<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>        <rss version="2.0"
            xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
            xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"
            xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom">
            <channel>
                <atom:link href="https://dainiknavajyoti.com/%C2%A0/tag-52557" rel="self" type="application/rss+xml" />
                <generator>Dainik Navajyoti Rising Rajasthan RSS Feed Generator</generator>
                <title> development - Dainik Navajyoti Rising Rajasthan</title>
                <link>https://dainiknavajyoti.com/tag/52557/rss</link>
                <description> development RSS Feed</description>
                
                            <item>
                <title>राजस्थान में बेहतर होती मातृत्त्व स्वास्थ्य व्यवस्था से मृत्यु दर में कमी</title>
                                    <description><![CDATA[सभ्य और संवेदनशील समाज की वास्तविक प्रगति का आकलन इस बात से होता है कि वह माताओं और नवजात शिशुओं को कितना सुरक्षित जीवन दे पा रहा है।]]></description>
                
                                    <content:encoded><![CDATA[<a href="https://dainiknavajyoti.com/opinion/reduction-in-death-rate-due-to-improved-maternal-health-system/article-162574"><img src="https://dainiknavajyoti.com/media/400/2026-08/111200-x-600-px)-(7)2.png" alt=""></a><br /><p class="MsoNormal"><span style="font-family:Mangal, serif;">सभ्य</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">और</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">संवेदनशील</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">समाज</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">की</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">वास्तविक</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">प्रगति</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">का</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">आकलन</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">इस</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">बात</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">से</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">होता</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">है</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">कि</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">वह</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">माताओं</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">और</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">नवजात</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">शिशुओं</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">को</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">कितना</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">सुरक्षित</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">जीवन</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">दे</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">पा</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">रहा</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">है।</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">स्वास्थ्य</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">सूचकांक</span>, <span style="font-family:Mangal, serif;">मातृ</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">मृत्यु</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">दर</span>, <span style="font-family:Mangal, serif;">शासन</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">की</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">संवेदनशीलता</span>, <span style="font-family:Mangal, serif;">चिकित्सा</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">व्यवस्था</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">की</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">गुणवत्ता</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">और</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">समाज</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">के</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">समग्र</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">विकास</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">का</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">दर्पण</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">है।</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">राजस्थान</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">ने</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">पिछले</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">कुछ</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">वर्षों</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">में</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">इस</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">दिशा</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">में</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">उल्लेखनीय</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">प्रगति</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">की</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">है।</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">मुख्यमंत्री</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">भजनलाल</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">शर्मा</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">के</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">नेतृत्व</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">में</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">मातृ</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">एवं</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">शिशु</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">स्वास्थ्य</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">को</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">सर्वोच्च</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">प्राथमिकता</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">देते</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">हुए</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">अपनाई</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">गई</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">नीतियों</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">और</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">सतत</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">निगरानी</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">का</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">सकारात्मक</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">परिणाम</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">आज</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">स्पष्ट</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">रूप</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">से</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">दिखाई</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">दे</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">रहा</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">है।</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">राज्य</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">में</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">मातृ</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">मृत्यु</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">दर</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">में</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">लगातार</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">गिरावट</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">दर्ज</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">की</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">गई</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">है।</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">सैम्पल</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">रजिस्ट्रेशन</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">सिस्टम</span> 2022-24 <span style="font-family:Mangal, serif;">के</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">अनुसार</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">राजस्थान</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">का</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">मातृ</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">मृत्यु</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">दर</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">घटकर</span> 87 <span style="font-family:Mangal, serif;">प्रति</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">एक</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">लाख</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">जीवित</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">जन्म</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">रह</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">गया</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">है।</span></p>
<p class="MsoNormal"><strong><span style="font-family:Mangal, serif;">राजस्थान</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">का</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">पीसीटीएस :</span></strong></p>
<p class="MsoNormal"><span style="font-family:Mangal, serif;">वर्तमान</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">सरकार</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">के</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">कार्यकाल</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">में</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">इसमें</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">लगातार</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">कमी</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">आई</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">है</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">और</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">राज्य</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">अब</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">राष्ट्रीय</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">औसत</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">के</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">बराबर</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">पहुंच</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">गया</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">है।</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">राज्य</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">में</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">संस्थागत</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">प्रसव</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">का</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">प्रतिशत</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">बढ़कर</span> 94.1 <span style="font-family:Mangal, serif;">प्रतिशत</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">हो</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">गया</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">है।</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">यह</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">राष्ट्रीय</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">औसत</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">से</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">लगभग</span> 4 <span style="font-family:Mangal, serif;">प्रतिशत</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">अधिक</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">है।</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">इन</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">उपलब्धियों</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">से</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">स्पष्ट</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">है</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">कि</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">गर्भवती</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">महिलाओं</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">का</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">सरकारी</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">स्वास्थ्य</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">सेवाओं</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">पर</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">भरोसा</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">बढ़ा</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">है</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">तथा</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">सुरक्षित</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">प्रसव</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">सुनिश्चित</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">करने</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">की</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">दिशा</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">में</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">सरकार</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">की</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">रणनीति</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">प्रभावी</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">रही</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">है।</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">राजस्थान</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">का</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">पीसीटीएस</span> (Pregnancy, Child Tracking &amp; Health Services Management System) <span style="font-family:Mangal, serif;">गर्भवती</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">महिलाओं</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">की</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">ऑनलाइन</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">ट्रैकिंग</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">और</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">हाई</span>-<span style="font-family:Mangal, serif;">रिस्क</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">प्रेग्नेंसी</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">की</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">पहचान</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">एवं</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">निगरानी</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">में</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">महत्वपूर्ण</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">भूमिका</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">निभाता</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">है।</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">प्रदेश</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">में</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">मातृ</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">स्वास्थ्य</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">सेवाओं</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">को</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">सुदृढ़</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">करने</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">और</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">गर्भवती</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">महिलाओं</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">की</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">समयबद्ध</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">निगरानी</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">के</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">लिए</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">किए</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">जा</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">रहे</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">प्रयासों</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">के</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">सकारात्मक</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">परिणाम</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">अब</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">पीसीटीएस</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">के</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">आंकड़ों</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">में</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">स्पष्ट</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">रूप</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">से</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">दिखाई</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">दे</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">रहे</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">हैं।</span></p>
<p class="MsoNormal"><strong><span style="font-family:Mangal, serif;">सेवाओं</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">की</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">बेहतर</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">उपलब्धता :</span></strong></p>
<p class="MsoNormal"><span style="font-family:Mangal, serif;">पीसीटीएस</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">के</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">अनुसार</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">राज्य</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">में</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">मातृ</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">मृत्यु</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">अनुपात</span> (MMR) <span style="font-family:Mangal, serif;">वर्ष</span> 2023-24 <span style="font-family:Mangal, serif;">में</span> 82 <span style="font-family:Mangal, serif;">से</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">घटकर</span> 2024-25 <span style="font-family:Mangal, serif;">में</span> 76 <span style="font-family:Mangal, serif;">और</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">वर्ष</span> 2025-26 <span style="font-family:Mangal, serif;">में</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">मात्र</span> 64 <span style="font-family:Mangal, serif;">प्रति</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">एक</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">लाख</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">जीवित</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">जन्म</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">रह</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">गया</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">है।</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">यानी</span> 3 <span style="font-family:Mangal, serif;">वर्षों</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">में</span> MMR <span style="font-family:Mangal, serif;">में</span> 18 <span style="font-family:Mangal, serif;">अंकों</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">की</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">उल्लेखनीय</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">कमी</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">दर्ज</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">हुई</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">है।</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">इसी</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">अवधि</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">में</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">मातृ</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">मृत्यु</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">की</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">कुल</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">संख्या</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">भी</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">घटकर</span> 822 <span style="font-family:Mangal, serif;">रह</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">गई</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">है।</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">यह</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">निरंतर</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">गिरावट</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">गर्भवती</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">महिलाओं</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">की</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">समय</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">पर</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">पहचान</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">एवं</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">ट्रैकिंग</span>, <span style="font-family:Mangal, serif;">उच्च</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">जोखिम</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">वाली</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">गर्भावस्था</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">की</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">निगरानी</span>, <span style="font-family:Mangal, serif;">संस्थागत</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">प्रसव</span>, <span style="font-family:Mangal, serif;">गुणवत्तापूर्ण</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">प्रसवपूर्व</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">एवं</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">प्रसवोत्तर</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">देखभाल</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">तथा</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">स्वास्थ्य</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">सेवाओं</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">की</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">बेहतर</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">उपलब्धता</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">का</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">परिणाम</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">है।</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">राज्य</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">सरकार</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">ने</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">मातृ</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">मृत्यु</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">के</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">प्रत्येक</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">मामले</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">को</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">एक</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">गंभीर</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">घटना</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">के</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">रूप</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">में</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">लिया</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">है।</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">मुख्यमंत्री</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">भजनलाल</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">शर्मा</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">के</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">स्पष्ट</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">निर्देश</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">हैं</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">कि</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">हर</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">मातृ</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">मृत्यु</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">की</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">गहन</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">समीक्षा</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">की</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">जाए</span>, <span style="font-family:Mangal, serif;">उसके</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">कारणों</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">का</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">वैज्ञानिक</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">विश्लेषण</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">हो</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">तथा</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">भविष्य</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">में</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">ऐसी</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">घटनाओं</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">की</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">पुनरावृत्ति</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">रोकने</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">के</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">लिए</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">आवश्यक</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">सुधार</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">तत्काल</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">लागू</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">किए</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">जाएं।</span></p>
<p class="MsoNormal"><strong><span style="font-family:Mangal, serif;">दूरदराज़</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">और</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">जनजातीय</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">क्षेत्र :</span></strong></p>
<p class="MsoNormal"><span style="font-family:Mangal, serif;">इसी</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">के</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">साथ</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">सभी</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">चिकित्सा</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">संस्थानों</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">को</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">मातृ</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">स्वास्थ्य</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">संबंधी</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">प्रोटोकॉल</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">की</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">शत</span>-<span style="font-family:Mangal, serif;">प्रतिशत</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">पालना</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">सुनिश्चित</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">करने</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">के</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">निर्देश</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">दिए</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">गए</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">हैं।</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">इनकी</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">नियमित</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">निगरानी</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">भी</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">की</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">जा</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">रही</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">है।</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">राजस्थान</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">जैसे</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">विशाल</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">भौगोलिक</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">राज्य</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">में</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">मातृ</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">मृत्यु</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">दर</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">को</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">कम</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">करना</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">आसान</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">चुनौती</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">नहीं</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">थी।</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">विशेष</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">रूप</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">से</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">दूरदराज़</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">और</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">जनजातीय</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">क्षेत्रों</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">में</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">समय</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">पर</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">चिकित्सा</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">सेवाएं</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">उपलब्ध</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">कराना</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">कठिन</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">कार्य</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">रहा</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">है।</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">लेकिन</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">राज्य</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">सरकार</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">ने</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">हाई</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">रिस्क</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">वाली</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">गर्भवती</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">महिलाओं</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">की</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">विशेष</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">पहचान</span>, <span style="font-family:Mangal, serif;">डिजिटल</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">ट्रैकिंग</span>, <span style="font-family:Mangal, serif;">नियमित</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">मॉनिटरिंग</span>, <span style="font-family:Mangal, serif;">समयबद्ध</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">रेफरल</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">व्यवस्था</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">तथा</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">विशेषज्ञ</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">उपचार</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">पर</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">विशेष</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">बल</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">दिया</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">है।</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">यही</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">कारण</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">है</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">कि</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">जोखिमपूर्ण</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">गर्भावस्थाओं</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">की</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">समय</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">रहते</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">पहचान</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">कर</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">आवश्यक</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">चिकित्सकीय</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">निर्देश</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">व</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">उपचार</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">संभव</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">हो</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">रहा</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">है।</span></p>
<p class="MsoNormal"><strong><span style="font-family:Mangal, serif;">मां</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">और</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">नवजात</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">की</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">सुरक्षा :</span></strong></p>
<p class="MsoNormal"><span style="font-family:Mangal, serif;">मातृ</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">मृत्यु</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">दर</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">को</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">कम</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">करने</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">के</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">प्रयासों</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">में</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">राजकीय</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">चिकित्सा</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">संस्थानों</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">की</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">भूमिका</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">इस</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">सफलता</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">में</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">अत्यंत</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">महत्वपूर्ण</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">रही</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">है।</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">राजकीय</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">चिकित्सा</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">संस्थानों</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">में</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">बड़ी</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">संख्या</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">में</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">ऐसे</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">मरीज</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">भी</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">पहुंचते</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">हैं</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">जिन्हें</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">निजी</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">अस्पताल</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">अत्यधिक</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">जटिल</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">अथवा</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">गंभीर</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">स्थिति</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">में</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">रेफर</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">करते</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">हैं।</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">अत्यधिक</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">रक्तस्राव</span>, <span style="font-family:Mangal, serif;">गंभीर</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">एनीमिया</span>, <span style="font-family:Mangal, serif;">उच्च</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">रक्तचाप</span>, <span style="font-family:Mangal, serif;">हृदय</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">रोग</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">तथा</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">अन्य</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">जटिल</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">प्रसूति</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">मामलों</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">में</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">राजकीय</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">अस्पतालों</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">के</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">विशेषज्ञ</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">चिकित्सक</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">स्थापित</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">चिकित्सा</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">मानकों</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">के</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">अनुरूप</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">उपचार</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">उपलब्ध</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">कराते</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">हैं।</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">सिजेरियन</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">प्रसव</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">सहित</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">प्रत्येक</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">जटिल</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">निर्णय</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">में</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">मां</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">और</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">नवजात</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">दोनों</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">की</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">सुरक्षा</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">को</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">सर्वोच्च</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">प्राथमिकता</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">दी</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">जाती</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">है।</span></p>
<p class="MsoNormal"><strong><span style="font-family:Mangal, serif;">स्वास्थ्य</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">एवं</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">शिशु</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">पोषण :</span></strong></p>
<p class="MsoNormal"><span style="font-family:Mangal, serif;">राज्य</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">सरकार</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">ने</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">मातृ</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">स्वास्थ्य</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">सेवाओं</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">को</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">केवल</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">अस्पतालों</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">तक</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">सीमित</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">नहीं</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">रखा</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">है।</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">उप</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">स्वास्थ्य</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">केंद्र</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">स्तर</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">पर</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">आयोजित</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">मातृ</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">स्वास्थ्य</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">एवं</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">शिशु</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">पोषण</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">दिवस</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">तथा</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">प्रत्येक</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">माह</span> 9, 18 <span style="font-family:Mangal, serif;">और</span> 27 <span style="font-family:Mangal, serif;">तारीख</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">को</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">आयोजित</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">प्रधानमंत्री</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">सुरक्षित</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">मातृत्व</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">अभियान</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">के</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">माध्यम</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">से</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">गर्भवती</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">महिलाओं</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">की</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">नियमित</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">जांच</span>, <span style="font-family:Mangal, serif;">जोखिम</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">की</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">पहचान</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">और</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">आवश्यक</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">परामर्श</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">पर</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">विशेष</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">ध्यान</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">दिया</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">जा</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">रहा</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">है।</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">इससे</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">गर्भावस्था</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">के</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">दौरान</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">संभावित</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">जटिलताओं</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">का</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">समय</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">रहते</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">पता</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">चलने</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">लगा</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">है।</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">इन</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">सकारात्मक</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">परिणामों</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">के</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">पीछे</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">चिकित्सा</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">के</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">आधारभूत</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">ढांचे</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">के</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">विस्तार</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">की</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">भी</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">महत्वपूर्ण</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">भूमिका</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">है।</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">राज्य</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">में</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">विशेषज्ञ</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">चिकित्सकों</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">की</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">उपलब्धता</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">बढ़ाने</span>, <span style="font-family:Mangal, serif;">आधुनिक</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">उपकरणों</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">की</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">स्थापना</span>, <span style="font-family:Mangal, serif;">आवश्यक</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">दवाओं</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">की</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">निरंतर</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">उपलब्धता</span>, <span style="font-family:Mangal, serif;">रक्त</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">की</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">उपलब्धता</span>, <span style="font-family:Mangal, serif;">हाई</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">रिस्क</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">प्रेग्नेंसी</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">की</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">डिजिटल</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">ट्रैकिंग</span>, <span style="font-family:Mangal, serif;">समयबद्ध</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">रेफरल</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">प्रणाली</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">तथा</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">गुणवत्ता</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">आधारित</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">स्वास्थ्य</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">सेवाओं</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">को</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">लगातार</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">मजबूत</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">किया</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">गया</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">है।</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">यही</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">समग्र</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">दृष्टिकोण</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">मातृ</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">स्वास्थ्य</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">के</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">क्षेत्र</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">में</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">राजस्थान</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">की</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">उपलब्धियों</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">का</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">आधार</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">बना</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">है।</span></p>
<p class="MsoNormal"><strong><span style="font-family:Mangal, serif;">आयुष्मान</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">आरोग्य</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">योजना :</span></strong></p>
<p class="MsoNormal"><span style="font-family:Mangal, serif;">मुख्यमंत्री</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">आयुष्मान</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">आरोग्य</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">योजना</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">के</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">माध्यम</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">से</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">प्रदेश</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">के</span> 1.36 <span style="font-family:Mangal, serif;">करोड़</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">पात्र</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">परिवारों</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">को</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">प्रतिवर्ष</span> 25 <span style="font-family:Mangal, serif;">लाख</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">रूपये</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">तक</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">का</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">कैशलेस</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">उपचार</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">उपलब्ध</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">कराया</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">जा</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">रहा</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">है।</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">प्रधानमंत्री</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">जन</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">आरोग्य</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">योजना</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">के</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">साथ</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">समन्वित</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">इस</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">व्यवस्था</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">की</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">इन्टर</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">स्टेट</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">पोर्टेबिलिटी</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">के</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">कारण</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">अब</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">राजस्थान</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">के</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">पात्र</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">परिवार</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">देश</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">के</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">किसी</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">भी</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">पीएम</span>-<span style="font-family:Mangal, serif;">जय</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">से</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">सम्बद्ध</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">अस्पताल</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">में</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">गंभीर</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">बीमारियों</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">का</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">भी</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">निःशुल्क</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">उपचार</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">करा</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">सकते</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">हैं।</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">मातृ</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">मृत्यु</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">दर</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">में</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">आई</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">यह</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">कमी</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">स्वास्थ्य</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">विभाग</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">के</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">साथ</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">ही</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">सुशासन</span>, <span style="font-family:Mangal, serif;">संवेदनशील</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">नेतृत्व</span>, <span style="font-family:Mangal, serif;">चिकित्सा</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">समुदाय</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">की</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">प्रतिबद्धता</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">तथा</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">लाखों</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">आशा</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">सहयोगिनियों</span>, <span style="font-family:Mangal, serif;">एएनएम</span>, <span style="font-family:Mangal, serif;">आंगनबाड़ी</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">कार्यकर्ताओं</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">और</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">स्वास्थ्यकर्मियों</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">के</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">समन्वित</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">प्रयासों</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">का</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">परिणाम</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">है।</span></p>
<p class="MsoNormal"><strong><span style="font-family:Mangal, serif;">चिकित्सकीय</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">सलाह :</span></strong></p>
<p class="MsoNormal"><span style="font-family:Mangal, serif;">जब</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">शासन</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">प्रत्येक</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">मातृ</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">मृत्यु</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">की</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">समीक्षा</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">करता</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">है</span>, <span style="font-family:Mangal, serif;">प्रत्येक</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">उच्च</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">जोखिम</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">वाली</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">गर्भवती</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">महिला</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">पर</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">विशेष</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">निगरानी</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">रखता</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">है</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">और</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">प्रत्येक</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">संस्थागत</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">प्रसव</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">को</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">सुरक्षित</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">बनाने</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">का</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">प्रयास</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">करता</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">है</span>, <span style="font-family:Mangal, serif;">तब</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">उसके</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">परिणाम</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">निश्चित</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">रूप</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">से</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">सकारात्मक</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">होते</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">हैं।</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">मातृ</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">मृत्यु</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">का</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">प्रत्येक</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">मामला</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">एक</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">परिवार</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">के</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">लिए</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">अपूरणीय</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">क्षति</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">है।</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">इसलिए</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">समाज</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">की</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">भी</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">समान</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">जिम्मेदारी</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">है</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">कि</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">प्रत्येक</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">गर्भवती</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">महिला</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">नियमित</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">प्रसव</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">पूर्व</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">जांच</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">कराए</span>, <span style="font-family:Mangal, serif;">संतुलित</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">पोषण</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">ले</span>, <span style="font-family:Mangal, serif;">चिकित्सकीय</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">सलाह</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">का</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">पालन</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">करे</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">तथा</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">किसी</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">भी</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">प्रकार</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">की</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">जटिलता</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">होने</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">पर</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">तुरंत</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">निकटतम</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">सीएचसी</span>, <span style="font-family:Mangal, serif;">पीएचसी</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">अथवा</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">राजकीय</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">अस्पताल</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">से</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">संपर्क</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">करे।</span></p>
<p class="MsoNormal"><strong><span style="font-family:Mangal, serif;">जवाबदेह</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">कार्यप्रणाली :</span></strong></p>
<p class="MsoNormal"><span style="font-family:Mangal, serif;">राज्य</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">सरकार</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">ने</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">स्पष्ट</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">कर</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">दिया</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">है</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">कि</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">प्रत्येक</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">गर्भवती</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">महिला</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">और</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">प्रत्येक</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">नवजात</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">का</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">जीवन</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">सर्वोपरि</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">है।</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">मुख्यमंत्री</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">भजनलाल</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">शर्मा</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">के</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">नेतृत्व</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">में</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">मातृ</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">एवं</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">शिशु</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">स्वास्थ्य</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">को</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">लेकर</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">अपनाई</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">गई</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">संवेदनशील</span>, <span style="font-family:Mangal, serif;">वैज्ञानिक</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">और</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">जवाबदेह</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">कार्यप्रणाली</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">के</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">प्रभाव</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">अब</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">परिलक्षित</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">हो</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">रहे</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">हैं।</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">मातृ</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">स्वास्थ्य</span>, <span style="font-family:Mangal, serif;">गुणवत्तापूर्ण</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">उपचार</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">और</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">सार्वभौमिक</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">स्वास्थ्य</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">सुरक्षा</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">को</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">एक</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">साथ</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">जोड़ने</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">वाली</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">यह</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">समग्र</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">नीति</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">राजस्थान</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">की</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">स्वास्थ्य</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">व्यवस्था</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">को</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">नई</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">दिशा</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">और</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">नई</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">पहचान</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">प्रदान</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">कर</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">रही</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">है।</span></p>
<p class="MsoNormal"><strong><span style="font-family:Mangal, serif;">-डॉ.</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">रवि</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">प्रकाश</span></strong></p>
<p class="MsoNormal"><strong><span style="font-family:Mangal, serif;">निदेशक</span>, <span style="font-family:Mangal, serif;">जनस्वास्थ्य</span></strong></p>
<p class="MsoNormal"><strong><span style="font-family:Mangal, serif;">राजस्थान सरकार </span></strong></p>]]></content:encoded>
                
                                                            <category>ओपिनियन</category>
                                    

                <link>https://dainiknavajyoti.com/opinion/reduction-in-death-rate-due-to-improved-maternal-health-system/article-162574</link>
                <guid>https://dainiknavajyoti.com/opinion/reduction-in-death-rate-due-to-improved-maternal-health-system/article-162574</guid>
                <pubDate>Tue, 11 Aug 2026 10:00:19 +0530</pubDate>
                                    <enclosure
                        url="https://dainiknavajyoti.com/media/2026-08/111200-x-600-px%29-%287%292.png"                         length="692860"                         type="image/png"  />
                
                                    <dc:creator><![CDATA[Jaipur KD]]></dc:creator>
                            </item>
            <item>
                <title>राजस्थान में मुद्रा योजना से 2.55 करोड़ से अधिक लाभार्थियों को मिला 2.18 लाख करोड़ रुपए का ऋण, महिलाओं की भागीदारी सबसे अधिक</title>
                                    <description><![CDATA[प्रधानमंत्री मुद्रा योजना के तहत राजस्थान में अब तक 2.55 करोड़ से अधिक लाभार्थियों को 2.18 लाख करोड़ रुपये से ज्यादा का ऋण स्वीकृत। योजना से छोटे उद्यमियों, दुकानदारों और कारीगरों को बिना गारंटी वित्तीय सहायता मिल रही। महिलाओं की भागीदारी करीब 60 प्रतिशत। 
]]></description>
                
                                    <content:encoded><![CDATA[<a href="https://dainiknavajyoti.com/rajasthan/jaipur/more-than-255-crore-beneficiaries-got-loan-of-rs-218/article-161981"><img src="https://dainiknavajyoti.com/media/400/2026-08/bhajanlal01.png" alt=""></a><br /><p class="MsoNormal"><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">जयपुर।</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">प्रधानमंत्री</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">मुद्रा</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">योजना</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">के</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">तहत</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">राजस्थान</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">में</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">अब</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">तक</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> 2 </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">करोड़</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> 55 </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">लाख</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> 91 </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">हजार</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> 381 </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">लाभार्थियों</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">को</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">लगभग</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> 2 </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">लाख</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> 18 </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">हजार</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> 423 </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">करोड़</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">का</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">ऋण</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">स्वीकृत</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">किया</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">गया</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">है।</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">मुख्यमंत्री</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">भजनलाल</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">शर्मा</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">के</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">नेतृत्व</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">में</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">योजना</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">के</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">माध्यम</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">से</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">लघु</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">उद्योगों</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;">, </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">रेहड़ी</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;">-</span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">पटरी</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">विक्रेताओं</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;">, </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">दुकानदारों</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;">, </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">कारीगरों</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">और</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">छोटे</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">उद्यमियों</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">को</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">बिना</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">गारंटी</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">संस्थागत</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">वित्त</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">उपलब्ध</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">कराया</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">जा</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">रहा</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">है।</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">योजना</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">में</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">महिलाओं</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">की</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">भागीदारी</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">सबसे</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">अधिक</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">रही</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">है।</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">अब</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">तक</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> 1 </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">करोड़</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> 54 </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">लाख</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">से</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">अधिक</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">महिलाओं</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">को</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> 67 </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">हजार</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> 982 </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">करोड़</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">से</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">अधिक</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">का</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">ऋण</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">मिला</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">है</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;">, </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">जो</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">कुल</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">लाभार्थियों</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">का</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">लगभग</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> 60 </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">प्रतिशत</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">है।</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span></p>
<p class="MsoNormal"><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">वित्तीय</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">वर्ष</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> 2025-26 </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">में</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">ही</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> 23 </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">लाख</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> 74 </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">हजार</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">से</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">अधिक</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">लोगों</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">को</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> 31 </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">हजार</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> 460 </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">करोड़</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">रुपये</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">का</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">ऋण</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">वितरित</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">किया</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">गया।</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">केंद्र</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">सरकार</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">के</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">अनुसार</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;">, </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">वर्ष</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> 2015 </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">में</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">शुरू</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">हुई</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">प्रधानमंत्री</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">मुद्रा</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">योजना</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">के</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">तहत</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">गैर</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;">-</span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">कार्पोरेट</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">और</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">सूक्ष्म</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">उद्यमों</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">को</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> 20 </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">लाख</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">रुपये</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">तक</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">का</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">ऋण</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">उपलब्ध</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">कराया</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">जाता</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">है।</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">योजना</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">के</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">जरिए</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">विशेष</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">रूप</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">से</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">अनुसूचित</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">जाति</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;">, </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">अनुसूचित</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">जनजाति</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;">, </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">अन्य</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">पिछड़ा</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">वर्ग</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">तथा</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">असंगठित</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">क्षेत्र</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">के</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">जरूरतमंद</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">लोगों</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">को</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">साहूकारों</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">पर</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">निर्भर</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">रहने</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">के</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">बजाय</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">संस्थागत</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">वित्त</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">उपलब्ध</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">हो</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">रहा</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">है</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;">, </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">जिससे</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">स्वरोजगार</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">और</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">आर्थिक</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">आत्मनिर्भरता</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">को</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">बढ़ावा</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">मिला</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">है।</span></p>
<p class="MsoNormal"> </p>
<p class="MsoNormal"> </p>]]></content:encoded>
                
                                                            <category>राजस्थान</category>
                                            <category>जयपुर</category>
                                    

                <link>https://dainiknavajyoti.com/rajasthan/jaipur/more-than-255-crore-beneficiaries-got-loan-of-rs-218/article-161981</link>
                <guid>https://dainiknavajyoti.com/rajasthan/jaipur/more-than-255-crore-beneficiaries-got-loan-of-rs-218/article-161981</guid>
                <pubDate>Tue, 04 Aug 2026 16:00:10 +0530</pubDate>
                                    <enclosure
                        url="https://dainiknavajyoti.com/media/2026-08/bhajanlal01.png"                         length="873922"                         type="image/png"  />
                
                                    <dc:creator><![CDATA[Jaipur KD]]></dc:creator>
                            </item>
            <item>
                <title>जयपुर को विकास का 219 करोड़ का तोहफा, पार्क और सड़क परियोजनाओं को मिली हरी झंडी</title>
                                    <description><![CDATA[जयपुर विकास प्राधिकरण की परियोजना कार्य समिति ने करीब 219 करोड़ रुपये के विकास कार्यों को मंजूरी दी। 165.73 करोड़ रुपये से करतारपुरा नाले का पुनर्स्थापन, ऑक्सीजन पार्क, रॉयल हैप्पीनेस पार्क और राजस्थान उत्सव पार्क का विकास शामिल। 
]]></description>
                
                                    <content:encoded><![CDATA[<a href="https://dainiknavajyoti.com/rajasthan/jaipur/development-gift-worth-rs-219-crore-to-jaipur-green-signal/article-160502"><img src="https://dainiknavajyoti.com/media/400/2026-07/1200-x-600-px)-(6)8.png" alt=""></a><br /><p class="MsoNormal" style="margin-bottom:0.0001pt;line-height:normal;"><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">जयपुर। जयपुर</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">के</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">आधारभूत</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">ढांचे</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">को</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">मजबूत</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">बनाने</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">की</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">दिशा</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">में</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">बड़ा</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">कदम</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">उठाते</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">हुए</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">जयपुर</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">विकास</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">प्राधिकरण</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> (</span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">जेडीए</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;">) </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">की</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">परियोजना</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">कार्य</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">समिति</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> (</span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">पीडब्ल्यूसी</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;">) </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">ने</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">करीब</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> 219 </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">करोड़</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">रुपये</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">के</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">विकास</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">कार्यों</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">को</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">मंजूरी</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">दी</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">है।</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">विकास</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">आयुक्त</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">सिद्धार्थ</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">महाजन</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">की</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">अध्यक्षता</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">में</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">आयोजित</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">बैठक</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">में</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">सड़क</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;">, </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">ड्रेनेज</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;">, </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">पार्क</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;">, </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">हरित</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">विकास</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">और</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">नागरिक</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">सुविधाओं</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">से</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">जुड़ी</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">कई</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">महत्वपूर्ण</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">परियोजनाओं</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">को</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">प्रशासनिक</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">एवं</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">वित्तीय</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">स्वीकृति</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">प्रदान</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">की</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">गई।</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">सबसे</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">बड़ी</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">स्वीकृति</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> 165.73 </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">करोड़</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">रुपये</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">की</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">करतारपुरा</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">नाले</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">के</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">पुनर्स्थापन</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">एवं</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">निर्माण</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">कार्य</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">के</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">लिए</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">दी</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">गई</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;">, </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">जिससे</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">जलभराव</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">की</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">समस्या</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">में</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">राहत</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">मिलने</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">की</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">उम्मीद</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">है।</span></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-bottom:0.0001pt;line-height:normal;"> </p>
<p class="MsoNormal" style="margin-bottom:0.0001pt;line-height:normal;"><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">वहीं</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;">, </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">विद्याधर</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">नगर</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">के</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">पास</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">स्वर्ण</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">जयंती</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">ऑक्सीजन</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">पार्क</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">के</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">विकास</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">पर</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> 7.54 </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">करोड़</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">रुपये</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;">, </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">रामनिवास</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">बाग</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">में</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">रॉयल</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">हैप्पीनेस</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">पार्क</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">के</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">लिए</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> 13.25 </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">करोड़</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">रुपये</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">तथा</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">राजस्थान</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">उत्सव</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">पार्क</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> (</span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">वेस्ट</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;">-</span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">टू</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;">-</span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">वंडर</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;">) </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">के</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">विकास</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">हेतु</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> 24.55 </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">करोड़</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">रुपये</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">स्वीकृत</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">किए</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">गए।</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">इसके</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">अलावा</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;">, </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">जोन</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;">-10 </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">में</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">सायपुरा</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;">, </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">गुवाड़ी</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">और</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">पालेड़ा</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">मोड़</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">से</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">बालकृष्णपुरा</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">तक</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">सड़क</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">नवीनीकरण</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">के</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">लिए</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> 3.95 </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">करोड़</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">रुपये</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">तथा</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">अजमेर</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">पुलिया</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">से</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">पुरानी</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">चुंगी</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> (</span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">मजार</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;">) </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">तक</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">एलिवेटेड</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">रोड</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">के</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">नवीनीकरण</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">के</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">लिए</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> 4.20 </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">करोड़</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">रुपये</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">की</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">संशोधित</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">स्वीकृति</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">दी</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">गई।</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">बैठक</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">में</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">सभी</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">परियोजनाओं</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">को</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">समयबद्ध</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;">, </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">गुणवत्तापूर्ण</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">और</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">पारदर्शी</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">तरीके</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">से</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">पूरा</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">करने</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">के</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">निर्देश</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">भी</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">अधिकारियों</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">को</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">दिए</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">गए।</span></p>
<p class="MsoNormal"><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb"> </span></p>]]></content:encoded>
                
                                                            <category>राजस्थान</category>
                                            <category>जयपुर</category>
                                    

                <link>https://dainiknavajyoti.com/rajasthan/jaipur/development-gift-worth-rs-219-crore-to-jaipur-green-signal/article-160502</link>
                <guid>https://dainiknavajyoti.com/rajasthan/jaipur/development-gift-worth-rs-219-crore-to-jaipur-green-signal/article-160502</guid>
                <pubDate>Tue, 21 Jul 2026 18:35:36 +0530</pubDate>
                                    <enclosure
                        url="https://dainiknavajyoti.com/media/2026-07/1200-x-600-px%29-%286%298.png"                         length="751023"                         type="image/png"  />
                
                                    <dc:creator><![CDATA[Jaipur KD]]></dc:creator>
                            </item>
            <item>
                <title>सांगानेर को 631 करोड़ की विकास सौगात, मुख्यमंत्री भजनलाल शर्मा ने 1538 कार्यों का किया शिलान्यास-लोकार्पण</title>
                                    <description><![CDATA[मुख्यमंत्री भजनलाल शर्मा ने सांगानेर विधानसभा क्षेत्र को 631 करोड़ रुपये से अधिक की 1538 विकास परियोजनाओं की सौगात दी। आधारभूत सुविधाओं के विस्तार के लिए विभिन्न कार्यों का शिलान्यास और लोकार्पण। स्वच्छता सुधार के लिए मशीनों को रवाना किया गया।]]></description>
                
                                    <content:encoded><![CDATA[<a href="https://dainiknavajyoti.com/rajasthan/jaipur/development-gift-of-rs-631-crore-to-sanganer-chief-minister/article-157964"><img src="https://dainiknavajyoti.com/media/400/2026-06/1200-x-600-px)16.png" alt=""></a><br /><p class="MsoNormal"><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">जयपुर।</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">मुख्यमंत्री</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">भजनलाल</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">शर्मा</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">ने</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">सांगानेर</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">विधानसभा</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">क्षेत्र</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">को</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> 631 </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">करोड़</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">रुपये</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">से</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">अधिक</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">की</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">विकास</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">परियोजनाओं</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">की</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">सौगात</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">दी।</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">उन्होंने</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">विभिन्न</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">क्षेत्रों</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">से</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">जुड़े</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">कुल</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> 1538 </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">विकास</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">कार्यों</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">का</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">शिलान्यास</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">एवं</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">लोकार्पण</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">कर</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">क्षेत्र</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">में</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">आधारभूत</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">सुविधाओं</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">के</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">विस्तार</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">की</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">दिशा</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">में</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">महत्वपूर्ण</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">पहल</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">की।</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">कार्यक्रम</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">के</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">दौरान</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">मुख्यमंत्री</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">ने</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">स्वच्छता</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">व्यवस्था</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">को</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">और</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">अधिक</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">सुदृढ़</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">बनाने</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">के</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">उद्देश्य</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">से</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">सीवरेज</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">सफाई</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">के</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">लिए</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">अत्याधुनिक</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">सुपर</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">सकर</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">मशीन</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;">, </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">कचरा</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">संग्रहण</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">के</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">लिए</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">मैकेनिकल</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">लिटर</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">पिकर</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">मशीन</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">तथा</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">स्वच्छ</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">सर्वेक्षण</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;">-2026 </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">के</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">प्रति</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">आमजन</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">को</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">जागरूक</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">करने</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">के</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">लिए</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">ब्रांडिंग</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">ऑटो</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">को</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">हरी</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">झंडी</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">दिखाकर</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">रवाना</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">किया।</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">उन्होंने</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">कहा</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">कि</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">स्वच्छ</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;">, </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">आधुनिक</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">और</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">व्यवस्थित</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">शहर</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">के</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">निर्माण</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">में</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">जनभागीदारी</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">सबसे</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">महत्वपूर्ण</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">है</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">तथा</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">सरकार</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">नागरिक</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">सुविधाओं</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">के</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">विस्तार</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">के</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">लिए</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">लगातार</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">कार्य</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">कर</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">रही</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">है।</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span></p>
<p class="MsoNormal"><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">मुख्यमंत्री</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">ने</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">इस</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">अवसर</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">पर</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">विभिन्न</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">लाभार्थियों</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">को</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">स्वामित्व</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">कार्ड</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">भी</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">वितरित</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">किए।</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">उन्होंने</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">कहा</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">कि</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">स्वामित्व</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">योजना</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">से</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">लोगों</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">को</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">उनकी</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">संपत्तियों</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">का</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">कानूनी</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">अधिकार</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">मिलने</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">के</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">साथ</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">आर्थिक</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">गतिविधियों</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">को</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">भी</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">बढ़ावा</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">मिलेगा।</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">समारोह</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">में</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">संसदीय</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">कार्य</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">मंत्री</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">जोगाराम</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">पटेल</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;">, </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">नगरीय</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">विकास</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">एवं</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">स्वायत्त</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">शासन</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">राज्य</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">मंत्री</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> (</span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">स्वतंत्र</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">प्रभार</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;">) </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">झाबर</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">सिंह</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">खर्रा</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;">, </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">जयपुर</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">सांसद</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">मंजू</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">शर्मा</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">सहित</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">कई</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">जनप्रतिनिधि</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;">, </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">वरिष्ठ</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">अधिकारी</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">और</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">बड़ी</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">संख्या</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">में</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">स्थानीय</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">नागरिक</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">मौजूद</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">रहे।</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">कार्यक्रम</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">के</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">दौरान</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">विकास</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">कार्यों</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">और</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">जनकल्याणकारी</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">योजनाओं</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">को</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">लेकर</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">सरकार</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">की</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">प्रतिबद्धता</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">भी</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">दोहराई</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">गई।</span></p>]]></content:encoded>
                
                                                            <category>राजस्थान</category>
                                            <category>जयपुर</category>
                                    

                <link>https://dainiknavajyoti.com/rajasthan/jaipur/development-gift-of-rs-631-crore-to-sanganer-chief-minister/article-157964</link>
                <guid>https://dainiknavajyoti.com/rajasthan/jaipur/development-gift-of-rs-631-crore-to-sanganer-chief-minister/article-157964</guid>
                <pubDate>Wed, 24 Jun 2026 16:19:07 +0530</pubDate>
                                    <enclosure
                        url="https://dainiknavajyoti.com/media/2026-06/1200-x-600-px%2916.png"                         length="1163530"                         type="image/png"  />
                
                                    <dc:creator><![CDATA[Jaipur KD]]></dc:creator>
                            </item>
            <item>
                <title>नारी शक्ति का दशक, विकसित भारत का उत्कर्ष</title>
                                    <description><![CDATA[देश के किसी भी गांव, बस्ती या सुदूर इलाके में जाइए- हर घर की रसोई में एक जैसी बदली हुई हवा महसूस होगी- चूल्हे के जिस काले धुएं ने कभी नई दुल्हन की आंखों में आंसू भरे थे, उज्ज्वला की नीली लौ ने उसे विदा कह दिया है। ]]></description>
                
                                    <content:encoded><![CDATA[<a href="https://dainiknavajyoti.com/opinion/decade-of-women-power-rise-of-developed-india/article-157419"><img src="https://dainiknavajyoti.com/media/400/2026-06/111200-x-600-px)-(1)39.png" alt=""></a><br /><p class="MsoNormal"><span style="font-family:Mangal, serif;">देश</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">के</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">किसी</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">भी</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">गांव</span>, <span style="font-family:Mangal, serif;">बस्ती</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">या</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">सुदूर</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">इलाके</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">में</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">जाइए</span>- <span style="font-family:Mangal, serif;">हर</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">घर</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">की</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">रसोई</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">में</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">एक</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">जैसी</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">बदली</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">हुई</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">हवा</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">महसूस</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">होगी</span>- <span style="font-family:Mangal, serif;">चूल्हे</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">के</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">जिस</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">काले</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">धुएं</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">ने</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">कभी</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">नई</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">दुल्हन</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">की</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">आंखों</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">में</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">आंसू</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">भरे</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">थे</span>, <span style="font-family:Mangal, serif;">उज्ज्वला</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">की</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">नीली</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">लौ</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">ने</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">उसे</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">विदा</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">कह</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">दिया</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">है।</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">जो</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">मां</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">कभी</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">कोसों</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">दूर</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">से</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">पानी</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">ढोती</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">थी</span>, <span style="font-family:Mangal, serif;">आज</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">उसकी</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">बेटी</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">के</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">पास</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">हर</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">घर</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">जल</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">का</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">अपना</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">नल</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">है।</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">खेत</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">के</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">पीछे</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">की</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">वह</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">शर्मनाक</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">मजबूरी</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">अब</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">इतिहास</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">है</span>- <span style="font-family:Mangal, serif;">आंगन</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">में</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">स्वच्छ</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">भारत</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">का</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">शौचालय</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">गरिमा</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">के</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">साथ</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">खड़ा</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">है।</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">सिर</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">पर</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">पक्की</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">छत</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">है</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">और</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">उसके</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">मालिकाना</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">हक</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">पर</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">पहली</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">बार</span>- <span style="font-family:Mangal, serif;">घर</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">की</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">महिला</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">का</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">नाम</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">लिखा</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">है।</span></p>
<p class="MsoNormal"><strong><span style="font-family:Mangal, serif;">महिला</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">सशक्तिकरण :</span></strong></p>
<p class="MsoNormal"><span style="font-family:Mangal, serif;">पर्स</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">में</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">जन</span>-<span style="font-family:Mangal, serif;">धन</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">की</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">पासबुक</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">है</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">और</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">फोन</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">में</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">यूपीआई</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">का</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">ऐप</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">है।</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">यह</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">किसी</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">पोस्टर</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">पर</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">छपी</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">कोई</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">काल्पनिक</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">तस्वीर</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">नहीं</span>, <span style="font-family:Mangal, serif;">बल्कि</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">मोदी</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">सरकार</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">के</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">बारह</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">वर्षों</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">में</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">महिला</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">सशक्तिकरण</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">का</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">एक</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">ऐसा</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">सच</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">है</span>, <span style="font-family:Mangal, serif;">जिसे</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">देश</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">की</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">करोड़ों</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">महिलाएं</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">हर</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">रोज़</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">जी</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">रही</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">हैं।</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">यह</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">उस</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">दौर</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">की</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">दास्तान</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">है</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">जिसमें</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">महिला</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">नेतृत्व</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">वाला</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">विकास</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">के</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">विजन</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">के</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">साथ</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">भारतीय</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">नारी</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">विकसित</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">भारत</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">की</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">शिल्पकार</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">बन</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">रही</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">है।</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">इस</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">बदलाव</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">की</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">विशालता</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">को</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">समझने</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">के</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">लिए</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">एक</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">दशक</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">पीछे</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">लौटिए।</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">एक</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">समय</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">मातृ</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">मृत्यु</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">दर</span> 212 <span style="font-family:Mangal, serif;">थी।</span></p>
<p class="MsoNormal"><strong><span style="font-family:Mangal, serif;">जीवन</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">का</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">अधिकार :</span></strong></p>
<p class="MsoNormal"><span style="font-family:Mangal, serif;">निर्भया</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">जैसी</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">घटना</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">पर</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">देश</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">का</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">आक्रोश</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">सड़कों</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">पर</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">था</span>, <span style="font-family:Mangal, serif;">लेकिन</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">व्यवस्था</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">में</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">नीतिगत</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">इच्छाशक्ति</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">और</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">संवेदनशीलता</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">की</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">कमी</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">दिखाई</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">देती</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">थी।</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">महिला</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">आरक्षण</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">विधेयक</span> 1996 <span style="font-family:Mangal, serif;">से</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">चार</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">बार</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">अधर</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">में</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">लटका</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">रहा</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">और</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">ट्रिपल</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">तलाक</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">पर</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">दशकों</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">तक</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">कोई</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">निर्णायक</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">कार्रवाई</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">नहीं</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">हुई।</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">चूल्हा</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">सांसों</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">में</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">कालिख</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">घोलता</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">था।</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">दूरस्थ</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">हैंडपंप</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">रोज़मर्रा</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">की</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">बेबसी</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">का</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">प्रतीक</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">था</span>, <span style="font-family:Mangal, serif;">भारतीय</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">नारी</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">एक</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">नई</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">सुबह</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">की</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">प्रतीक्षा</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">में</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">अपने</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">हिस्से</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">की</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">उम्मीद</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">बचाए</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">हुए</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">थी</span>, <span style="font-family:Mangal, serif;">शुरुआत</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">करते</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">हैं</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">सबसे</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">पवित्र</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">आंकड़े</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">जीवन</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">का</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">अधिकार</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">से।</span></p>
<p class="MsoNormal"><strong><span style="font-family:Mangal, serif;">वैश्विक</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">स्तर</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">पर :</span></strong></p>
<p class="MsoNormal"><span style="font-family:Mangal, serif;">देश</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">में</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">मातृ</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">मृत्यु</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">दर</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">तेजी</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">से</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">घटकर</span> 212 <span style="font-family:Mangal, serif;">से</span> 88 <span style="font-family:Mangal, serif;">पर</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">आ</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">गई</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">है।</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">जहां</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">वैश्विक</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">स्तर</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">पर</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">मातृ</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">मृत्यु</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">दर</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">में</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">महज़</span> 48% <span style="font-family:Mangal, serif;">की</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">कमी</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">आई</span>, <span style="font-family:Mangal, serif;">वहीं</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">भारत</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">ने</span> 86% <span style="font-family:Mangal, serif;">की</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">ऐतिहासिक</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">गिरावट</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">दर्ज</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">की</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">है।</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">संस्थागत</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">प्रसव</span> 38.7% <span style="font-family:Mangal, serif;">से</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">बढ़कर</span> 90.6% <span style="font-family:Mangal, serif;">हो</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">चुका</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">है।</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">प्रधानमंत्री</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">मातृ</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">वंदना</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">योजना</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">ने</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">चार</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">करोड़</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">से</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">अधिक</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">माताओं</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">के</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">बैंक</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">खातों</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">में</span> 20,000 <span style="font-family:Mangal, serif;">करोड़</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">रुपये</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">से</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">अधिक</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">सीधे</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">हस्तांतरित</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">कर</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">सुरक्षित</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">मातृत्व</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">और</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">स्वस्थ</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">बचपन</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">की</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">नींव</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">मजबूत</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">की</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">है।</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">देश</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">में</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">बने</span> 12 <span style="font-family:Mangal, serif;">करोड़</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">से</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">अधिक</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">घरेलू</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">शौचालयों</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">ने</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">महिलाओं</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">को</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">गरिमा</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">दी</span> ’10.5 <span style="font-family:Mangal, serif;">करोड़</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">से</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">अधिक</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">उज्ज्वला</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">कनेक्शनों</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">ने</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">धुएं</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">से</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">मुक्ति</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">दी।</span></p>
<p class="MsoNormal"><strong><span style="font-family:Mangal, serif;">महिलाओं</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">के</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">नाम</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">पर :</span></strong></p>
<p class="MsoNormal"><span style="font-family:Mangal, serif;">आज</span> 16 <span style="font-family:Mangal, serif;">करोड़</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">से</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">अधिक</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">घरों</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">तक</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">नल</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">का</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">पानी</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">पहुंच</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">चुका</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">है</span>, <span style="font-family:Mangal, serif;">जबकि</span> 2014 <span style="font-family:Mangal, serif;">में</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">महज</span> 17% <span style="font-family:Mangal, serif;">परिवारों</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">के</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">पास</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">यह</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">सुविधा</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">थी।</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">प्रधानमंत्री</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">आवास</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">योजना</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">के</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">लगभग</span> 4 <span style="font-family:Mangal, serif;">करोड़</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">घरों</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">में</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">से</span> 73% <span style="font-family:Mangal, serif;">घर</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">महिलाओं</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">के</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">नाम</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">पर</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">हैं।</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">स्वतंत्र</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">भारत</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">के</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">इतिहास</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">में</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">पहली</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">बार</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">सरकारी</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">रिकॉर्ड्स</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">पर</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">मां</span>-<span style="font-family:Mangal, serif;">बहनों</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">का</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">नाम</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">गर्व</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">से</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">दर्ज</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">है।</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">गरिमा</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">से</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">स्वामित्व</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">आया</span>, <span style="font-family:Mangal, serif;">और</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">स्वामित्व</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">ने</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">निर्णय</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">लेने</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">का</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">आत्मविश्वास</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">दिया।</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">आर्थिक</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">भागीदारी</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">का</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">यह</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">विस्तार</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">बैंक</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">खाते</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">से</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">शुरू</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">होकर</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">उद्यमिता</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">तक</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">पहुंचा</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">है</span> ’ <span style="font-family:Mangal, serif;">लगभग</span> 56 <span style="font-family:Mangal, serif;">करोड़</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">जन</span>-<span style="font-family:Mangal, serif;">धन</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">खातों</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">में</span> 56% <span style="font-family:Mangal, serif;">खाते</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">महिलाओं</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">के</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">नाम</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">पर</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">हैं।</span></p>
<p class="MsoNormal"><strong><span style="font-family:Mangal, serif;">इतिहास</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">में</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">अभूतपूर्व :</span></strong></p>
<p class="MsoNormal"><span style="font-family:Mangal, serif;">विश्व</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">बैंक</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">मानता</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">है</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">भारत</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">ने</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">एक</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">दशक</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">में</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">खाता</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">स्वामित्व</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">के</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">जेंडर</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">गैप</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">को</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">शून्य</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">पर</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">ला</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">दिया</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">है</span>, <span style="font-family:Mangal, serif;">जो</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">वैश्विक</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">वित्तीय</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">समावेशन</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">के</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">इतिहास</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">में</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">अभूतपूर्व</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">है।</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">मुद्रा</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">योजना</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">के</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">तहत</span> 52 <span style="font-family:Mangal, serif;">करोड़</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">से</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">अधिक</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">जमानत</span>-<span style="font-family:Mangal, serif;">मुक्त</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">ऋणों</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">में</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">से</span> 68% <span style="font-family:Mangal, serif;">ऋण</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">महिलाओं</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">को</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">मिले</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">हैं।</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">स्टैंड</span>-<span style="font-family:Mangal, serif;">अप</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">इंडिया</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">ने</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">महिला</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">उद्यमियों</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">को</span> 43,000 <span style="font-family:Mangal, serif;">करोड़</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">रुपये</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">से</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">अधिक</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">दिए</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">हैं</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">और</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">दीनदयाल</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">अंत्योदय</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">योजना</span>, <span style="font-family:Mangal, serif;">राष्ट्रीय</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">ग्रामीण</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">आजीविका</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">मिशन</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">के</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">तहत</span> 91 <span style="font-family:Mangal, serif;">लाख</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">से</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">अधिक</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">स्वयं</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">सहायता</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">समूहों</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">ने</span> 12 <span style="font-family:Mangal, serif;">लाख</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">करोड़</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">रुपये</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">से</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">अधिक</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">की</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">पूंजी</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">जुटाई</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">है।</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">निर्धारित</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">समय</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">से</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">पहले</span> 3 <span style="font-family:Mangal, serif;">करोड़</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">बहनें</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">लखपति</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">दीदियां</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">बन</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">चुकी</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">हैं।</span></p>
<p class="MsoNormal"><strong><span style="font-family:Mangal, serif;">शिक्षा</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">और</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">रोजगार :</span></strong></p>
<p class="MsoNormal"><span style="font-family:Mangal, serif;">यह</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">बदलाव</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">शिक्षा</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">और</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">रोजगार</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">में</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">भी</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">स्पष्ट</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">है</span> ’ <span style="font-family:Mangal, serif;">देश</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">में</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">महिला</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">श्रम</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">शक्ति</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">भागीदारी</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">वर्ष</span> 2017-18 <span style="font-family:Mangal, serif;">के</span> 23.3% <span style="font-family:Mangal, serif;">से</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">बढ़कर</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">वर्ष</span> 2023-24 <span style="font-family:Mangal, serif;">में</span> 41.7% <span style="font-family:Mangal, serif;">हो</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">गई</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">है</span>, <span style="font-family:Mangal, serif;">जबकि</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">ग्रामीण</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">क्षेत्रों</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">में</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">यह</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">भागीदारी</span> 47.6% <span style="font-family:Mangal, serif;">तक</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">पहुंच</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">चुकी</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">है</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">।</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">सुकन्या</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">समृद्धि</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">योजना</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">के</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">तहत</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">अब</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">तक</span> 4.53 <span style="font-family:Mangal, serif;">करोड़</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">खातों</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">में</span> 3.33 <span style="font-family:Mangal, serif;">लाख</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">करोड़</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">रुपये</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">से</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">अधिक</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">की</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">राशि</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">जमा</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">है</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">।</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">उच्च</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">शिक्षा</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">में</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">हमारा</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">जेंडर</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">समानता</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">सूचकांक</span> 1 <span style="font-family:Mangal, serif;">के</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">पार</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">है</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">और</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">शिक्षा</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">में</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">बेटियों</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">की</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">भागीदारी</span> 43% <span style="font-family:Mangal, serif;">है</span>, <span style="font-family:Mangal, serif;">जो</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">वैश्विक</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">स्तर</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">पर</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">सबसे</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">अधिक</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">में</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">से</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">एक</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">है।</span></p>
<p class="MsoNormal"><strong><span style="font-family:Mangal, serif;">नारी</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">शक्ति</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">वंदन</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">अधिनियम :</span></strong></p>
<p class="MsoNormal"><span style="font-family:Mangal, serif;">यह</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">परिवर्तन</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">केवल</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">अनुभवों</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">में</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">नहीं</span>, <span style="font-family:Mangal, serif;">विश्व</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">बैंक</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">और</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">संयुक्त</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">राष्ट्र</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">हर</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">रिपोर्ट</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">एक</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">ही</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">दिशा</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">की</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">ओर</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">इशारा</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">करती</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">है</span>: <span style="font-family:Mangal, serif;">भारतीय</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">महिला</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">के</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">लिए</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">पहुंच</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">बढ़ी</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">है</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">और</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">आत्मनिर्भरता</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">का</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">नया</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">आसमान</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">खुला</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">है।</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">इसी</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">आर्थिक</span>-<span style="font-family:Mangal, serif;">सामाजिक</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">चेतना</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">का</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">विस्तार</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">राजनैतिक</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">और</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">लोकतांत्रिक</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">भागीदारी</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">में</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">दिख</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">रहा</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">है।</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">वर्ष</span> 2019 <span style="font-family:Mangal, serif;">के</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">आम</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">चुनावों</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">में</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">पहली</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">बार</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">महिलाओं</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">का</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">मतदान</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">प्रतिशत</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">पुरुषों</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">से</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">अधिक</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">रहा।</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">वर्ष</span> 2024 <span style="font-family:Mangal, serif;">के</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">लोकसभा</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">चुनावों</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">में</span> 31.2 <span style="font-family:Mangal, serif;">करोड़</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">महिलाओं</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">ने</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">अपने</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">मताधिकार</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">का</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">प्रयोग</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">किया।</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">यह</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">वैश्विक</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">स्तर</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">पर</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">महिलाओं</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">की</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">सबसे</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">बड़ी</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">लोकतांत्रिक</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">भागीदारी</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">थी</span> ’ <span style="font-family:Mangal, serif;">इसी</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">के</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">फलस्वरूप</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">दशकों</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">से</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">लंबित</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">नारी</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">शक्ति</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">वंदन</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">अधिनियम</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">संसद</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">में</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">ऐतिहासिक</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">सर्वसम्मति</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">से</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">पास</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">हुआ।</span></p>
<p class="MsoNormal"><strong><span style="font-family:Mangal, serif;">पंचायतों</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">का</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">नेतृत्व :</span></strong></p>
<p class="MsoNormal"><span style="font-family:Mangal, serif;">आज</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">जमीनी</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">स्तर</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">पर</span> 14.5 <span style="font-family:Mangal, serif;">लाख</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">से</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">अधिक</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">महिला</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">प्रतिनिधि</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">पंचायतों</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">का</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">नेतृत्व</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">कर</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">रही</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">हैं।</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">देश</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">की</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">रक्षा</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">की</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">अग्रिम</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">पंक्ति</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">में</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">भी</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">महिलाएं</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">राफेल</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">उड़ा</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">रही</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">हैं</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">और</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">नौसेना</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">की</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">कमान</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">संभाल</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">रही</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">हैं।</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">मुस्लिम</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">महिला</span> (<span style="font-family:Mangal, serif;">विवाह</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">अधिकार</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">संरक्षण</span>) <span style="font-family:Mangal, serif;">अधिनियम</span>, 2019 <span style="font-family:Mangal, serif;">ने</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">ट्रिपल</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">तलाक</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">पर</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">प्रभावी</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">रोक</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">लगाई</span>, <span style="font-family:Mangal, serif;">जिससे</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">ऐसे</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">मामलों</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">में</span> 82% <span style="font-family:Mangal, serif;">की</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">कमी</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">आई</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">है।देशभर</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">में</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">स्थापित</span> 973 <span style="font-family:Mangal, serif;">वन</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">स्टॉप</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">सेंटर्स</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">पर</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">संकटग्रस्त</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">महिलाओं</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">को</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">एक</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">ही</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">छत</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">के</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">नीचे</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">चिकित्सा</span>, <span style="font-family:Mangal, serif;">कानूनी</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">सहायता</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">और</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">काउंसलिंग</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">मिल</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">रही</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">है</span> ’ <span style="font-family:Mangal, serif;">वुमन</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">हेल्पलाइन</span>-181 <span style="font-family:Mangal, serif;">ने</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">अब</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">तक</span> 1 <span style="font-family:Mangal, serif;">करोड़</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">से</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">अधिक</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">महिलाओं</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">की</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">मदद</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">की</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">है।</span></p>
<p class="MsoNormal"><strong><span style="font-family:Mangal, serif;">अभी</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">भी</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">चुनौतियां</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">हैं :</span></strong></p>
<p class="MsoNormal"><span style="font-family:Mangal, serif;">मिशन</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">शक्ति</span>, <span style="font-family:Mangal, serif;">मिशन</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">वात्सल्य</span>, <span style="font-family:Mangal, serif;">सक्षम</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">आंगनवाड़ी</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">ये</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">नारी</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">नेतृत्व</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">वाले</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">भारत</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">की</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">रीढ़</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">हैं।</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">बेशक</span>, <span style="font-family:Mangal, serif;">महिला</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">सशक्तिकरण</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">की</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">राह</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">में</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">अभी</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">भी</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">चुनौतियां</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">हैं</span>, <span style="font-family:Mangal, serif;">जिन</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">पर</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">सरकार</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">पूरी</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">प्रतिबद्धता</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">से</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">काम</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">कर</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">रही</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">है।</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">इसके</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">साथ</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">ही</span>, <span style="font-family:Mangal, serif;">नारी</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">शक्ति</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">वंदन</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">अधिनियम</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">आगामी</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">परिसीमन</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">की</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">प्रक्रिया</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">की</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">प्रतीक्षा</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">में</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">है।</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">हमारे</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">गणतंत्र</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">के</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">इतिहास</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">में</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">पहली</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">बार</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">भारतीय</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">महिला</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">अब</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">नीति</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">निर्धारण</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">के</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">पटल</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">पर</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">केवल</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">लाभार्थी</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">नहीं</span>, <span style="font-family:Mangal, serif;">बल्कि</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">उसकी</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">सक्रिय</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">सह</span>-<span style="font-family:Mangal, serif;">निर्माता</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">है।</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">प्रधानमंत्री</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">नरेंद्र</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">मोदी</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">के</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">दूरदर्शी</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">नेतृत्व</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">में</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">वह</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">अब</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">राष्ट्र</span>-<span style="font-family:Mangal, serif;">निर्माण</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">की</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">प्रक्रिया</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">की</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">सहयात्री</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">है</span>, <span style="font-family:Mangal, serif;">सहभागी</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">है</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">और</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">सूत्रधार</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">भी।</span></p>
<p class="MsoNormal"><strong><span style="font-family:Mangal, serif;">-</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">अन्नपूर्णा</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">देवी</span></strong></p>
<p class="MsoNormal"><strong><span style="font-family:Mangal, serif;">केंद्रीय</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">महिला</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">एवं</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">बाल</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">विकास</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">मंत्री</span>,</strong></p>
<p class="MsoNormal"><strong><span style="font-family:Mangal, serif;">भारत</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">सरकार</span></strong></p>]]></content:encoded>
                
                                                            <category>ओपिनियन</category>
                                    

                <link>https://dainiknavajyoti.com/opinion/decade-of-women-power-rise-of-developed-india/article-157419</link>
                <guid>https://dainiknavajyoti.com/opinion/decade-of-women-power-rise-of-developed-india/article-157419</guid>
                <pubDate>Fri, 19 Jun 2026 11:33:45 +0530</pubDate>
                                    <enclosure
                        url="https://dainiknavajyoti.com/media/2026-06/111200-x-600-px%29-%281%2939.png"                         length="1990685"                         type="image/png"  />
                
                                    <dc:creator><![CDATA[Jaipur KD]]></dc:creator>
                            </item>
            <item>
                <title>सशक्त होता भारत, बदलता राजस्थान</title>
                                    <description><![CDATA[प्रधानमंत्री नरेंद्र मोदी के नेतृत्व में गत 12 वर्षों का कार्यकाल राजस्थान के विकास इतिहास में एक महत्वपूर्ण मोड़ के रूप में याद किया जाएगा। ]]></description>
                
                                    <content:encoded><![CDATA[<a href="https://dainiknavajyoti.com/opinion/india-becomes-stronger-rajasthan-changes/article-156846"><img src="https://dainiknavajyoti.com/media/400/2026-06/111200-x-600-px)-(4)8.png" alt=""></a><br /><p class="MsoNormal"><span style="font-family:Mangal, serif;">प्रधानमंत्री</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">नरेंद्र</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">मोदी</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">के</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">नेतृत्व</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">में</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">गत</span> 12 <span style="font-family:Mangal, serif;">वर्षों</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">का</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">कार्यकाल</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">राजस्थान</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">के</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">विकास</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">इतिहास</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">में</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">एक</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">महत्वपूर्ण</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">मोड़</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">के</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">रूप</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">में</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">याद</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">किया</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">जाएगा।</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">उनके</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">इस</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">कार्यकाल</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">में</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">मरुस्थलीय</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">प्रदेश</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">राजस्थान</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">ने</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">जल</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">संकट</span>, <span style="font-family:Mangal, serif;">ऊर्जा</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">अभाव</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">और</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">आधारभूत</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">संरचना</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">की</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">चुनौतियों</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">से</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">आगे</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">बढ़कर</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">निवेश</span>, <span style="font-family:Mangal, serif;">औद्योगिक</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">विकास</span>, <span style="font-family:Mangal, serif;">अक्षय</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">ऊर्जा</span>, <span style="font-family:Mangal, serif;">आधुनिक</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">परिवहन</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">और</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">डिजिटल</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">सशक्तिकरण</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">के</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">नए</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">आयाम</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">स्थापित</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">किए</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">हैं।</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">प्रधानमंत्री</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">मोदी</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">के</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">नेतृत्व</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">और</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">केंद्र</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">सरकार</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">के</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">निरंतर</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">सहयोग</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">के</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">परिणाम</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">स्वरूप</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">मुख्यमंत्री</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">भजनलाल</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">शर्मा</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">ने</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">गत</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">ढाई</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">वर्षों</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">में</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">राजस्थान</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">को</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">विकास</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">की</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">राष्ट्रीय</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">धारा</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">में</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">अग्रणी</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">स्थान</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">पर</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">पंहुचाने</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">सार्थक</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">प्रयास</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">किए</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">हैं।</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">राजस्थान</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">सदैव</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">संभावनाओं</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">का</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">प्रदेश</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">रहा</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">है।</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">इन</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">संभावनाओं</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">को</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">वास्तविक</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">विकास</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">में</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">परिवर्तित</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">करने</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">के</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">लिए</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">दूरदर्शी</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">नेतृत्व</span>, <span style="font-family:Mangal, serif;">संसाधनों</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">का</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">प्रभावी</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">उपयोग</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">और</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">मजबूत</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">केंद्र</span>-<span style="font-family:Mangal, serif;">राज्य</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">समन्वय</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">की</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">आवश्यकता</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">थी।</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">पिछले</span> 12 <span style="font-family:Mangal, serif;">वर्षों</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">में</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">यही</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">समन्वय</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">राजस्थान</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">की</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">विकास</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">यात्रा</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">की</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">सबसे</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">बड़ी</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">शक्ति</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">बनकर</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">उभरा</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">है।</span></p>
<p class="MsoNormal"><strong><span style="font-family:Mangal, serif;">विकास</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">परियोजनाओं</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">की</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">सौगात :</span></strong></p>
<p class="MsoNormal"><span style="font-family:Mangal, serif;">हाल</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">ही</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">में,</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">प्रधानमंत्री</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">नरेंद्र</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">मोदी</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">द्वारा</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">राजस्थान</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">को</span> 92,496 <span style="font-family:Mangal, serif;">करोड़</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">रुपये</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">की</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">विकास</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">परियोजनाओं</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">की</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">सौगात</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">दी</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">गई।</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">इनमें</span> 79,459 <span style="font-family:Mangal, serif;">करोड़</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">रुपये</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">की</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">एचपीसीएल</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">राजस्थान</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">रिफाइनरी</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">और</span> 13,037.66 <span style="font-family:Mangal, serif;">करोड़</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">रुपये</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">की</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">जयपुर</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">मेट्रो</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">फेज</span>-2 <span style="font-family:Mangal, serif;">परियोजना</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">विशेष</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">रूप</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">से</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">उल्लेखनीय</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">हैं।</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">पचपदरा</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">में</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">विकसित</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">हो</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">रही</span> 9 <span style="font-family:Mangal, serif;">मिलियन</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">मीट्रिक</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">टन</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">क्षमता</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">वाली</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">रिफाइनरी</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">विशाल</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">औद्योगिक</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">परियोजना</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">है।</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">यह</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">परियोजना</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">पश्चिमी</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">राजस्थान</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">के</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">आर्थिक</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">पुनर्जागरण</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">की</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">आधारशिला</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">है।</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">इस</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">परियोजना</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">से</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">बाड़मेर</span>, <span style="font-family:Mangal, serif;">बालोतरा</span>, <span style="font-family:Mangal, serif;">जैसलमेर</span>, <span style="font-family:Mangal, serif;">जालौर</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">और</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">जोधपुर</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">क्षेत्र</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">में</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">पेट्रोकेमिकल</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">उद्योगों</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">के</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">विकास</span>, <span style="font-family:Mangal, serif;">हजारों</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">रोजगार</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">अवसरों</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">और</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">व्यापक</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">आर्थिक</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">गतिविधियों</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">का</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">मार्ग</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">प्रशस्त</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">होगा।</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">जयपुर</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">मेट्रो</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">फेज</span>-2 <span style="font-family:Mangal, serif;">परियोजना</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">राजधानी</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">जयपुर</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">को</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">आधुनिक</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">शहरी</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">परिवहन</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">व्यवस्था</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">प्रदान</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">करेगी।</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">कुल</span> 41 <span style="font-family:Mangal, serif;">किलोमीटर</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">लंबे</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">कॉरिडोर</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">और</span> 36 <span style="font-family:Mangal, serif;">स्टेशनों</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">वाली</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">यह</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">परियोजना</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">भविष्य</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">के</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">जयपुर</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">की</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">आवश्यकताओं</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">को</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">ध्यान</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">में</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">रखते</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">हुए</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">तैयार</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">की</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">गई</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">है।</span></p>
<p class="MsoNormal"><strong><span style="font-family:Mangal, serif;">राजस्थान</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">को</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">मिली</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">उपलब्धियां :</span></strong></p>
<p class="MsoNormal"><span style="font-family:Mangal, serif;">ऊर्जा</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">क्षेत्र</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">में</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">राजस्थान</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">को</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">मिली</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">उपलब्धियां</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">विशेष</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">उल्लेखनीय</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">है।</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">सितंबर</span> 2025 <span style="font-family:Mangal, serif;">में</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">प्रधानमंत्री</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">मोदी</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">ने</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">माही</span>-<span style="font-family:Mangal, serif;">बांसवाड़ा</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">परमाणु</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">ऊर्जा</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">परियोजना</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">सहित</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">एक</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">लाख</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">आठ</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">हजार</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">करोड़</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">रुपये</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">से</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">अधिक</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">की</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">परियोजनाओं</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">का</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">शुभारंभ</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">किया।</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">यह</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">परियोजना</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">राज्य</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">की</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">ऊर्जा</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">सुरक्षा</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">को</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">दीर्घकालिक</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">मजबूती</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">प्रदान</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">करेगी।</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">दूसरी</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">ओर</span>, <span style="font-family:Mangal, serif;">भड़ला</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">सौर</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">पार्क</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">और</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">राज्यभर</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">में</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">विकसित</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">सौर</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">एवं</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">पवन</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">ऊर्जा</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">परियोजनाओं</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">ने</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">राजस्थान</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">को</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">देश</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">की</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">अक्षय</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">ऊर्जा</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">राजधानी</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">के</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">रूप</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">में</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">स्थापित</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">किया</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">है।</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">आज</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">देश</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">की</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">ऊर्जा</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">आत्मनिर्भरता</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">में</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">राजस्थान</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">की</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">भूमिका</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">अत्यंत</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">महत्वपूर्ण</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">हो</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">चुकी</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">है।</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">निवेश</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">के</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">क्षेत्र</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">में</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">राजस्थान</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">ने</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">अभूतपूर्व</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">सफलता</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">प्राप्त</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">की</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">है।</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">मुख्यमंत्री</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">भजनलाल</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">शर्मा</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">ने</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">अपने</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">कार्यकाल</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">के</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">पहले</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">वर्ष</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">ही</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">राइजिंग</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">राजस्थान</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">ग्लोबल</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">इन्वेस्टमेंट</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">समिट</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">का</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">आयोजन</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">किया</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">और</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">इसमें</span> 35 <span style="font-family:Mangal, serif;">लाख</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">करोड़</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">रुपये</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">से</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">अधिक</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">के</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">निवेश</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">प्रस्ताव</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">प्राप्त</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">होना</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">इस</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">बात</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">का</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">प्रमाण</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">है।</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">राजस्थान</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">के</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">विकास</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">की</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">सबसे</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">बड़ी</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">चुनौती</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">हमेशा</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">जल</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">रही</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">है।</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">प्रधानमंत्री</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">मोदी</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">के</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">नेतृत्व</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">में</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">इस</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">दिशा</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">में</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">भी</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">ऐतिहासिक</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">पहलें</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">हुई</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">हैं।</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">जल</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">जीवन</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">मिशन</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">के</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">अंतर्गत</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">केंद्र</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">सरकार</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">द्वारा</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">हजारों</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">करोड़</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">रुपये</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">की</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">सहायता</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">उपलब्ध</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">कराई</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">गई</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">है।</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">हाल</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">ही</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">में</span> 4,800 <span style="font-family:Mangal, serif;">करोड़</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">रुपये</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">की</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">अतिरिक्त</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">राशि</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">ने</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">इस</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">मिशन</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">को</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">नई</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">गति</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">प्रदान</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">की</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">है।</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">आज</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">लाखों</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">ग्रामीण</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">परिवारों</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">तक</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">नल</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">से</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">जल</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">पहुंचाने</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">का</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">कार्य</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">तेजी</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">से</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">आगे</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">बढ़</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">रहा</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">है।</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">रामजल</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">सेतु</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">लिंक</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">परियोजना</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">राजस्थान</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">की</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">जल</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">सुरक्षा</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">का</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">नया</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">अध्याय</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">है।</span></p>
<p class="MsoNormal"><strong><span style="font-family:Mangal, serif;">समाधान</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">का</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">मार्ग</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">प्रशस्त</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">हुआ :</span></strong></p>
<p class="MsoNormal"><span style="font-family:Mangal, serif;">इसी</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">प्रकार</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">यमुना</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">जल</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">समझौते</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">को</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">आगे</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">बढ़ाकर</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">दशकों</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">पुरानी</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">शेखावाटी</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">क्षेत्र</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">की</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">समस्या</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">के</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">समाधान</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">का</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">मार्ग</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">प्रशस्त</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">हुआ</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">है।</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">सीकर</span>, <span style="font-family:Mangal, serif;">झुंझुनूं</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">और</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">चूरू</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">जिलों</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">के</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">लगभग</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">तीन</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">लाख</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">किसानों</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">को</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">इससे</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">लाभ</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">मिलेगा।</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">यह</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">समझौता</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">किसानों</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">की</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">समृद्धि</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">और</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">कृषि</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">विकास</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">के</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">लिए</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">अत्यंत</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">महत्वपूर्ण</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">सिद्ध</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">होगा।</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">सड़क</span>, <span style="font-family:Mangal, serif;">रेल</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">और</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">हवाई</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">संपर्क</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">के</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">क्षेत्र</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">में</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">राजस्थान</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">ने</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">नई</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">ऊंचाइयों</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">को</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">छुआ</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">है।</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">भारतमाला</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">परियोजना</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">और</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">दिल्ली</span>-<span style="font-family:Mangal, serif;">मुंबई</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">एक्सप्रेस</span>-<span style="font-family:Mangal, serif;">वे</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">ने</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">राज्य</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">को</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">देश</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">के</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">प्रमुख</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">आर्थिक</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">गलियारों</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">से</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">जोड़</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">दिया</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">है।</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">प्रमुख</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">रेल</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">मार्गों</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">का</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">विद्युतीकरण</span>, <span style="font-family:Mangal, serif;">वंदे</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">भारत</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">ट्रेनों</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">का</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">संचालन</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">और</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">अमृत</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">भारत</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">स्टेशन</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">योजना</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">के</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">तहत</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">रेलवे</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">स्टेशनों</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">का</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">आधुनिकीकरण</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">राजस्थान</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">को</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">आधुनिक</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">परिवहन</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">नेटवर्क</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">से</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">जोड़</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">रहा</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">है।</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">जयपुर</span>, <span style="font-family:Mangal, serif;">उदयपुर</span>, <span style="font-family:Mangal, serif;">जोधपुर</span>, <span style="font-family:Mangal, serif;">बीकानेर</span>, <span style="font-family:Mangal, serif;">किशनगढ़</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">और</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">जैसलमेर</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">हवाई</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">अड्डों</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">के</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">विस्तार</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">ने</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">पर्यटन</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">और</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">व्यापार</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">दोनों</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">को</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">नई</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">गति</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">प्रदान</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">की</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">है।</span></p>
<p class="MsoNormal"><strong><span style="font-family:Mangal, serif;">लाभ</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">राजस्थान</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">के</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">गांवों</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">तक :</span></strong></p>
<p class="MsoNormal"><span style="font-family:Mangal, serif;">डिजिटल</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">इंडिया</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">अभियान</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">का</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">लाभ</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">राजस्थान</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">के</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">गांवों</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">तक</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">पहुंचा</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">है।</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">भारतनेट</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">परियोजना</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">के</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">माध्यम</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">से</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">हजारों</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">ग्राम</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">पंचायतों</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">को</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">डिजिटल</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">नेटवर्क</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">से</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">जोड़ा</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">गया</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">है।</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">ई</span>-<span style="font-family:Mangal, serif;">गवर्नेंस</span>, <span style="font-family:Mangal, serif;">ऑनलाइन</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">शिक्षा</span>, <span style="font-family:Mangal, serif;">डिजिटल</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">भुगतान</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">और</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">टेलीमेडिसिन</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">जैसी</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">सेवाएं</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">अब</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">दूरस्थ</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">ग्रामीण</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">क्षेत्रों</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">तक</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">पहुंच</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">रही</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">हैं।</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">आयुष्मान</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">भारत</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">योजना</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">ने</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">लाखों</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">परिवारों</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">को</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">स्वास्थ्य</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">सुरक्षा</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">प्रदान</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">की</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">है।</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">प्रधानमंत्री</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">आवास</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">योजना</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">के</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">माध्यम</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">से</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">लाखों</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">परिवारों</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">को</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">पक्के</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">घर</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">मिले</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">हैं।</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">उज्ज्वला</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">योजना</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">ने</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">महिलाओं</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">के</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">जीवन</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">में</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">सम्मान</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">और</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">सुविधा</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">का</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">नया</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">अध्याय</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">जोड़ा</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">है।</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">प्रधानमंत्री</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">मोदी</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">के</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">नेतृत्व</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">में</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">सांस्कृतिक</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">और</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">आध्यात्मिक</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">विरासत</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">के</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">संरक्षण</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">को</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">भी</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">नई</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">प्राथमिकता</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">मिली</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">है।</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">अयोध्या</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">में</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">श्रीराम</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">मंदिर</span>, <span style="font-family:Mangal, serif;">काशी</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">विश्वनाथ</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">धाम</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">और</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">महाकाल</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">लोक</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">जैसे</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">राष्ट्रीय</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">स्तर</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">के</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">सांस्कृतिक</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">पुनर्जागरण</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">का</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">प्रभाव</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">राजस्थान</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">के</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">धार्मिक</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">पर्यटन</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">पर</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">भी</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">पड़ा</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">है।</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">खाटूश्यामजी</span>, <span style="font-family:Mangal, serif;">सालासर</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">बालाजी</span>, <span style="font-family:Mangal, serif;">श्रीनाथजी</span>, <span style="font-family:Mangal, serif;">मेहंदीपुर</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">बालाजी</span>, <span style="font-family:Mangal, serif;">पुष्कर</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">और</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">अन्य</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">धार्मिक</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">स्थलों</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">पर</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">बढ़ती</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">श्रद्धालु</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">संख्या</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">ने</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">स्थानीय</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">अर्थव्यवस्था</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">को</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">नई</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">ऊर्जा</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">प्रदान</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">की</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">है।</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">राजस्थान</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">की</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">समृद्ध</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">सांस्कृतिक</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">पहचान</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">को</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">राष्ट्रीय</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">और</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">वैश्विक</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">स्तर</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">पर</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">नई</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">प्रतिष्ठा</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">मिली</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">है।</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">प्रधानमंत्री</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">नरेंद्र</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">मोदी</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">के</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">नेतृत्व</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">में</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">पिछले</span> 12 <span style="font-family:Mangal, serif;">वर्षों</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">में</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">पर्यावरण</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">संरक्षण</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">और</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">हरित</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">विकास</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">को</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">राष्ट्रीय</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">प्राथमिकता</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">दी</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">गई</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">है।</span></p>
<p class="MsoNormal"><strong><span style="font-family:Mangal, serif;">सौर</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">ऊर्जा</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">क्षमता</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">में</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">अभूतपूर्व</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">वृद्धि :</span></strong></p>
<p class="MsoNormal"><span style="font-family:Mangal, serif;">देश</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">में</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">सौर</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">ऊर्जा</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">क्षमता</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">में</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">अभूतपूर्व</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">वृद्धि</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">हुई</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">है</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">तथा</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">नवीकरणीय</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">ऊर्जा</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">उत्पादन</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">को</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">प्रोत्साहन</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">मिला</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">है।</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">नमामि</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">गंगे</span>, <span style="font-family:Mangal, serif;">स्वच्छ</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">भारत</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">मिशन</span>, <span style="font-family:Mangal, serif;">ग्रीन</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">हाइड्रोजन</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">मिशन</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">और</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">बड़े</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">पैमाने</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">पर</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">वृक्षारोपण</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">अभियानों</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">ने</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">जल</span>, <span style="font-family:Mangal, serif;">वायु</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">और</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">पर्यावरण</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">संरक्षण</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">को</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">नई</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">दिशा</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">दी</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">है।</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">इन</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">प्रयासों</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">ने</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">सतत</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">विकास</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">और</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">पर्यावरणीय</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">संतुलन</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">की</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">दिशा</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">में</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">भारत</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">की</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">प्रतिबद्धता</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">को</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">मजबूत</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">किया</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">है।</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">वास्तव</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">में</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">प्रधानमंत्री</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">नरेंद्र</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">मोदी</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">के</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">नेतृत्व</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">में</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">बीते</span> 12 <span style="font-family:Mangal, serif;">वर्ष</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">राजस्थान</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">के</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">लिए</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">केवल</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">विकास</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">परियोजनाओं</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">के</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">वर्ष</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">नहीं</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">रहे</span>, <span style="font-family:Mangal, serif;">बल्कि</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">नई</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">संभावनाओं</span>, <span style="font-family:Mangal, serif;">नए</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">आत्मविश्वास</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">और</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">नए</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">संकल्पों</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">के</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">वर्ष</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">रहे</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">हैं।</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">मुख्यमंत्री</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">भजनलाल</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">शर्मा</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">के</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">नेतृत्व</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">में</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">गत</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">ढाई</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">वर्षों</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">में</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">डबल</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">इंजन</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">सरकार</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">के</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">कार्यकाल</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">में</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">जल</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">से</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">ऊर्जा</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">तक</span>, <span style="font-family:Mangal, serif;">सड़क</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">से</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">डिजिटल</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">कनेक्टिविटी</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">तक</span>, <span style="font-family:Mangal, serif;">निवेश</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">से</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">रोजगार</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">तक</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">और</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">सांस्कृतिक</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">विरासत</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">से</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">आधुनिक</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">विकास</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">तक</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">राजस्थान</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">ने</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">बहुआयामी</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">प्रगति</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">का</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">अनुभव</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">किया</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">है।</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">यही</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">कारण</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">है</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">कि</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">आज</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">राजस्थान</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">विकसित</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">भारत</span>-2047 <span style="font-family:Mangal, serif;">के</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">संकल्प</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">का</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">एक</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">सशक्त</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">आधार</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">बनकर</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">उभर</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">रहा</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">है।</span></p>
<p class="MsoNormal"><strong><span style="font-family:Mangal, serif;">-सूरज</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">सोनी</span></strong></p>
<p class="MsoNormal"><strong><span style="font-family:Mangal, serif;">यह</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">लेखक</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">के</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">अपने</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">विचार</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">हैं।</span></strong></p>]]></content:encoded>
                
                                                            <category>ओपिनियन</category>
                                    

                <link>https://dainiknavajyoti.com/opinion/india-becomes-stronger-rajasthan-changes/article-156846</link>
                <guid>https://dainiknavajyoti.com/opinion/india-becomes-stronger-rajasthan-changes/article-156846</guid>
                <pubDate>Sat, 13 Jun 2026 11:24:55 +0530</pubDate>
                                    <enclosure
                        url="https://dainiknavajyoti.com/media/2026-06/111200-x-600-px%29-%284%298.png"                         length="1833268"                         type="image/png"  />
                
                                    <dc:creator><![CDATA[Jaipur KD]]></dc:creator>
                            </item>
            <item>
                <title>मुख्यमंत्री भजनलाल शर्मा के विजन से राजस्थान बन रहा सेमीकंडक्टर हब, ग्रीनफील्ड इलेक्ट्रॉनिक्स मैन्युफैक्चरिंग क्लस्टर किया गया विकसित</title>
                                    <description><![CDATA[मुख्यमंत्री भजनलाल शर्मा के नेतृत्व में राजस्थान सेमीकंडक्टर और इलेक्ट्रॉनिक्स क्षेत्र में तेजी से उभर रहा। भिवाड़ी में पहले सेमीकंडक्टर क्लस्टर में 20 कंपनियां सक्रिय, 1200 करोड़ से अधिक निवेश प्रस्ताव प्राप्त और 2700 लोग रोजगार पाए। 
]]></description>
                
                                    <content:encoded><![CDATA[<a href="https://dainiknavajyoti.com/rajasthan/jaipur/with-the-vision-of-chief-minister-bhajan-lal-sharma-rajasthan/article-154360"><img src="https://dainiknavajyoti.com/media/400/2026-05/bhajan-lal-sharma044.png" alt=""></a><br /><p class="MsoNormal"><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">जयपुर।</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">मुख्यमंत्री</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">भजनलाल</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">शर्मा</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">के</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">दूरदर्शी</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">नेतृत्व</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">में</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">राजस्थान</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">अब</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">सेमीकंडक्टर</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">एवं</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">इलेक्ट्रॉनिक्स</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">निर्माण</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">के</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">क्षेत्र</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">में</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">तेजी</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">से</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">नई</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">पहचान</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">बना</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">रहा</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">है।</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">भिवाड़ी</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">में</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">प्रदेश</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">के</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">पहले</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">सेमीकंडक्टर</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">क्लस्टर</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">की</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">स्थापना</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">को</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> ‘</span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">विकसित</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">राजस्थान</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;">-2047’ </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">की</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">दिशा</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">में</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">ऐतिहासिक</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">कदम</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">माना</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">जा</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">रहा</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">है।</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">यह</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">देश</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">की</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">पहली</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">एसएमई</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">सेमीकंडक्टर</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">फैसिलिटी</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">भी</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">है</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;">, </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">जहां</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> 20 </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">कंपनियों</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">द्वारा</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">ग्रीनफील्ड</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">इलेक्ट्रॉनिक्स</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">मैन्युफैक्चरिंग</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">क्लस्टर</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">विकसित</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">किया</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">गया</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">है।</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">अब</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">तक</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">यहां</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> 1200 </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">करोड़</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">रुपए</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">से</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">अधिक</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">के</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">निवेश</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">प्रस्ताव</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">प्राप्त</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">हुए</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">हैं</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;">, </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">जबकि</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> 11 </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">कंपनियां</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> 900 </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">करोड़</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">रुपए</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">के</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">निवेश</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">के</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">साथ</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">संचालन</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">शुरू</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">कर</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">चुकी</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">हैं।</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">इससे</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">करीब</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> 2700 </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">लोगों</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">को</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">रोजगार</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">मिला</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">है।</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span></p>
<p class="MsoNormal"><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">क्लस्टर</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">में</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">सेमीकंडक्टर</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;">, </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">इलेक्ट्रॉनिक्स</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">कंपोनेंट्स</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;">, </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">ईवी</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">कंपोनेंट्स</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">एवं</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">आरएफआईडी</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">निर्माण</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">से</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">जुड़े</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">उद्योग</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">कार्यरत</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">हैं।</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">राजस्थान</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">सेमीकंडक्टर</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">नीति</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;">-2026 </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">और</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> “</span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">चिप्स</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">टू</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">स्टार्टअप</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;">” </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">कार्यक्रम</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">के</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">जरिए</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">प्रदेश</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">में</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">कौशल</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">विकास</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">और</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">निवेश</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">को</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">बढ़ावा</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">मिल</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">रहा</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">है।</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">राज्य</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">के</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">युवा</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">अब</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">प्रदेश</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">में</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">ही</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">चिप</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">डिजाइनिंग</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">और</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">सेमीकंडक्टर</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">तकनीक</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">का</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">प्रशिक्षण</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">प्राप्त</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">कर</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">रहे</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">हैं।</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">आने</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">वाले</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">वर्षों</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">में</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">राजस्थान</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">देश</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">के</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">प्रमुख</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">सेमीकंडक्टर</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">एवं</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">इलेक्ट्रॉनिक्स</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">हब</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">के</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">रूप</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">में</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">उभरने</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">की</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">दिशा</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">में</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">तेजी</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">से</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">आगे</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">बढ़</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">रहा</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">है।</span></p>]]></content:encoded>
                
                                                            <category>राजस्थान</category>
                                            <category>जयपुर</category>
                                    

                <link>https://dainiknavajyoti.com/rajasthan/jaipur/with-the-vision-of-chief-minister-bhajan-lal-sharma-rajasthan/article-154360</link>
                <guid>https://dainiknavajyoti.com/rajasthan/jaipur/with-the-vision-of-chief-minister-bhajan-lal-sharma-rajasthan/article-154360</guid>
                <pubDate>Tue, 19 May 2026 15:42:19 +0530</pubDate>
                                    <enclosure
                        url="https://dainiknavajyoti.com/media/2026-05/bhajan-lal-sharma044.png"                         length="580826"                         type="image/png"  />
                
                                    <dc:creator><![CDATA[Jaipur KD]]></dc:creator>
                            </item>
            <item>
                <title>​'राष्ट्र प्रथम' के संकल्प के साथ प्रधानमंत्री के आह्वान को राजस्थान चैंबर का पूर्ण समर्थन, ​ 'आत्मनिर्भर भारत' को मजबूती देगा प्रदेश का व्यापार जगत</title>
                                    <description><![CDATA[RCCI ने प्रधानमंत्री मोदी के राष्ट्रहित और आर्थिक सशक्तिकरण के आह्वान पर संकल्प लिया कि प्रदेश का व्यापारिक और औद्योगिक जगत आत्मनिर्भर भारत में सक्रिय भागीदारी निभाएगा। विदेशी मुद्रा बचत, ऊर्जा संरक्षण, डिजिटल कार्यसंस्कृति, स्वदेशी उत्पादों को बढ़ावा, विदेशी व्यय पर रोक, स्वस्थ अर्थव्यवस्था और सतत कृषि पर विशेष ध्यान दिया जाएगा।
]]></description>
                
                                    <content:encoded><![CDATA[<a href="https://dainiknavajyoti.com/rajasthan/jaipur/rajasthan-chambers-full-support-to-prime-ministers-call-with-the/article-153976"><img src="https://dainiknavajyoti.com/media/400/2026-05/1111200-x-600-px)-(1)65.png" alt=""></a><br /><p class="MsoNormal" style="margin-bottom:0.0001pt;line-height:normal;"><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">जयपुर।</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">राजस्थान</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">चैंबर</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">ऑफ</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">कॉमर्स</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">एंड</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">इंडस्ट्री</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> (RCCI) </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">ने</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">प्रधानमंत्री</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">नरेन्द्र</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">मोदी</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">के</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">राष्ट्रहित</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">और</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">आर्थिक</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">सशक्तिकरण</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">के</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">आह्वान</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">पर</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">अपनी</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">मुहर</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">लगा</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">दी</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">है।</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">चैंबर</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">की</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">विशेष</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">बैठक</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">में</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">सर्वसम्मति</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">से</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">संकल्प</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">लिया</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">गया</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">कि</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">प्रदेश</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">का</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">व्यापारिक</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">और</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">औद्योगिक</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">जगत</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">आत्मनिर्भर</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">भारत</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">के</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">निर्माण</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">में</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">सक्रिय</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">भागीदारी</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">निभाएगा।</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> ​</span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">इन</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">सात</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">मुख्य</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">बिंदुओं</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">पर</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">रहेगा</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">विशेष</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">ध्यान</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;">: </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">बैठक</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">में</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">निर्णय</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">लिया</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">गया</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">कि</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">चैंबर</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">के</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">सभी</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">सदस्य</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">न</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">केवल</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">स्वयं</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">इन</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">नियमों</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">का</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">पालन</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">करेंगे</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;">, </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">बल्कि</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">समाज</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">में</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">भी</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">जागरूकता</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">फैलाएंगे</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;">: ​</span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">विदेशी</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">मुद्रा</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">की</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">बचत</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;">: </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">अनावश्यक</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">सोने</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">की</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">खरीदारी</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">से</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">बचकर</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">देश</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">के</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">विदेशी</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">मुद्रा</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">भंडार</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">को</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">सुरक्षित</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">करना।</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> ​</span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">ऊर्जा</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">संरक्षण</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;">: </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">पेट्रोल</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;">-</span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">डीजल</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">का</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">संयमित</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">उपयोग</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">करना।</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> ​</span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">डिजिटल</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">कार्यसंस्कृति</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;">: </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">वर्क</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;">-</span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">फ्रॉम</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;">-</span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">होम</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">और</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">ऑनलाइन</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">मीटिंग्स</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">के</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">जरिए</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">समय</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">व</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">ईंधन</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">की</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">बचत।</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> ​</span></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-bottom:0.0001pt;line-height:normal;"> </p>
<p class="MsoNormal" style="margin-bottom:0.0001pt;line-height:normal;"><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">स्वदेशी</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">को</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">प्राथमिकता</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;">: '</span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">वोकल</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">फॉर</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">लोकल</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;">' </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">और</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> '</span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">मेड</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">इन</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">इंडिया</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;">' </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">उत्पादों</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">को</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">बढ़ावा</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">देना।</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> ​</span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">विदेशी</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">व्यय</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">पर</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">रोक</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;">: </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">अनावश्यक</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">विदेशी</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">दौरों</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">और</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">विदेशों</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">में</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">आयोजित</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">होने</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">वाले</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">समारोहों</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">से</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">दूरी।</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> ​</span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">स्वस्थ</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">अर्थव्यवस्था</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;">: </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">खाद्य</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">तेल</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">की</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">खपत</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">कम</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">कर</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">स्वास्थ्य</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">और</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">आर्थिक</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">संतुलन</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">बनाना।</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> ​</span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">सतत</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">कृषि</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;">: </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">सौर</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">ऊर्जा</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">आधारित</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">सिंचाई</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">और</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">प्राकृतिक</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">खेती</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">को</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">प्रोत्साहन</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> </span><span style="font-size:12pt;font-family:Mangal, serif;">देना।</span><span style="font-size:12pt;font-family:'Times New Roman', serif;"> ​</span></p>
<p class="MsoNormal"> </p>]]></content:encoded>
                
                                                            <category>राजस्थान</category>
                                            <category>जयपुर</category>
                                    

                <link>https://dainiknavajyoti.com/rajasthan/jaipur/rajasthan-chambers-full-support-to-prime-ministers-call-with-the/article-153976</link>
                <guid>https://dainiknavajyoti.com/rajasthan/jaipur/rajasthan-chambers-full-support-to-prime-ministers-call-with-the/article-153976</guid>
                <pubDate>Fri, 15 May 2026 17:39:19 +0530</pubDate>
                                    <enclosure
                        url="https://dainiknavajyoti.com/media/2026-05/1111200-x-600-px%29-%281%2965.png"                         length="900681"                         type="image/png"  />
                
                                    <dc:creator><![CDATA[Jaipur KD]]></dc:creator>
                            </item>
            <item>
                <title>ओडीओपी नीति के तहत दौसा से बालोतरा तक आधुनिक लैब, टेक्नोलॉजी सेंटर और वेयरहाउस होंगे विकसित</title>
                                    <description><![CDATA[राजस्थान की ‘एक जिला एक उत्पाद’ नीति के तहत पांच जिलों में 18.19 करोड़ रुपये की पांच प्रमुख परियोजनाओं को मंजूरी। दौसा, चूरू, डीडवाना-कुचामन, फलोदी और बालोतरा में कॉमन फैसिलिटी सेंटर, टेस्टिंग लैब और आधुनिक वेयरहाउस विकसित किए जाएंगे।]]></description>
                
                                    <content:encoded><![CDATA[<a href="https://dainiknavajyoti.com/rajasthan/jaipur/under-odop-policy-modern-lab-technology-centers-and-warehouses-will/article-153703"><img src="https://dainiknavajyoti.com/media/400/2026-05/mrmmff.png" alt=""></a><br /><p class="MsoNormal"><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">जयपुर।</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">राजस्थान</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">सरकार</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">की</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> ‘</span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">एक</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">जिला</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">एक</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">उत्पाद</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;">’ (</span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">ओडीओपी</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;">) </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">नीति</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">अब</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">प्रदेश</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">के</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">पारंपरिक</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">उत्पादों</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">को</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">अंतरराष्ट्रीय</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">पहचान</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">दिलाने</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">की</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">दिशा</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">में</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">तेजी</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">से</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">आगे</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">बढ़</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">रही</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">है।</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">पंच</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">गौरव</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">कार्यक्रम</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">के</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">तहत</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">मुख्य</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">सचिव</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> V. Srinivas </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">की</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">अध्यक्षता</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">वाली</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">राज्य</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">स्तरीय</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">समिति</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">ने</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">प्रदेश</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">के</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">पांच</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">जिलों</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">में</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> 18.19 </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">करोड़</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">रुपये</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">लागत</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">की</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> 5 </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">महत्वपूर्ण</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">परियोजनाओं</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">को</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">मंजूरी</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">दी</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">है।</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">इन</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">परियोजनाओं</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">के</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">लिए</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">पहले</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">चरण</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">में</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> 10.76 </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">करोड़</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">रुपये</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">भी</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">स्वीकृत</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">किए</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">गए</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">हैं।</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">उद्योग</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">एवं</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">वाणिज्य</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">आयुक्त</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">नीलाभ</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">सक्सेना</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">ने</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">बताया</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">कि</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">दौसा</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;">, </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">चूरू</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;">, </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">डीडवाना</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;">-</span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">कुचामन</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;">, </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">फलोदी</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">और</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">बालोतरा</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">जिलों</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">में</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">कॉमन</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">फैसिलिटी</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">सेंटर</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;">, </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">टेस्टिंग</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">लैब</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">और</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">आधुनिक</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">वेयरहाउसिंग</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">सुविधाएं</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">विकसित</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">की</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">जाएंगी</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;">, </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">जिससे</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">स्थानीय</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">उत्पादों</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">की</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">गुणवत्ता</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">अंतरराष्ट्रीय</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">मानकों</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">के</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">अनुरूप</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">हो</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">सकेगी।</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span></p>
<p class="MsoNormal"><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">दौसा</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">में</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> 3.30 </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">करोड़</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">रुपये</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">से</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">टेक्नोलॉजी</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">फैसिलिटेशन</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">सेंटर</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">बनेगा</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;">, </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">जिससे</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">स्टोन</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">उत्पादों</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">की</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">कटिंग</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;">, </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">डिजाइन</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">और</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">फिनिशिंग</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">में</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">सुधार</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">होगा।</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">चूरू</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">में</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">लकड़ी</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">आधारित</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">हस्तशिल्प</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">उत्पादों</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">के</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">लिए</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> 2.5 </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">करोड़</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">रुपये</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">लागत</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">की</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">बीआईएस</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">टेस्टिंग</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">लैब</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">और</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">सीजनिंग</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">सुविधा</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">स्थापित</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">होगी।</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">डीडवाना</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;">-</span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">कुचामन</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">में</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> 5.05 </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">करोड़</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">रुपये</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">से</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">सीएनसी</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">मशीन</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">टेक्नोलॉजी</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">सेंटर</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;">, </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">फलोदी</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">में</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">सोनामुखी</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">उत्पादों</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">के</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">लिए</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> 2.35 </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">करोड़</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">रुपये</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">की</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">क्लाइमेट</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;">-</span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">कंट्रोल्ड</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">वेयरहाउसिंग</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">सुविधा</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">तथा</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">बालोतरा</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">में</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">करीब</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> 5 </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">करोड़</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">रुपये</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">लागत</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">का</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">टेक्सटाइल</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">डिजिटल</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">प्रिंटिंग</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">कॉमन</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">फैसिलिटी</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">सेंटर</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">स्थापित</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">किया</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">जाएगा।</span></p>]]></content:encoded>
                
                                                            <category>राजस्थान</category>
                                            <category>जयपुर</category>
                                    

                <link>https://dainiknavajyoti.com/rajasthan/jaipur/under-odop-policy-modern-lab-technology-centers-and-warehouses-will/article-153703</link>
                <guid>https://dainiknavajyoti.com/rajasthan/jaipur/under-odop-policy-modern-lab-technology-centers-and-warehouses-will/article-153703</guid>
                <pubDate>Wed, 13 May 2026 17:13:58 +0530</pubDate>
                                    <enclosure
                        url="https://dainiknavajyoti.com/media/2026-05/mrmmff.png"                         length="509226"                         type="image/png"  />
                
                                    <dc:creator><![CDATA[Jaipur KD]]></dc:creator>
                            </item>
            <item>
                <title>राइजिंग राजस्थान और निवेश अनुकूल नीतियों से प्रदेश में स्थापित हो रहे नए उद्योग, रीको ने पिछले 10 वर्षों का किया सर्वाधिक भूमि अधिग्रहण</title>
                                    <description><![CDATA[रीको ने 2025-26 में निवेश और औद्योगिक विकास के रिकॉर्ड आंकड़े दर्ज। 2,072 भूखंड आवंटित, 21 नए औद्योगिक क्षेत्र स्थापित और 10,440 एकड़ भूमि का अधिग्रहण। आधारभूत सुविधाओं पर 539 करोड़ रुपये खर्च।]]></description>
                
                                    <content:encoded><![CDATA[<a href="https://dainiknavajyoti.com/rajasthan/jaipur/new-industries-are-being-established-in-the-state-due-to/article-153246"><img src="https://dainiknavajyoti.com/media/400/2026-05/1111200-x-600-px)49.png" alt=""></a><br /><p class="MsoNormal"><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">जयपुर।</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">राज्य</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">सरकार</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">द्वारा</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">आयोजित</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">राइजिंग</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">राजस्थान</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">सहित</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">अन्य</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">नीतियों</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">और</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">योजनाओं</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">के</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">कारण</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">प्रदेश</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">में</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">लगातार</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">निवेश</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">बढ़</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">रहा</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">है</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">और</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">नए</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">उद्योग</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">स्थापित</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">हो</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">रहे</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">हैं।</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">रीको</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">द्वारा</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">पिछले</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">वित्तीय</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">वर्ष</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">के</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">भूखण्ड</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">आवंटन</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;">, </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">भूमि</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">अधिग्रहण</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;">, </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">भूमि</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">की</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">बिक्री</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">और</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">नए</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">औद्योगिक</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">क्षेत्र</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">से</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">जुड़े</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">आंकड़े</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">इस</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">बढ़ते</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">निवेश</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">का</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">प्रमाण</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">हैं।</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">पिछले</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> 10 </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">वर्षों</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">का</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">आंकलन</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">किया</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">जाए,</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">तो</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">वित्त</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">वर्ष</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> 2025-26 </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">में</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">रीको</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">द्वारा</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">सर्वाधिक</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">हर</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">दिन</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">औसतन</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> 6 </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">भूखण्ड</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">आवंटित</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">किए</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">गए</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">हैं।</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span></p>
<p class="MsoNormal"><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">कुल</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> 2,072 </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">भूखण्ड</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">आवंटित</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">किए</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">गए</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;">, </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">जो</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">पिछले</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">वर्ष</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">के</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">मुकाबले</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> 135 </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">प्रतिशत</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">अधिक</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">है।</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">इस</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">अवधि</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">में</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> 21 </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">नए</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">औद्योगिक</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">क्षेत्र</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">खोले</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">गए</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">हैं</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;">, </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">यानि</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">हर</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> 17 </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">दिन</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">में</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">औसतन</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">एक</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">औद्योगिक</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">क्षेत्र</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;">, </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">जो</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">कि</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">पिछले</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> 10 </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">वर्षों</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">में</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">सर्वाधिक</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">है।</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">साथ</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">ही</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;">, </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">वर्ष</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> 2025-26 </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">में</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">नए</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">निवेश</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">हेतु</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">औद्योगिक</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">क्षेत्रों</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">की</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">स्थापना</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">के</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">उद्देश्य</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">से</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> 10,440 </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">एकड़</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">भूमि</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">का</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">अधिग्रहण</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">किया</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">गया</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;">, </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">जो</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">पिछले</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> 10 </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">वर्षों</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">में</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">सर्वाधिक</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">है।</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">आधारभूत</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">सुविधाओं</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">पर</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> 539 </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">करोड़</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">रुपये</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">खर्च</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">रीको</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">द्वारा</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">निवेशकों</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">की</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">सुविधा</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">के</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">लिए</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">औद्योगिक</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">क्षेत्रों</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">में</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">आधारभूत</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">सुविधाएं</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">विकसित</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">करने</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">पर</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">भी</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">ध्यान</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">दिया</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">गया</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">है।</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">वित्तीय</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">वर्ष</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> 2025-26 </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">में</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">सड़क</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;">, </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">बिजली</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;">, </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">पानी</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">सहित</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">अन्य</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">सुविधाओं</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">के</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">लिए</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">करीब</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> 539 </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">करोड़</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">रुपये</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">खर्च</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">किए</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">गए</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">हैं।</span></p>
<p class="MsoNormal"><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span></p>
<p class="MsoNormal"><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span></p>
<p class="MsoNormal"><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span></p>]]></content:encoded>
                
                                                            <category>राजस्थान</category>
                                            <category>जयपुर</category>
                                    

                <link>https://dainiknavajyoti.com/rajasthan/jaipur/new-industries-are-being-established-in-the-state-due-to/article-153246</link>
                <guid>https://dainiknavajyoti.com/rajasthan/jaipur/new-industries-are-being-established-in-the-state-due-to/article-153246</guid>
                <pubDate>Sat, 09 May 2026 17:01:39 +0530</pubDate>
                                    <enclosure
                        url="https://dainiknavajyoti.com/media/2026-05/1111200-x-600-px%2949.png"                         length="798814"                         type="image/png"  />
                
                                    <dc:creator><![CDATA[Jaipur KD]]></dc:creator>
                            </item>
            <item>
                <title>मुख्यमंत्री भजनलाल शर्मा के नेतृत्व में ऊर्जा आत्मनिर्भरता की ओर बढ़ता राजस्थान, 2 वर्षों में 12,647 करोड़ यूनिट हरित ऊर्जा उत्पादन का रिकॉर्ड</title>
                                    <description><![CDATA[राजस्थान मुख्यमंत्री भजन लाल शर्मा के नेतृत्व में गैर-पारंपरिक ऊर्जा क्षेत्र में देश का “एनर्जी इंजन” बना। राज्य ने 2 वर्षों में 12,647 करोड़ यूनिट हरित ऊर्जा उत्पादन। सौर, पवन व बायोमास ऊर्जा में वृद्धि। स्थापित सौर क्षमता 41 हजार मेगावाट से अधिक पहुंची जिससे राजस्थान “सोलर कैपिटल ऑफ इंडिया” बना।
]]></description>
                
                                    <content:encoded><![CDATA[<a href="https://dainiknavajyoti.com/rajasthan/jaipur/under-the-leadership-of-chief-minister-bhajanlal-sharma-rajasthan-is/article-153005"><img src="https://dainiknavajyoti.com/media/400/2026-05/bhajan-lal-sharma041.png" alt=""></a><br /><p class="MsoNormal"><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">जयपुर।</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">मुख्यमंत्री</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">भजन</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">लाल</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">शर्मा</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">के</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">नेतृत्व</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">में</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">राजस्थान</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">गैर</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;">-</span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">पारंपरिक</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">ऊर्जा</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">उत्पादन</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">के</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">क्षेत्र</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">में</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">देश</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">का</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> “</span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">एनर्जी</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">इंजन</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;">” </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">बनकर</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">उभरा</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">है।</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">राज्य</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">ने</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">विगत</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">दो</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">वित्तीय</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">वर्षों</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">में</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> 12 </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">हजार</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> 647 </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">करोड़</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">यूनिट</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">से</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">अधिक</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">हरित</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">ऊर्जा</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">उत्पादन</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">कर</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">ऊर्जा</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">आत्मनिर्भरता</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">की</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">दिशा</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">में</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">मजबूत</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">कदम</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">बढ़ाए</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">हैं।</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">प्रदेश</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">ने</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">सौर</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">ऊर्जा</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">उत्पादन</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">में</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">देश</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">में</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">अग्रणी</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">स्थान</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">हासिल</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">करते</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">हुए</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> “</span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">सोलर</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">कैपिटल</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">ऑफ</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">इंडिया</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;">” </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">के</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">रूप</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">में</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">अपनी</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">पहचान</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">मजबूत</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">की</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">है।</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">वर्ष</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> 2024-25 </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">में</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">राजस्थान</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">में</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> 4 </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">हजार</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> 910 </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">करोड़</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">यूनिट</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">से</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">अधिक</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">सौर</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">ऊर्जा</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">उत्पादन</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">हुआ</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;">, </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">जबकि</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> 2025-26 </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">में</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">यह</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">आंकड़ा</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">बढ़कर</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> 5 </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">हजार</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> 992 </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">करोड़</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">यूनिट</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">से</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">अधिक</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">पहुंच</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">गया।</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span></p>
<p class="MsoNormal"><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">सौर</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">ऊर्जा</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">के</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">साथ</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;">-</span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">साथ</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">पवन</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;">, </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">बायोमास</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">और</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">हाइड्रो</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">ऊर्जा</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">उत्पादन</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">में</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">भी</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">उल्लेखनीय</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">वृद्धि</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">दर्ज</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">की</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">गई</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">है।</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">पश्चिमी</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">राजस्थान</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">के</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">जैसलमेर</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;">, </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">बाड़मेर</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">और</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">जोधपुर</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">क्षेत्रों</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">में</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">पवन</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">ऊर्जा</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">उत्पादन</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">तेजी</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">से</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">बढ़ा</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">है।</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">राज्य</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">सरकार</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">द्वारा</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">निवेश</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">प्रोत्साहन</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;">, </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">सोलर</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">पार्क</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">विस्तार</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">और</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">ट्रांसमिशन</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">इंफ्रास्ट्रक्चर</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">को</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">मजबूत</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">करने</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">जैसी</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">नीतियों</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">का</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">सकारात्मक</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">परिणाम</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">सामने</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">आया</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">है।</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">प्रधानमंत्री</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">कुसुम</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">योजना</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">और</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">प्रधानमंत्री</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">सूर्य</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">घर</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">मुफ्त</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">बिजली</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">योजना</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">जैसी</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">केंद्र</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">सरकार</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">की</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">योजनाओं</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">के</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">प्रभावी</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">क्रियान्वयन</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">से</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">राजस्थान</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">की</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">स्थापित</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">सौर</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">ऊर्जा</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">क्षमता</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> 41 </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">हजार</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">मेगावाट</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">से</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">अधिक</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">हो</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">गई</span><span style="font-family:Arial, 'sans-serif';color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;">है।</span></p>
<p class="MsoNormal"><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span></p>
<p class="MsoNormal"><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span></p>
<p class="MsoNormal"><span style="font-family:Mangal, serif;color:#222222;background:#FFFFFF;"> </span></p>
<p class="MsoNormal"> </p>]]></content:encoded>
                
                                                            <category>राजस्थान</category>
                                            <category>जयपुर</category>
                                    

                <link>https://dainiknavajyoti.com/rajasthan/jaipur/under-the-leadership-of-chief-minister-bhajanlal-sharma-rajasthan-is/article-153005</link>
                <guid>https://dainiknavajyoti.com/rajasthan/jaipur/under-the-leadership-of-chief-minister-bhajanlal-sharma-rajasthan-is/article-153005</guid>
                <pubDate>Thu, 07 May 2026 14:20:07 +0530</pubDate>
                                    <enclosure
                        url="https://dainiknavajyoti.com/media/2026-05/bhajan-lal-sharma041.png"                         length="580826"                         type="image/png"  />
                
                                    <dc:creator><![CDATA[Jaipur KD]]></dc:creator>
                            </item>
            <item>
                <title> मुख्यमंत्री भजनलाल शर्मा ने बंबोरी गांव में पैदल भ्रमण कर ग्रामीणों से किया संवाद, स्वास्थ्य सुविधाओं और स्वरोजगार योजनाओं की ली जानकारी</title>
                                    <description><![CDATA[भजनलाल शर्मा ने प्रतापगढ़ के बंबोरी गांव में पैदल भ्रमण कर ग्रामीणों से संवाद और जनकल्याणकारी योजनाओं की जमीनी स्थिति जानी। बच्चों, महिलाओं और बुजुर्गों से शिक्षा, स्वास्थ्य, पेंशन व स्वरोजगार पर चर्चा। मुख्यमंत्री ने गांव विकास को विकसित राजस्थान की नींव बताते हुए मंदिरों में दर्शन-पूजन कर प्रदेश की खुशहाली की कामना।
]]></description>
                
                                    <content:encoded><![CDATA[<a href="https://dainiknavajyoti.com/rajasthan/jaipur/bhajanlal-sharma-visited-bambori-village-on-foot-and-interacted-with/article-152972"><img src="https://dainiknavajyoti.com/media/400/2026-05/1111200-x-600-px)35.png" alt=""></a><br /><p>जयपुर। मुख्यमंत्री भजनलाल शर्मा ने गुरुवार सुबह प्रतापगढ़ के बंबोरी गांव में पैदल भ्रमण कर ग्रामीणों से आत्मीय संवाद किया और जनकल्याणकारी योजनाओं की जमीनी स्थिति का फीडबैक लिया। मुख्यमंत्री ने गांव की गलियों में आमजन से मुलाकात करते हुए बच्चों से पढ़ाई, स्कूल और होमवर्क को लेकर बातचीत की तथा उन्हें चॉकलेट्स वितरित कर उत्साहवर्धन किया। इस दौरान उन्होंने बुजुर्गों से स्वास्थ्य सुविधाओं और पेंशन योजनाओं के लाभ के बारे में जानकारी ली, वहीं महिलाओं से राजीविका समूहों से जुड़ाव और स्वरोजगार गतिविधियों पर चर्चा की।</p>
<p>मुख्यमंत्री ने कहा कि राज्य सरकार गांवों के समग्र विकास के लिए प्रतिबद्ध है और विकसित गांव ही विकसित राजस्थान की मजबूत नींव बनेंगे। भ्रमण के दौरान मुख्यमंत्री ने लक्ष्मीनाथ मंदिर एवं चारभुजानाथ जी मंदिर में दर्शन कर प्रदेश की खुशहाली की कामना की। इसके बाद मुख्यमंत्री ने बंबोरी स्थित गंगेश्वर महादेव मंदिर में सपत्नीक पूजा-अर्चना कर भगवान शिव का आशीर्वाद लिया। मुख्यमंत्री के दौरे को लेकर ग्रामीणों में विशेष उत्साह दिखाई दिया।</p>
<p> </p>
<p> </p>]]></content:encoded>
                
                                                            <category>राजस्थान</category>
                                            <category>जयपुर</category>
                                    

                <link>https://dainiknavajyoti.com/rajasthan/jaipur/bhajanlal-sharma-visited-bambori-village-on-foot-and-interacted-with/article-152972</link>
                <guid>https://dainiknavajyoti.com/rajasthan/jaipur/bhajanlal-sharma-visited-bambori-village-on-foot-and-interacted-with/article-152972</guid>
                <pubDate>Thu, 07 May 2026 11:26:00 +0530</pubDate>
                                    <enclosure
                        url="https://dainiknavajyoti.com/media/2026-05/1111200-x-600-px%2935.png"                         length="1650689"                         type="image/png"  />
                
                                    <dc:creator><![CDATA[Jaipur KD]]></dc:creator>
                            </item>

            </channel>
        </rss>
        