<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>        <rss version="2.0"
            xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
            xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"
            xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom">
            <channel>
                <atom:link href="https://dainiknavajyoti.com/temple/tag-5585" rel="self" type="application/rss+xml" />
                <generator>Dainik Navajyoti Rising Rajasthan RSS Feed Generator</generator>
                <title>temple - Dainik Navajyoti Rising Rajasthan</title>
                <link>https://dainiknavajyoti.com/tag/5585/rss</link>
                <description>temple RSS Feed</description>
                
                            <item>
                <title>श्री सांवलियाजी मंदिर में श्रद्धा का अनोखा तोहफा, बेटे के 97% आने पर चांदी की किताब चढ़ाई</title>
                                    <description><![CDATA[चित्तौड़गढ़ के व्यवसायी सुनील काबरा ने बेटे चिन्मय के सीबीएसई 12वीं में 97% अंक लाने पर सांवलियाजी मंदिर में चांदी की किताब भेंट की। अहमदाबाद में विशेष आर्डर देकर तैयार कराई गई 50 ग्राम चांदी की इस 5 पन्नों वाली अनूठी किताब पर 'श्री सांवलिया सेठ की जय' और '12वीं पास' अंकित है।]]></description>
                
                                    <content:encoded><![CDATA[<a href="https://dainiknavajyoti.com/rajasthan/chittorgarh/silver-book-offered-to-mannat-puri-sanwaliyaji/article-154109"><img src="https://dainiknavajyoti.com/media/400/2026-05/book.png" alt=""></a><br /><p>चित्तौड़गढ़। एक श्रद्धालु ने मन्नत पूरी होने पर भगवान श्री सांवलियाजी मंदिर में चांदी की विशेष किताब भेंट की। प्रतापनगर निवासी बर्तन व्यवसायी सुनील काबरा ने बेटे चिन्मय के अच्छे परीक्षा परिणाम के लिए यह मन्नत मांगी थी। सीबीएसई 12वीं कॉमर्स के घोषित परिणाम में चिन्मय काबरा ने 97 प्रतिशत अंक हासिल कर स्कूल में टॉप किया। बेटे की इस सफलता से खुश होकर शुक्रवार को सुनील काबरा अपने परिवार के साथ मंदिर पहुंचे और राजभोग आरती के दौरान भगवान को चांदी की किताब अर्पित की। सुनील काबरा ने बताया कि करीब 50 ग्राम चांदी से बनी इस किताब में कुल पांच पन्ने हैं। इसे अहमदाबाद में विशेष ऑर्डर देकर तैयार कराया गया था। किताब के पहले पेज पर एक ओर श्री सांवलिया सेठ की जय और दूसरी ओर 12वीं पास अंकित है। </p>]]></content:encoded>
                
                                                            <category>राजस्थान</category>
                                            <category>चित्तौड़गढ़</category>
                                    

                <link>https://dainiknavajyoti.com/rajasthan/chittorgarh/silver-book-offered-to-mannat-puri-sanwaliyaji/article-154109</link>
                <guid>https://dainiknavajyoti.com/rajasthan/chittorgarh/silver-book-offered-to-mannat-puri-sanwaliyaji/article-154109</guid>
                <pubDate>Sun, 17 May 2026 12:32:47 +0530</pubDate>
                                    <enclosure
                        url="https://dainiknavajyoti.com/media/2026-05/book.png"                         length="987336"                         type="image/png"  />
                
                                    <dc:creator><![CDATA[Jaipur NM]]></dc:creator>
                            </item>
            <item>
                <title>सोमनाथ का पुनर्निर्माण: भारत की स्वतंत्र चेतना और प्राचीन गौरव की पुनर्स्थापना का उद्घोष, पीएम मोदी ने खुद को बताया दादा सोमनाथ का अनन्य भक्त</title>
                                    <description><![CDATA[प्रधानमंत्री नरेन्द्र मोदी ने सोमनाथ मंदिर की प्राण-प्रतिष्ठा के 75 वर्ष पूरे होने पर इसे भारत की स्वतंत्र चेतना का प्रतीक बताया। उन्होंने सरदार पटेल के योगदान को याद करते हुए मंदिर को सनातन गौरव का केंद्र कहा। पीएम ने 11 मई को पोखरण परमाणु परीक्षण की वर्षगांठ पर भारत की वैज्ञानिक और राजनीतिक इच्छाशक्ति को भी नमन किया।]]></description>
                
                                    <content:encoded><![CDATA[<a href="https://dainiknavajyoti.com/leads/reconstruction-of-somnath-proclamation-of-indias-independent-consciousness-and-restoration/article-153407"><img src="https://dainiknavajyoti.com/media/400/2026-05/photoo.png" alt=""></a><br /><p>सोमनाथ। प्रधानमंत्री नरेन्द्र मोदी ने सोमवार को कहा कि 75 वर्ष पहले शुरू हुआ सोमनाथ मंदिर का पुनर्निर्माण केवल एक धार्मिक आयोजन नहीं था, बल्कि यह भारत की स्वतंत्र चेतना और प्राचीन गौरव की पुनर्स्थापना का उद्घोष था। पीएम मोदी ने सोमनाथ मंदिर में विग्रह प्रतिष्ठा के 75 वर्ष पूर्ण होने पर आयोजित 'अमृत महोत्सव' को संबोधित करते हुए कहा कि "समय खुद जिनकी इच्छा से प्रकट होता है, जो स्वयं कालातीत हैं और काल स्वरूप हैं, आज उन देवाधिदेव महादेव की विग्रह प्रतिष्ठा के हम 75 वर्ष मना रहे हैं।"</p>
<p>उन्होंने कहा कि सोमनाथ केवल आस्था का केंद्र नहीं, बल्कि भारत की आत्मा और सनातन चेतना का प्रतीक है। प्रधानमंत्री ने कहा, "ये सृष्टि जिनसे सृजित होती है, जिनमें लय हो जाती है, आज हम उनके धाम के पुनर्निर्माण का उत्सव मना रहे हैं। जो हलाहल पीकर नीलकंठ हो गए, उन्हीं की शरण में आज सोमनाथ अमृत महोत्सव हो रहा है।" पीएम मोदी ने स्वयं को "दादा सोमनाथ का अनन्य भक्त" बताते हुए कहा कि वह अनेक बार यहां आ चुके हैं, लेकिन इस बार यहां पहुंचते हुए उन्हें "समय की यात्रा" का विशेष अनुभव हुआ।</p>
<p>उन्होंने कहा कि 75 वर्ष पहले सोमनाथ मंदिर का पुनर्निर्माण स्वतंत्र भारत के आत्मविश्वास का प्रतीक था। पीएम मोदी ने कहा कि स्वतंत्रता के बाद सरदार वल्लभभाई पटेल ने 500 से अधिक रियासतों का एकीकरण कर आधुनिक भारत की नींव रखी और सोमनाथ के पुनर्निर्माण के माध्यम से दुनिया को संदेश दिया कि भारत केवल स्वतंत्र ही नहीं हुआ है, बल्कि अपने प्राचीन गौरव को पुनः प्राप्त करने के मार्ग पर भी अग्रसर है। उन्होंने कहा कि कुछ महीने पहले सोमनाथ स्वाभिमान पर्व मनाया गया था और अब प्राण प्रतिष्ठा के 75 वर्ष पूरे होने का अवसर मिला है। उन्होंने इसे "हजार वर्षों की अमृत यात्रा" का अनुभव बताया।</p>
<p>पीएम मोदी ने कहा कि सोमनाथ अमृत महोत्सव केवल अतीत का उत्सव नहीं, बल्कि अगले एक हजार वर्षों के लिए भारत की प्रेरणा का भी महोत्सव है। इस अवसर पर पीएम मोदी ने देशवासियों और भगवान सोमनाथ के करोड़ों भक्तों को शुभकामनाएं दीं। प्रधानमंत्री ने कहा कि 11 मई का दिन एक और कारण से भी विशेष है, क्योंकि इसी दिन वर्ष 1998 में पोखरण में परमाणु परीक्षण किए गए थे। उन्होंने कहा कि भारत ने 11 मई को तीन परमाणु परीक्षण कर अपनी क्षमता और सामर्थ्य का परिचय दुनिया को दिया था।</p>
<p>उन्होंने कहा कि परीक्षणों के बाद विश्व की अनेक शक्तियों ने भारत पर दबाव बनाने का प्रयास किया और आर्थिक प्रतिबंध लगाए, लेकिन इसके बावजूद 13 मई को दो और परमाणु परीक्षण किए गए, जिससे दुनिया को भारत की राजनीतिक इच्छाशक्ति का परिचय मिला।<br />श्री मोदी ने कहा कि तत्कालीन प्रधानमंत्री अटल बिहारी वाजपेई के नेतृत्व में भारतीय जनता पार्टी सरकार ने यह स्पष्ट कर दिया था कि राष्ट्र सर्वोपरि है और दुनिया की कोई ताकत भारत को झुका नहीं सकती। उन्होंने कहा कि पोखरण परमाणु परीक्षण को "ऑपरेशन शक्ति" नाम दिया गया था, क्योंकि भारत की परंपरा शिव और शक्ति की आराधना से जुड़ी रही है। प्रधानमंत्री ने आशा व्यक्त की कि शिव और शक्ति की यह आराधना देश की वैज्ञानिक प्रगति के लिए भी प्रेरणा बनेगी।</p>]]></content:encoded>
                
                                                            <category>भारत</category>
                                            <category>Top-News</category>
                                    

                <link>https://dainiknavajyoti.com/leads/reconstruction-of-somnath-proclamation-of-indias-independent-consciousness-and-restoration/article-153407</link>
                <guid>https://dainiknavajyoti.com/leads/reconstruction-of-somnath-proclamation-of-indias-independent-consciousness-and-restoration/article-153407</guid>
                <pubDate>Mon, 11 May 2026 14:46:41 +0530</pubDate>
                                    <enclosure
                        url="https://dainiknavajyoti.com/media/2026-05/photoo.png"                         length="536535"                         type="image/png"  />
                
                                    <dc:creator><![CDATA[Jaipur NM]]></dc:creator>
                            </item>
            <item>
                <title>ताड़केश्वर महादेव मंदिर में पुजारियों से अभ्रदता मामला, धरना-प्रदर्शन के बाद एएसआई को किया एपीओ </title>
                                    <description><![CDATA[ताड़केश्वर महादेव मंदिर में महाशिवरात्रि पर पुलिस और पुजारियों के विवाद के बाद पुजारियों ने मुख्य द्वार बंद कर धरना दिया। एएसआई सुरेश शर्मा पर अभद्रता व धक्का-मुक्की का आरोप लगा। डीसीपी नॉर्थ करण शर्मा ने एएसआई को एपीओ कर जांच एसीपी आमेर को सौंपी।]]></description>
                
                                    <content:encoded><![CDATA[<a href="https://dainiknavajyoti.com/rajasthan/jaipur/apo-made-to-asi-after-protest-over-indecency-with-priests/article-143439"><img src="https://dainiknavajyoti.com/media/400/2026-02/temple.png" alt=""></a><br /><p>जयपुर। छोटी काशी स्थित ताड़केश्वर महादेव मन्दिर में महाशिवरात्रि की रात पुलिसकर्मियों और पुजारियों के बीच हुए विवाद ने तूल पकड़ लिया। पुजारियों ने मंदिर का मुख्य गेट बंद कर धरना शुरू दिया। हालांकि, श्रद्धालुओं के लिए छोटा गेट खुला रहा। पुजारियों का कहना था कि महाशिवरात्रि की रात करीब 11 बजे पूजा के दौरान एएसआई सुरेश शर्मा ने श्रद्धालुओं, पुजारी विक्रांत व्यास और शक्ति पाराशर से अभ्रदता की।<br /> मंदिर के बाहर धरना दोपहर चार बजे तक चलता रहा। इस मामले में डीसीपी नॉर्थ करण शर्मा ने बताया कि एएसआई सुरेश शर्मा को एपीओ कर दिया है, वहीं मंदिर प्रशासन की ओर से दी गई शिकायत की जांच एसीपी आमेर को सौंपी गई है।</p>
<p><strong>विधायक बालमुकुंदाचार्य अमीन कागजी भी पहुंचे : </strong></p>
<p>धरने की सूचना पर विधायक बालमुकुंदाचार्य और कांग्रेस विधायक अमीन कागजी भी मौके पर पहुंचे। विधायक बालमुकुंदाचार्य ने कहा कि संबंधित एएसआई के खिलाफ  पुजारियों और श्रद्धालुओं के साथ धक्का-मुक्की की शिकायत पहले भी गोविंद देवजी मंदिर और ताडकेश्वर मंदिर से मिली हैं। उन्होंने पुलिस आयुक्त सचिन मित्तल से मुलाकात कर पूरे मामले से अवगत कराया। इसके बाद एएसआई को एपीओ कर दिया गया। विधायक अमीन कागजी ने पुलिस की इस तरह की हरकत की निंदा करते हुए कहा कि यदि कोई अव्यवस्था थी तो उसे शांति से भी सुलझाया जा सकता था, लेकिन इस तरह माहौल खराब नहीं करना चाहिए।</p>
<p><strong>यह था मामला : </strong></p>
<p>महाशिवरात्रि के कारण रविवार तड़के से ही मंदिर में बड़ी संख्या में श्रद्धालु दर्शन के लिए पहुंचे थे। दिनभर श्रद्धालुओं का हुजूम उमड़ता रहा। व्यवस्था को लेकर महाशिवरात्रि की रात को पुलिसकर्मियों और पुजारियों के बीच कहासुनी हो गई। घटना सीसीटीवी कैमरे में कैद होने पर सुबह वायरल हुई, जिसमें एसआई सुरेश शर्मा पुजारियों, श्रद्धालुओं से धक्का-मुक्की करता हुआ नजर आ रहा है। वीडियो वायरल होने के साथ ही नियमित आने वाले श्रद्धालुओं में रोष फैल गया। धरने पर पुलिस-प्रशासन और सरकार के खिलाफ जमकर नारेबाजी हुई। </p>]]></content:encoded>
                
                                                            <category>राजस्थान</category>
                                            <category>जयपुर</category>
                                    

                <link>https://dainiknavajyoti.com/rajasthan/jaipur/apo-made-to-asi-after-protest-over-indecency-with-priests/article-143439</link>
                <guid>https://dainiknavajyoti.com/rajasthan/jaipur/apo-made-to-asi-after-protest-over-indecency-with-priests/article-143439</guid>
                <pubDate>Tue, 17 Feb 2026 11:01:07 +0530</pubDate>
                                    <enclosure
                        url="https://dainiknavajyoti.com/media/2026-02/temple.png"                         length="1232326"                         type="image/png"  />
                
                                    <dc:creator><![CDATA[Jaipur KD]]></dc:creator>
                            </item>
            <item>
                <title>इतिहास की परतों से निकला भव्य मंदिर : रीढ़ का टीला उत्खनन में 11वीं–12वीं सदी के अवशेष उजागर, शेखावाटी के अतीत पर नई रोशनी</title>
                                    <description><![CDATA[यह उत्खनन भारत सरकार के निर्धारित वैज्ञानिक मानकों के अनुरूप तथा भारतीय पुरातत्व सर्वेक्षण, नई दिल्ली की अनुमति से संचालित किया जा रहा है।]]></description>
                
                                    <content:encoded><![CDATA[<a href="https://dainiknavajyoti.com/rajasthan/jaipur/grand-temple-emerges-from-the-layers-of-history-spinal-mound/article-143282"><img src="https://dainiknavajyoti.com/media/400/2026-02/(12200-x-600-px)-(29).png" alt=""></a><br /><p class="MsoNormal"><span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">जयपुर।</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">झुंझुनू</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">जिले</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">की</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">खेतड़ी</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">तहसील</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">के</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">त्योंदा</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">ग्राम</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">स्थित</span> ‘<span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">रीढ़</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">का</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">टीला</span>’ <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">एक</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">बार</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">फिर</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">चर्चा</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">में</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">है।</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">राजस्थान</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">सरकार</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">के</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">पुरातत्त्व</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">एवं</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">संग्रहालय</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">विभाग</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">द्वारा</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">यहां</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">इस</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">वर्ष</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">के</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">आरंभ</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">से</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">वैज्ञानिक</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">उत्खनन</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">कार्य</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">प्रारंभ</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">किया</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">गया</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">है।</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">यह</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">उत्खनन</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">भारत</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">सरकार</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">के</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">निर्धारित</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">वैज्ञानिक</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">मानकों</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">के</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">अनुरूप</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">तथा</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">भारतीय</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">पुरातत्व</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">सर्वेक्षण</span>, <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">नई</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">दिल्ली</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">की</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">अनुमति</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">से</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">संचालित</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">किया</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">जा</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">रहा</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">है।</span></p>
<p class="MsoNormal"><strong><span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">वैज्ञानिक</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">पद्धति</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">से</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">हो</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">रहा</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">उत्खनन</span></strong></p>
<p class="MsoNormal"><span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">उत्खनन</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">से</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">पूर्व</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">स्थल</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">का</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">विस्तृत</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">सर्वेक्षण</span>, <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">सीमांकन</span>, <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">सतही</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">मैप</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">तैयार</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">करना</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">तथा</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">प्रशासनिक</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">औपचारिकताएं</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">पूर्ण</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">की</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">गईं।</span> कार्य <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">के</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">दौरान</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">स्तरानुसार</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">उत्खनन</span>, <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">प्रत्येक</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">परत</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">का</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">वैज्ञानिक</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">अभिलेखीकरण</span>, <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">फोटोग्राफी</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">और</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">प्राप्त</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">पुरावशेषों</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">का</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">संरक्षण</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">सुनिश्चित</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">किया</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">जा</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">रहा</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">है। प्रारंभिक</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">चरण</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">में</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">हस्तनिर्मित</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">तथा</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">चाक</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">पर</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">बने</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">लाल</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">एवं</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">काले</span>-<span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">लाल</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">मृद्भांड</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">प्राप्त</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">हुए</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">हैं</span>, <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">जो</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">विभिन्न</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">ऐतिहासिक</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">सांस्कृतिक</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">चरणों</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">की</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">ओर</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">संकेत</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">करते</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">हैं।</span></p>
<p class="MsoNormal"><strong><span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">मंदिर</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">परिसर</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">के</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">मिले</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">साक्ष्य</span></strong></p>
<p class="MsoNormal"><span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">अब</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">तक</span> 11<span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">वीं</span>–12<span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">वीं</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">सदी</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">के</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">मंदिर</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">के</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">अवशेष</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">प्रकाश</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">में</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">आए</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">हैं।</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">पत्थरों</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">से</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">निर्मित</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">फर्श</span>, <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">चौकोर</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">आधार</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">पर</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">स्थित</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">पाषाण</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">खंड</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">तथा</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">अर्धवृत्ताकार</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">संरचना</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">के</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">अवशेष</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">सुरक्षित</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">अवस्था</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">में</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">मिले</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">हैं।</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">मंदिर</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">में</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">स्थापित</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">मूर्तियां</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">भी</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">सामने</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">आई</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">हैं।</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">संरचनात्मक</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">शैली</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">से</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">यह</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">स्थल</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">राजपूत</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">कालीन</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">धार्मिक</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">या</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">अनुष्ठानिक</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">परिसर</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">प्रतीत</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">होता</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">है।</span></p>
<p class="MsoNormal"><strong><span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">बहु</span>-<span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">सांस्कृतिक</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">पुरास्थल</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">के</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">संकेत</span></strong></p>
<p class="MsoNormal"><span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">मिट्टी</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">की</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">परतों</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">और</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">प्राप्त</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">सामग्री</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">के</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">अध्ययन</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">से</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">स्पष्ट</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">होता</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">है</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">कि</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">यह</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">स्थल</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">बहु</span>-<span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">सांस्कृतिक</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">गतिविधियों</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">का</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">केंद्र</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">रहा</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">है</span>, <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">जहां</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">विभिन्न</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">कालखंडों</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">में</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">मानव</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">बसावट</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">निरंतर</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">बनी</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">रही।</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">आगे</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">के</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">वैज्ञानिक</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">परीक्षणों</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">और</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">स्तरीकरण</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">के</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">बाद</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">सटीक</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">काल</span>-<span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">निर्धारण</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">संभव</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">हो</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">सकेगा।</span></p>
<p class="MsoNormal"><strong><span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">इनका</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">कहना</span></strong></p>
<p class="MsoNormal"><span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">रीढ़</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">के</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">टीले</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">पर</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">किया</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">जा</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">रहा</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">यह</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">उत्खनन</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">राजस्थान</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">के</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">इतिहास</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">पर</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">नया</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">प्रकाश</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">डालेगा।</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">इससे</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">क्षेत्रीय</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">विरासत</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">को</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">समझने</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">और</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">संरक्षित</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">करने</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">में</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">महत्वपूर्ण</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">मदद</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">मिलेगी।</span></p>
<p class="MsoNormal"><strong><span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">- डॉ</span>. <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">पंकज</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">धरेन्द्र</span>, <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">निदेशक</span>, <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">पुरातत्त्व</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">एवं</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">संग्रहालय</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">विभाग</span></strong></p>
<p class="MsoNormal"><span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">शेखावाटी</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">क्षेत्र</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">के</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">ऐतिहासिक</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">और</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">सांस्कृतिक</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">महत्व</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">को</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">समझने</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">की</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">दिशा</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">में</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">यह</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">एक</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">महत्वपूर्ण</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">प्रयास</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">है।</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">पूर्व</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">उत्खननों</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">की</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">तरह</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">इस</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">बार</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">भी</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">महत्वपूर्ण</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">साक्ष्य</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">मिलने</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">की</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">उम्मीद</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">है।</span>”</p>
<p class="MsoNormal"><strong><span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">- कृष्णकांता</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">शर्मा</span>, <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">संयुक्त</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">निदेशक</span></strong></p>
<p class="MsoNormal"><span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">उत्खनन</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">कार्य</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">पूरी</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">वैज्ञानिक</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">पद्धति</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">से</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">किया</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">जा</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">रहा</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">है।</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">प्राप्त</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">निष्कर्षों</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">को</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">शोध</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">प्रकाशनों</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">और</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">विभागीय</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">रिपोर्टों</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">के</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">माध्यम</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">से</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">प्रस्तुत</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">किया</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">जाएगा।</span></p>
<p class="MsoNormal"><strong><span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">- डॉ</span>. <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">विनीत</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">गोधल</span>, <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">अधीक्षक</span> (<span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">उत्खनन</span>)</strong></p>
<p class="MsoNormal"><span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">प्रारंभिक</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">परिणाम</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">अत्यंत</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">उत्साहजनक</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">हैं।</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">आगे</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">की</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">खुदाई</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">से</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">और</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">महत्वपूर्ण</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">जानकारियां</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">सामने</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">आने</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">की</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">संभावना</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">है।</span></p>
<p class="MsoNormal"><strong><span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">- डॉ</span>. <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">विवेक</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">शुक्ला</span>, <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">खोज</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">एवं</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">उत्खनन</span> <span style="font-family:'Nirmala UI', 'sans-serif';">अधिकारी</span></strong></p>]]></content:encoded>
                
                                                            <category>राजस्थान</category>
                                            <category>जयपुर</category>
                                    

                <link>https://dainiknavajyoti.com/rajasthan/jaipur/grand-temple-emerges-from-the-layers-of-history-spinal-mound/article-143282</link>
                <guid>https://dainiknavajyoti.com/rajasthan/jaipur/grand-temple-emerges-from-the-layers-of-history-spinal-mound/article-143282</guid>
                <pubDate>Sun, 15 Feb 2026 16:46:00 +0530</pubDate>
                                    <enclosure
                        url="https://dainiknavajyoti.com/media/2026-02/%2812200-x-600-px%29-%2829%29.png"                         length="936871"                         type="image/png"  />
                
                                    <dc:creator><![CDATA[Jaipur ]]></dc:creator>
                            </item>
            <item>
                <title>डीएलबी स्थित धमकेश्वर महादेव मंदिर में पौषबड़े की प्रसादी का भव्य आयोजन, अधिकारी-कर्मचारीगण बड़ी संख्या में रहे उपस्थित </title>
                                    <description><![CDATA[जयपुर के स्वायत्त शासन विभाग परिसर स्थित धमकेश्वर महादेव मंदिर में पौषबड़े की प्रसादी का भव्य आयोजन हुआ। भगवान भोलेनाथ को भोग अर्पित कर श्रद्धालुओं को भोजन प्रसादी वितरित की गई। शासन सचिव रवि जैन सहित विभागीय अधिकारी-कर्मचारी उपस्थित रहे। करीब 500 लोगों ने प्रसादी ग्रहण की।
]]></description>
                
                                    <content:encoded><![CDATA[<a href="https://dainiknavajyoti.com/rajasthan/jaipur/grand-event-of-paushbade-prasad-at-dhamkeshwar-mahadev-temple-located/article-139487"><img src="https://dainiknavajyoti.com/media/400/2026-01/1200-x-600-px38.png" alt=""></a><br /><p>जयपुर। स्वायत्त शासन विभाग कार्यालय परिसर में स्थित धमकेश्वर महादेव मंदिर में पौषबड़े की प्रसादी का भव्य एवं श्रद्धापूर्ण आयोजन किया गया। कार्यक्रम का शुभारंभ भगवान भोलेनाथ एवं हनुमान जी को विधिवत भोग अर्पित कर किया गया, जिसके पश्चात श्रद्धालुओं को ससम्मान भोजन प्रसादी वितरित की गई।</p>
<p>इस अवसर पर स्वायत्त शासन विभाग के शासन सचिव रवि जैन, निदेशक प्रतीक चंद्रशेखर, अतिरिक्त निदेशक सीमा कुमार, सहायक निदेशक (सतर्कता) विनोद पुरोहित, उप निदेशक नवीन यादव, नगर निगम जयपुर के अधिकारी, विभिन्न कर्मचारी संघों के पदाधिकारीगण सहित विभाग के वर्तमान एवं सेवानिवृत्त अधिकारी-कर्मचारीगण बड़ी संख्या में उपस्थित रहे।</p>
<p>कार्यक्रम को संबोधित करते हुए शासन सचिव  रवि जैन ने कहा कि “इस प्रकार के धार्मिक एवं सांस्कृतिक आयोजन न केवल हमारी परंपराओं को सुदृढ़ करते हैं, बल्कि विभागीय अधिकारियों और कर्मचारियों के बीच आपसी सौहार्द, सहयोग एवं सकारात्मक कार्यसंस्कृति को भी प्रोत्साहित करते हैं।”</p>
<p>आयोजन में विभागीय अधिकारियों, कर्मचारियों एवं श्रद्धालुओं ने उत्साहपूर्वक सहभागिता निभाई तथा लगभग 500 लोगों ने भोजन प्रसादी ग्रहण की। संपूर्ण कार्यक्रम श्रद्धा, सामाजिक समरसता एवं भाईचारे के वातावरण में शांतिपूर्वक संपन्न हुआ।</p>]]></content:encoded>
                
                                                            <category>राजस्थान</category>
                                            <category>जयपुर</category>
                                    

                <link>https://dainiknavajyoti.com/rajasthan/jaipur/grand-event-of-paushbade-prasad-at-dhamkeshwar-mahadev-temple-located/article-139487</link>
                <guid>https://dainiknavajyoti.com/rajasthan/jaipur/grand-event-of-paushbade-prasad-at-dhamkeshwar-mahadev-temple-located/article-139487</guid>
                <pubDate>Tue, 13 Jan 2026 17:32:26 +0530</pubDate>
                                    <enclosure
                        url="https://dainiknavajyoti.com/media/2026-01/1200-x-600-px38.png"                         length="1670840"                         type="image/png"  />
                
                                    <dc:creator><![CDATA[Jaipur KD]]></dc:creator>
                            </item>
            <item>
                <title>पाण्डूपोल मन्दिर के सिलीबेरी गेट को श्रद्धालुओं और आमजन के लिए बन्द करना दुर्भाग्यपूर्ण : जूली</title>
                                    <description><![CDATA[जूली ने गेट को पुन: खोले जाने को लेकर मुख्यमंत्री को पत्र लिखते हुए कहा है कि सरकार भक्त और भगवान के मार्ग में बाधा उत्पन्न नहीं करें।]]></description>
                
                                    <content:encoded><![CDATA[<a href="https://dainiknavajyoti.com/rajasthan/jaipur/unfortunate-julie-to-close-siliberi-gate-of-pandupol-temple-for/article-137842"><img src="https://dainiknavajyoti.com/media/400/2025-02/tikaram-julee-3.png" alt=""></a><br /><p>जयपुर। नेता प्रतिपक्ष टीकाराम जूली ने कहा है कि सरिस्का अभयारण्य में स्थित श्री पाण्डूपोल हनुमान जी मन्दिर के सिलीबेरी गेट को बिना किसी स्पष्ट आदेश अश्रद्धालुओं और आमजन के लिए बन्द कर दिया जाना दुर्भाग्यपूर्ण है। जूली ने गेट को पुन: खोले जाने को लेकर मुख्यमंत्री को पत्र लिखते हुए कहा है कि सरकार भक्त और भगवान के मार्ग में बाधा उत्पन्न नहीं करें।</p>
<p>जूली ने बताया कि पाण्डूपोल हनुमान जी का मन्दिर प्रदेश ही नहीं, बल्कि देशभर के श्रद्धालुओं की आस्था का केन्द्र है। प्रतिदिन यहां हजारां श्रद्धालु दर्शनों के लिए पहुंचते हैं और मन्दिर तक पहुंचने के लिए सिलीबेरी गेट वर्षों से श्रद्धालुओं और स्थानीय ग्रामीणजन के लिए सुगम और सुविधाजनक मार्ग रहा है। इसे बिना कोई वैकल्पिक व्यवस्था किए बन्द करने से स्थानीय ग्रामीण और श्रद्धालुओं में गहरा आक्रोश व्याप्त है और उन्होंने इस गेट को पुन: खुलवाये जाने के लिये ज्ञापन भी दिया है।</p>
<p>इस गेट को बन्द कर देने से वृद्धजनों, महिलाओं, बच्चों और बीमारों को दुर्गम मार्ग से लम्बी दूरी तय करके जाना पड़ता है। इससे स्थानीय ग्रामीणों के दैनिक आवागमन, रोजगार और क्षैत्रीय व्यापार भी प्रतिकूल प्रभाव पड़ा है। आमजन और श्रद्धालुओं की परेशानी को देखते हुए पाण्डूपोल हनुमान जी मन्दिर के सिलीबेरी गेट को आमजन और श्रद्धालुओं के लिए अविलम्ब खोला जाए।  </p>
<p> </p>]]></content:encoded>
                
                                                            <category>राजस्थान</category>
                                            <category>जयपुर</category>
                                    

                <link>https://dainiknavajyoti.com/rajasthan/jaipur/unfortunate-julie-to-close-siliberi-gate-of-pandupol-temple-for/article-137842</link>
                <guid>https://dainiknavajyoti.com/rajasthan/jaipur/unfortunate-julie-to-close-siliberi-gate-of-pandupol-temple-for/article-137842</guid>
                <pubDate>Wed, 31 Dec 2025 13:32:39 +0530</pubDate>
                                    <enclosure
                        url="https://dainiknavajyoti.com/media/2025-02/tikaram-julee-3.png"                         length="171096"                         type="image/png"  />
                
                                    <dc:creator><![CDATA[Jaipur ]]></dc:creator>
                            </item>
            <item>
                <title>श्याम जन्मोत्सव कार्यक्रम के पोस्टर का विमोचन, गणेश मंदिर में दिया निमंत्रण</title>
                                    <description><![CDATA[इस दौरान मंदिर परिसर में हजारीलाल, प्रभुदयाल , सुशील , अनिल , योगेश , अरुण त्रिवेदी, रघुनंदन शर्मा, सुरेश तथा संस्था के समस्त सदस्य उपस्थित रहे।]]></description>
                
                                    <content:encoded><![CDATA[<a href="https://dainiknavajyoti.com/rajasthan/jaipur/shyam-janmotsav-program-poster-released-invitation-given-in-ganesh-temple/article-130835"><img src="https://dainiknavajyoti.com/media/400/2025-10/6622-copy150.jpg" alt=""></a><br /><p>जयपुर। श्री श्याम जनसेवा परिवार बांदीकुई द्वारा नवंबर माह में आयोजित किए जा रहे 2 दिवसीय भव्य श्री श्याम जन्मोत्सव कार्यक्रम की सफलता के लिए भांडेड़ा रोड स्थित गणेश मंदिर में ढोल बाजों के साथ धूमधाम से प्रथम पूज्य को निमंत्रण पत्र अर्पित किया गया तथा कार्यक्रम के पोस्टर का भी विमोचन किया गया। </p>
<p>इसके पश्चात् श्याम मंदिर में निमंत्रण पत्र अर्पित कर बाबा से आगमन की मनुहार की। संस्था के प्रवक्ता ने बताया कि एक नवंबर को देवउठनी ग्यारस के शुभ अवसर पर मंगला मुहूर्त में राधावल्लभ मंदिर से श्याम मंदिर तक कनक दंडवत अर्जी यात्रा लगाई जायेगी। 25 नवंबर को दोपहर में पंचायत समिति से श्याम मंदिर तक शोभायात्रा तथा 26 नवंबर को शाम को 7 बजे से खंडेलवाल धर्मशाला में अरदास संकीर्तन का आयोजन किया जायेगा। इस दौरान मंदिर परिसर में हजारीलाल, प्रभुदयाल , सुशील , अनिल , योगेश , अरुण त्रिवेदी, रघुनंदन शर्मा, सुरेश तथा संस्था के समस्त सदस्य उपस्थित रहे।</p>]]></content:encoded>
                
                                                            <category>जयपुर</category>
                                    

                <link>https://dainiknavajyoti.com/rajasthan/jaipur/shyam-janmotsav-program-poster-released-invitation-given-in-ganesh-temple/article-130835</link>
                <guid>https://dainiknavajyoti.com/rajasthan/jaipur/shyam-janmotsav-program-poster-released-invitation-given-in-ganesh-temple/article-130835</guid>
                <pubDate>Wed, 29 Oct 2025 11:48:25 +0530</pubDate>
                                    <enclosure
                        url="https://dainiknavajyoti.com/media/2025-10/6622-copy150.jpg"                         length="138670"                         type="image/jpeg"  />
                
                                    <dc:creator><![CDATA[Jaipur ]]></dc:creator>
                            </item>
            <item>
                <title> गोपालपुरा माताजी मंदिर- लकवा पीड़ितों की आस्था का केंद्र, 400 साल से अधिक पुराना है चमत्कारी मंदिर  </title>
                                    <description><![CDATA[यहां नवरात्र के अलावा शनिवार व रविवार को श्रद्धालुओं का तांता।]]></description>
                
                                    <content:encoded><![CDATA[<a href="https://dainiknavajyoti.com/rajasthan/kota/gopalpura-mataji-temple---a-center-of-faith-for-those-suffering-from-paralysis--the-miraculous-temple-is-over-400-years-old/article-128300"><img src="https://dainiknavajyoti.com/media/400/2025-09/copy-of-news-(1)45.png" alt=""></a><br /><p> मंडाना। मंडाना के पास गोपालपुरा गांव में स्थित गोपालपुरा माताजी मंदिर लगभग 400 साल पुराना रियासतकालीन मंदिर है, जो बीजासन माता और कंकाली माता के लिए प्रसिद्ध है। इस मंदिर को लकवा (पैरालिसिस) पीड़ितों की आस्था का केंद्र माना जाता है। मंडाना कस्बे से 7 किमी दूर नेशनल हाइवे 52 से 250 मीटर दूर गोपालपुरा गांव मे स्थित है मां राजराजेश्वरी बिजासन माता का चमत्कारी मन्दिर मान्यता है कि है कि लोग यहां रोते रोते आते है व हंसते हंसते जाते है। माँ का ऐसा अद्धभुत चमत्कार है की यहाँ लकवा पैरालाइज अन्य बीमारियां से पीड़ित मरीज ठीक हो जाते है। नवरात्रा के अलावा हर शनिवार व रविवार को श्रद्धालु आते है। </p>
<p><strong> मान्यताएं और महत्व</strong><br />मान्यता है कि शनिवार और रविवार को यहां दर्शन करने से लकवाग्रस्त मरीजों को राहत मिलती है। मरीज माता की परिक्रमा करते हैं और पाठ (मंत्रोच्चार) करते हैं, जिससे स्वास्थ्य में सुधार होने की बात कही जाती है।  भक्त इसे चमत्कारिक स्थल मानते हैं, जहाँ मनोकामनाएं पूरी होती हैं।</p>
<p><strong> मंदिर की विशेषताएँ</strong><br />मंदिर में दो प्रतिमाएँ है। मंदिर में बीजासन माता और कंकाली माता की प्रतिमाएं विराजमान हैं। अखंड हवन भक्तों के सहयोग से यहाँ 24 घंटे अखंड हवन प्रज्वलित रहता है।  रियासतकालीन विरासत यह मंदिर लगभग 400 वर्ष पुराना है और उस समय की स्थापत्य कला की झलक दिखाता है</p>
<p><strong> सेवाएं और सुविधाएं</strong><br /> भंडारा नवरात्र के दौरान प्रतिदिन भंडारे का आयोजन होता है, जिसमें एक हजार से अधिक भक्त प्रसादी ग्रहण करते हैं। प्रतिदिन सुबह 4 बजे मंगला आरती और शाम 7 बजे शयन आरती होती है।  धर्मशाला भक्तों के ठहरने की सुविधा भी उपलब्ध है, जहां लोग 9 दिन तक रहकर आरती और पूजा में भाग लेते हैं। नवरात्र और अन्य पर्वों पर मंदिर परिसर में हजारों की संख्या में भक्त पहुँचते हैं। दूर-दराज से आने वाले लकवा पीड़ित यहाँ दर्शन कर अपनी बीमारी से राहत पाने की आशा रखते हैं।  </p>]]></content:encoded>
                
                                                            <category>राजस्थान</category>
                                            <category>कोटा</category>
                                    

                <link>https://dainiknavajyoti.com/rajasthan/kota/gopalpura-mataji-temple---a-center-of-faith-for-those-suffering-from-paralysis--the-miraculous-temple-is-over-400-years-old/article-128300</link>
                <guid>https://dainiknavajyoti.com/rajasthan/kota/gopalpura-mataji-temple---a-center-of-faith-for-those-suffering-from-paralysis--the-miraculous-temple-is-over-400-years-old/article-128300</guid>
                <pubDate>Tue, 30 Sep 2025 14:43:51 +0530</pubDate>
                                    <enclosure
                        url="https://dainiknavajyoti.com/media/2025-09/copy-of-news-%281%2945.png"                         length="688627"                         type="image/png"  />
                
                                    <dc:creator><![CDATA[kota]]></dc:creator>
                            </item>
            <item>
                <title> आलनिया माता मंदिर : माता की कृपा से मिलता है संतान सुख और समृद्धि, श्रद्धालुओं की आस्था और श्रद्धा का केंद्र </title>
                                    <description><![CDATA[यहां यात्रियों को रात में रुकने और विश्राम करने की सुविधा उपलब्ध है।]]></description>
                
                                    <content:encoded><![CDATA[<a href="https://dainiknavajyoti.com/rajasthan/kota/alaniya-mata-temple--the-blessings-of-the-mother-goddess-bring-happiness-and-prosperity-through-her-children/article-128042"><img src="https://dainiknavajyoti.com/media/400/2025-09/copy-of-news43.png" alt=""></a><br /><p>कसार। कोटा झालावाड़ नेशनल हाईवे 52 के समीप स्थित नाहर सिंही माता का विशाल मंदिर, जिसे आलनिया माताजी के नाम से भी जाना जाता है, क्षेत्र में श्रद्धालुओं के लिए आस्था का प्रमुख केंद्र है। मान्यता है कि नि:संतान दंपतियों को संतान सहजता से प्राप्त हो जाती है। मंदिर में कालका माता व नाहर सिंही माता की प्राचीन प्रतिमाएं लगभग 500 साल पुरानी हैं। ग्रामीणों के अनुसार, इन्हें बूंदी जिले के मेनाल से दो साधु लेकर आए थे और जंगल में एक पेड़ के नीचे स्थापित किया। धीरे-धीरे आसपास का क्षेत्र बसा और श्रद्धालु दर्शन के लिए आने लगे।</p>
<p><strong>विशाल सिंह द्वार बनाया जाने की मांग: </strong> हाइवे किनारे स्थित आलनिया माता मंदिर पर माता के दर्शन मात्र से ही मानव के दुख दूर हो जाते हैं। नवरात्रि के दौरान दूर-दराज से श्रद्धालुओं का ताता लगता है। रविवार व सोमवार को भी काफी संख्या में भक्त दर्शन के लिए पहुंचते हैं। मंदिर समिति ने बताया कि यदि सर्विस रोड के समीप विशाल सिंहद्वार बनाया जाए तो हाईवे से गुजरने वाले यात्रियों की नजरें मंदिर पर पड़ेगी और दर्शनार्थियों की संख्या बढ़ेगी।</p>
<p><strong>परिसर में विशाल भोजनशाला, 10 कमरे, दो वाटर कूलर </strong><br />मंदिर अब ट्रस्ट द्वारा संचालित है। परिसर में विशाल भोजनशाला, 10 कमरे, दो वाटर कूलर और राहगीरों के लिए पेयजल टंकी व शौचालय बनाए गए हैं। यात्रियों को रात में रुकने और विश्राम करने की सुविधा उपलब्ध है।</p>
<p><strong>नौ दिनों तक माता का होता है आकर्षक श्रृंगार </strong><br />श्रद्धालुओं का विश्वास है कि दुनिया की कठिनाइयों से थककर माता के दरबार में आने से मनोकामना पूर्ण होती है। नवरात्रि के दौरान नौ दिनों तक माता का आकर्षक श्रृंगार किया जाता है और दुर्गा शतचंडी पाठ व पालकी नगर भ्रमण आयोजित होता है। मंदिर पुजारी रामनिवास सुमन ने बताया कि उनकी चार पीढ़ियां वर्षों से माता की पूजा अर्चना करती आ रही हैं।</p>]]></content:encoded>
                
                                                            <category>राजस्थान</category>
                                            <category>कोटा</category>
                                    

                <link>https://dainiknavajyoti.com/rajasthan/kota/alaniya-mata-temple--the-blessings-of-the-mother-goddess-bring-happiness-and-prosperity-through-her-children/article-128042</link>
                <guid>https://dainiknavajyoti.com/rajasthan/kota/alaniya-mata-temple--the-blessings-of-the-mother-goddess-bring-happiness-and-prosperity-through-her-children/article-128042</guid>
                <pubDate>Sat, 27 Sep 2025 14:50:44 +0530</pubDate>
                                    <enclosure
                        url="https://dainiknavajyoti.com/media/2025-09/copy-of-news43.png"                         length="635635"                         type="image/png"  />
                
                                    <dc:creator><![CDATA[kota]]></dc:creator>
                            </item>
            <item>
                <title>देवी पार्वती का स्वरूप मानी जाती हैं बूंदी की चौथ माता, बूंदी राजपरिवार कुलदेवी के रूप में करते है पूजा</title>
                                    <description><![CDATA[बूंदी में बाणगंगा पहाड़ी पर चौथ माता का मंदिर स्थापित है। 
]]></description>
                
                                    <content:encoded><![CDATA[<a href="https://dainiknavajyoti.com/rajasthan/kota/bundi-s-chauth-mata-is-considered-a-form-of-goddess-parvati-and-is-worshipped-by-the-bundi-royal-family-as-their-family-deity/article-127973"><img src="https://dainiknavajyoti.com/media/400/2025-09/copy-of-news-(1)32.png" alt=""></a><br /><p>नमाना रोड़। चौथ माता का मंदिर देवी पार्वती के एक स्वरूप, चौथ माता को समर्पित है। माना जाता है कि देवी चौथ माता का जन्म समुद्र मंथन से हुआ था और वे एक शक्तिशाली देवी मानी जाती हैं। कहा जाता है कि एक बार मणि नामक असुर ने देवी को पराजित कर दिया था, लेकिन चौथ माता ने अपनी शक्तियों से उसे हराया। कहा जाता है कि बूंदी के हाड़ा राजा, सवाई माधोपुर के चौथ का बरवाड़ा स्थित चौथ माता मंदिर में दर्शन के लिए जाते थे,जब राजा वृद्ध हो गए और मंदिर तक पहुंचने का साहस नहीं जुटा पाए, तो उस समय राजा चौथ का बरवाड़ा की चौथ माता की प्रतिकृति बूंदी लेकर आए और बूंदी में बाणगंगा पहाड़ी पर चौथ माता का मंदिर स्थापित किया। आज भी चौथ माता की पूजा बूंदी के राजपरिवार में कुलदेवी के रूप में करते है।</p>
<p>महापर्व नवरात्रि के पहले दिन से ही बूंदी मेंं भक्ति और आस्था का माहौल चरम पर होता है। बूंदी शहर से 5 किलोमीटर दूर अलोद रोड पर रामगढ़ विषधारी टाईगर रिजर्व में स्थित बाणगंगा पहाड़ी (चौथ माता पहाड़ी) पर स्थित चौथ माता के मंदिर स्थित है, जहां भक्तों का तांता लगा रहता है सुबह से ही श्रद्धालु माता के जयकारे लगाते हुए 700 के लगभग सीढ़ियां चढ़कर माता के दरबार में पहुंचते हैं। हर श्रद्धालु के चेहरे पर माता के प्रति गहरी आस्था और मनोकामनाएं पूरी होने की उम्मीद नजर आती है। चौथ माता के आने का एकमात्र सड़क मार्ग है, जो बूंदी शहर से 5 किलोमीटर दूर अलोद रोड पर बाणगंगा में मंदिर स्थिति हैं टेम्पो और बस से श्रद्धालु माता के दर्शन करने आते हैं मंदिर पर जाने के लिए सीसी सड़क और सीढ़ियां चढ़ कर मंदिर पर पहुंचते हैं।</p>
<p><strong>विशेष पूजा-अर्चना और अनुष्ठान</strong><br />नवरात्रि के इन नौ दिनों में मंदिर में विशेष पूजा-अर्चना का आयोजन किया जाता है। सुबह से शाम तक होने वाली आरती और धार्मिक अनुष्ठान भक्तों को आकर्षित करते हैं। कई भक्त दंडवत प्रणाम करते हुए माता के दरबार में पहुंचते हैं, जो उनकी गहन आस्था का प्रतीक है।</p>
<p><strong>अरावली पर्वत श्रृंखला की बाणगंगा पहाड़ी पर स्थित मंदिर</strong><br /> शहर के भीड़-भाड़ से दूर, बाणगंगा पहाड़ी पर स्थित यह मंदिर शांत और पवित्र वातावरण प्रदान करता है, नवरात्रि के दौरान मंदिर का शांत माहौल भक्तों के जयकारों और उत्साह से जीवंत हो उठता है। हजारों श्रद्धालु पैदल चलकर माता के दर्शन के लिए आते हैं, जिससे मंदिर पहुंचने वाला रास्ता भक्तिमय हो जाता है।</p>
<p><strong>पर्यटक स्थल बन रहा</strong><br />नवरात्रि के दौरान यह मंदिर केवल धार्मिक आस्था का केंद्र ही नहीं, बल्कि एक पर्यटन स्थल भी हैं रास्ते में जैतसागर झील और मन्दिर के सामने शंभू सागर झील का प्राकृतिक सौन्दर्य, मंदिर के ऊपर से रामगढ़ विषधारी टाइगर रिजर्व की सुरम्य वादियां, जैतसागर झील, शंभुसागर झील, और ठीकरदा तालाब एक साथ नजर आते हैं जो मंदिर की खूबसूरती को कई गुना बढ़ा देते हैं। आसपास के क्षेत्रों से लोग मेले जैसे माहौल का आनंद लेने और माता के दर्शन करने आते हैं। रंग-बिरंगी चुनरियां और फूलों से सजे मंदिर का नजारा बेहद खूबसूरत होता है।</p>]]></content:encoded>
                
                                                            <category>राजस्थान</category>
                                            <category>बूंदी</category>
                                            <category>कोटा</category>
                                    

                <link>https://dainiknavajyoti.com/rajasthan/kota/bundi-s-chauth-mata-is-considered-a-form-of-goddess-parvati-and-is-worshipped-by-the-bundi-royal-family-as-their-family-deity/article-127973</link>
                <guid>https://dainiknavajyoti.com/rajasthan/kota/bundi-s-chauth-mata-is-considered-a-form-of-goddess-parvati-and-is-worshipped-by-the-bundi-royal-family-as-their-family-deity/article-127973</guid>
                <pubDate>Fri, 26 Sep 2025 15:35:27 +0530</pubDate>
                                    <enclosure
                        url="https://dainiknavajyoti.com/media/2025-09/copy-of-news-%281%2932.png"                         length="944188"                         type="image/png"  />
                
                                    <dc:creator><![CDATA[kota]]></dc:creator>
                            </item>
            <item>
                <title>करणी माता करती लोगों की मनोकामना पूरी : हजारों श्रद्धालु करते है रोजाना दर्शन, 302 साल पुराना है मंदिर </title>
                                    <description><![CDATA[चैत्र नवरात्रि में देवी मंदिरों में भक्तों की भीड़ उमड़ रही है। ]]></description>
                
                                    <content:encoded><![CDATA[<a href="https://dainiknavajyoti.com/rajasthan/kota/karni-mata-fulfils-the-wishes-of-people--thousands-of-devotees-visit-her-daily/article-127749"><img src="https://dainiknavajyoti.com/media/400/2025-09/copy-of-news-(2)21.png" alt=""></a><br /><p>कोटा। चैत्र नवरात्रि में देवी मंदिरों में भक्तों की भीड़ उमड़ रही है। शहर के नांता इलाके में स्थित श्रीकरणी माता मंदिर इन दिनों खास आकर्षण का केंद्र बना हुआ है। तीन सौ साल से भी पुराना यह मंदिर कोटा के राजपरिवार की आस्था से जुड़ा हुआ है और इसे बीकानेर स्थित प्रसिद्ध करणी माता मंदिर का ही रूप माना जाता है। खास बात यह है कि यहां हर दिन माता का अलग श्रृंगार किया जाता है, जिससे भक्तों को देवी के नए स्वरूप के दर्शन का सौभाग्य मिलता है। नांता स्थित श्रीकरणी माता मंदिर नवरात्रि में श्रद्धालुओं के लिए विशेष आकर्षण का केंद्र है। 302 साल पुराना यह मंदिर केवल धार्मिक धरोहर ही नहीं, बल्कि आस्था और परंपरा का प्रतीक भी है। यहां रोज होने वाले अलग-अलग शृंगार भक्तों को देवी के नए स्वरूप के दर्शन कराते है। नवरात्रि के अवसर पर आयोजित अखंड पाठ और रामायण से वातावरण भक्तिमय हो उठता है। राजपरिवार की परंपरा और करणी माता से जुड़ी मान्यताएं इस मंदिर को और भी विशेष बनाती हैं। यह मंदिर सरोवर स्थित है। यहां पानी प्राचीन स्रोत से आता है। हमेशा से यह सरोवर भरा रहता है।</p>
<p><strong>भक्तों को आस्था से जोडती है</strong><br />पुजारी सुरेश शर्मा ने बताया कि करणी माता का मुख्य मंदिर बीकानेर जिले के देशनोक में स्थित है। यहां हजारों की संख्या में चूहे पाए जाते हैं, जिन्हें ह्यकाबाह्ण कहा जाता है। इनकी पूर्ण सुरक्षा की जाती है और इन्हें देवी का प्रसाद माना जाता है। करणी चालीसा में उल्लेख है कि करणी माता के कुल या उनके भक्त मृत्यु के बाद यमलोक न जाकर मूषक रूप में मंदिर में जन्म लेते हैं और फिर अगली बार मनुष्य योनि में आते हैं। यह मान्यता आज भी भक्तों की आस्था को गहराई से जोड़ती है।</p>
<p><strong>करणी माता के साथ पूजते हैं काल भैरव को </strong><br />श्रद्धालुओं के अनुसार मंदिर की स्थापना की कहानी भी बेहद रोचक है। बताया जाता है कि मारवाड़ की राजकुमारी का विवाह कोटा के राजकुमार से हुआ था। विवाह के समय वे अपने साथ करणी माता की प्रतिमा लेकर आई थीं। उस दौर में मारवाड़ की परंपरा थी कि राजकुमारियां विवाह के बाद अपने ससुराल में करणी माता की प्रतिमा लेकर जाती थीं और वहां मंदिर की स्थापना होती थी। इसी परंपरा के तहत कोटा में यह मंदिर स्थापित हुआ। इसी तरह अलवर और उदयपुर में भी करणी माता के मंदिर आज मौजूद हैं। आज भी कोटा का राजपरिवार नवरात्रि में मंदिर पहुंचकर शाही अंदाज में पूजा करता है। उनके साथ पूरा लवाजमा आता है और विधिविधान से करणी माता और काल भैरव की पूजा की जाती है। राजपरिवार की यह परंपरा सदियों से चली आ रही है और स्थानीय लोग इस मंदिर में बड़ी श्रद्धा से रखते हैं।</p>
<p><strong>हर दिन नया शृंगार, उमड़ता है आस्था का सैलाब</strong><br />इस मंदिर की सबसे बड़ी विशेषता यह है कि यहां करणी माता की प्रतिमा को रोज नए वस्त्र और श्रृंगार से सजाया जाता है। उन्होंने कहा आज जो शृंगार किया है वो कल नहीं दिखेगा। रोजाना नया शृंगार किया जाता है। भक्तों को हर दिन देवी का नया रूप देखने को मिलता है। यह परंपरा कई दशकों से चली आ रही है। पुजारी सुरेश शर्मा का कहना है कि यह परंपरा भक्तों की आस्था को और गहरा करती है। नवरात्रि के दौरान मंदिर में भक्तों की भीड़ उमड़ पड़ती है। सुबह से ही दर्शन के लिए कतारें लग जाती हैं। विशेष श्रृंगार, भजन-कीर्तन और दुर्गा सप्तशती पाठ से मंदिर परिसर भक्ति और श्रद्धा से गूंजता रहता है।</p>
<p><strong>नवरात्रि में अखंड पाठ और रामायण</strong><br />नवरात्रि के अवसर पर मंदिर में विशेष आयोजन किए जाते हैं। स्थापना दिवस से ही दुर्गा सप्तशती का अखंड पाठ शुरू हो जाता है। प्रतिदिन एक आचार्य इसका पाठ करते हैं। छठे दिन रामायण का पाठ आरंभ होता है और यह अखंड रामायण अष्टमी तक चलता है। इसके समापन के बाद हवन और कन्या पूजन भी किया जाता है। इन धार्मिक आयोजनों में बड़ी संख्या में श्रद्धालु शामिल होते हैं। सुबह और शाम आरती के समय मंदिर परिसर भक्ति रस में डूब जाता है।</p>
<p><strong>302 साल पुराना मंदिर, राजपरिवार से जुड़ी है स्थापना की गाथा</strong><br />करीब 40 वर्षों से इस मंदिर में देखरेख व पूजा-पाठ कर रहे पुजारी सुरेश शर्मा ने बताया कि श्रीकरणी माता मंदिर की स्थापना विक्रम संवत 1778 में आसोज नवरात्र की सप्तमी को की गई थी। इस हिसाब से मंदिर को स्थापित हुए 302 साल पूरे हो चुके हैं। इस अवसर पर हर साल कोटा का राजपरिवार विशेष पूजा-अर्चना करने के लिए यहां पहुंचता है। पूरे लवाजमे और शाही अंदाज में राजपरिवार नांता के काल भैरव और करणी माता की पूजा करता है। माना जाता है कि कोटा के राजपरिवार ने अपने पूर्वजों की परंपरा को निभाते हुए इस मंदिर की स्थापना की थी। आज भी यह परंपरा जीवंत है और नवरात्र में मंदिर परिसर में विशेष आयोजन होते हैं। यह मंदिर देवस्थान विभाग के अधीन है।</p>
<p><strong>देवस्थान विभाग और केडीए के अधीन व्यवस्था</strong><br />वर्तमान में यह मंदिर देवस्थान विभाग के अधीन आ चुका है। वहीं मंदिर परिसर का सुंदर गार्डन नगर विकास न्यास (यूआईटी) की जिम्मेदारी में है। गार्डन की देखरेख और सुरक्षा का जिम्मा यूआईटी के पास है। यहां पर भक्तों की सुरक्षा के लिए 24 घंटे होमगार्ड भी तैनात रहते हैं।</p>]]></content:encoded>
                
                                                            <category>राजस्थान</category>
                                            <category>कोटा</category>
                                    

                <link>https://dainiknavajyoti.com/rajasthan/kota/karni-mata-fulfils-the-wishes-of-people--thousands-of-devotees-visit-her-daily/article-127749</link>
                <guid>https://dainiknavajyoti.com/rajasthan/kota/karni-mata-fulfils-the-wishes-of-people--thousands-of-devotees-visit-her-daily/article-127749</guid>
                <pubDate>Wed, 24 Sep 2025 14:26:43 +0530</pubDate>
                                    <enclosure
                        url="https://dainiknavajyoti.com/media/2025-09/copy-of-news-%282%2921.png"                         length="820166"                         type="image/png"  />
                
                                    <dc:creator><![CDATA[kota]]></dc:creator>
                            </item>
            <item>
                <title>800 साल से भी अधिक पुराना है कोटा का आशापुरा माता मंदिर, दशहरा मेले की शुरूआत होती है मंदिर की पूजा से</title>
                                    <description><![CDATA[कोटा के दशहरा मैदान के पास स्थित यह मंदिर केवल एक धार्मिक स्थल ही नहीं, बल्कि इतिहास, परंपरा और लोकमान्यताओं का संगम है।]]></description>
                
                                    <content:encoded><![CDATA[<a href="https://dainiknavajyoti.com/rajasthan/kota/the-ashapura-mata-temple-in-kota-is-over-800-years-old/article-127651"><img src="https://dainiknavajyoti.com/media/400/2025-09/11-(1)20.png" alt=""></a><br /><p>कोटा। नवरात्रि का पर्व शुरू होते ही कोटा शहर भक्ति और आस्था में सराबोर हो उठता है। हर गली-मोहल्ले में देवी के जयकारे गूंजने लगते हैं, माता की चौकियां सजती हैं और भक्तजन व्रत-उपवास रखते हुए माता की साधना में लीन हो जाते हैं। ऐसे पावन अवसर पर कोटा का आशापुरा माता मंदिर श्रद्धालुओं की आस्था का सबसे बड़ा केंद्र बन जाता है। कोटा के दशहरा मैदान के पास स्थित यह मंदिर केवल एक धार्मिक स्थल ही नहीं, बल्कि इतिहास, परंपरा और लोकमान्यताओं का संगम है। माना जाता है कि यह मंदिर करीब 800 साल से भी अधिक पुराना है। इसकी स्थापना रियासतकाल में हुई है। आज यह मंदिर केवल स्थानीय ही नहीं, बल्कि राजस्थान भर के श्रद्धालुओं के लिए आकर्षण का केंद्र बन चुका है। दशहरा और नवरात्र के दिनों में यहां देशभर से भक्त पहुंचते हैं। वर्तमान में भी मंदिर का रख-रखाव और पूजा-पाठ परंपरागत रीति-रिवाजों के अनुसार ही किया जाता है। यह आशापुरा माता हाड़ौती व चौहानों की कुलदेवी है। इसके लिए अन्य समाज में भी माता की आस्था है तथा कई जने कुलदेवी मानते है।</p>
<p><strong>आशापुरा मंदिर के दर्शन से होती हैं दशहरा मेले की शुरूआत</strong><br />कोटा का दशहरा मेला आज विश्व प्रसिद्ध है, लेकिन बहुत कम लोग जानते हैं कि इसकी शुरूआत भी इसी मंदिर से होती है। परंपरा के अनुसार, दशहरे के शुभारंभ से पूर्व राजपरिवार के सदस्य यहां विशेष पूजा-अर्चना करते हैं। जब तक माता की आराधना पूरी नहीं हो जाती, तब तक मेले के कार्यक्रमों की शुरूआत नहीं होती। नगर निगम के अधिकारी, जनप्रतिनिधि और बड़ी संख्या में श्रद्धालु इस पूजा में शामिल होते हैं। इसके बाद ही दशहरा मैदान का विशाल आयोजन प्रारंभ होता है। कोटा का यह मंदिर एक ऐसा स्थल है, जहां राजपरिवार और आमजन दोनों समान रूप से श्रद्धा अर्पित करते हैं। दशहरा मेला हो या नवरात्र, दोनों अवसरों पर यहां की भव्यता देखते ही बनती है। यहां पूजा-अर्चना के बाद प्रसाद वितरण की परंपरा है, जिसे ग्रहण करने के लिए भक्त उत्सुक रहते हैं।</p>
<p><strong>समाधि और चमत्कारी किंवदंतियां</strong><br />मंदिर परिसर में स्थित सिद्धयोगी महाराज की समाधि स्थित है यह भी श्रद्धालुओं के लिए आस्था का केंद्र है। भक्त मानते हैं कि यहां समाधि से निकलने वाली ऊर्जा हर व्यक्ति का कल्याण करती है। कहा जाता है कि जो भी यहां सच्चे मन से मनोकामना मांगता है, माता उसकी हर इच्छा पूर्ण करती हैं। यही कारण है कि मंदिर का नाम आशापुरा पड़ा  जो सबकी आशा पूरी करती हैं।</p>
<p><strong>आशापुरा से बनीं आशापाला</strong><br />मंदिर के पुजारी सिद्धनाथ योगी बताते हैं कि यहां आने वाले भक्त खाली हाथ नहीं लौटते। माता हर मनोकामना को पूर्ण करती हैं। यही कारण है कि माता का नाम आशापुरा पड़ा। लाखों लोगों की आस्था से जुड़ा यह मंदिर आज भी उसी महिमा और चमत्कार से परिपूर्ण है, जैसे सदियों पहले हुआ करता था। मंदिर में आने वाले श्रद्धालुओं ने बताया कि  माता आशापुरा का प्राकट्य एक अशोक वृक्ष से हुआ था। इसी कारण इस मंदिर को लंबे समय तक आशापाला मंदिर के नाम से भी जाना जाता रहा। समय के साथ जब भक्तों ने महसूस किया कि माता उनकी हर मनोकामना पूरी करती हैं, तब यह मंदिर आशापुरा माता मंदिर कहलाने लगा। </p>
<p><strong>नवरात्र के दिन होते हैं विशेष कार्यक्रम</strong><br />- भजन संध्या और जागरण आयोजित होते हैं।<br />- भक्तों द्वारा सुंदरकांड पाठ और माता की चौकी सजाई जाती है।<br />- बड़ी संख्या में महिलाएं गरबा और डांडिया खेलकर माता का आह्वान करती हैं।</p>
<p><strong>नवरात्र में उमड़ती है आस्था की गंगा</strong><br />- नवरात्रि आते ही इस मंदिर की रौनक देखते ही बनती है। सुबह से ही श्रद्धालुओं की लंबी कतारें लग जाती हैं।<br />- सुबह 5 बजे मंदिर खुलता है और दोपहर 12.30 बजे तक दर्शन होते हैं।<br />- शाम को 4 बजे मंदिर पुन: खुलता है और रात 10 बजे तक दर्शनार्थियों की भीड़ रहती है।<br />- नवरात्रि में मंदिर पूरे दिन खुला रहता है ताकि कोई भी भक्त दर्शन से वंचित न रह जाए। अष्टमी के दिन यहां श्रद्धालुओं की संख्या बड़ी संख्या में पहुंचते है। अष्टमी के दिन मंदिर में खड़े होने के लिए भी जगह नहीं मिलती।</p>]]></content:encoded>
                
                                                            <category>राजस्थान</category>
                                            <category>कोटा</category>
                                    

                <link>https://dainiknavajyoti.com/rajasthan/kota/the-ashapura-mata-temple-in-kota-is-over-800-years-old/article-127651</link>
                <guid>https://dainiknavajyoti.com/rajasthan/kota/the-ashapura-mata-temple-in-kota-is-over-800-years-old/article-127651</guid>
                <pubDate>Tue, 23 Sep 2025 14:26:05 +0530</pubDate>
                                    <enclosure
                        url="https://dainiknavajyoti.com/media/2025-09/11-%281%2920.png"                         length="716363"                         type="image/png"  />
                
                                    <dc:creator><![CDATA[kota]]></dc:creator>
                            </item>

            </channel>
        </rss>
        