<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>        <rss version="2.0"
            xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
            xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"
            xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom">
            <channel>
                <atom:link href="https://dainiknavajyoti.com/history/tag-5826" rel="self" type="application/rss+xml" />
                <generator>Dainik Navajyoti Rising Rajasthan RSS Feed Generator</generator>
                <title>history - Dainik Navajyoti Rising Rajasthan</title>
                <link>https://dainiknavajyoti.com/tag/5826/rss</link>
                <description>history RSS Feed</description>
                
                            <item>
                <title>आक्रान्ता मुगलों पर विजय का प्रतीक था हल्दीघाटी युद्ध</title>
                                    <description><![CDATA[हमारे यहां इतिहास लेखन में बहुत त्रुटियां हुई है। सच को झुठलाते हुए इतिहास को तोड़-मरोड़ कर प्रस्तुत किया गया है। ]]></description>
                
                                    <content:encoded><![CDATA[<a href="https://dainiknavajyoti.com/opinion/haldighati-battle-was-a-symbol-of-victory-over-the-invading/article-157216"><img src="https://dainiknavajyoti.com/media/400/2026-06/111200-x-600-px)-(1)28.png" alt=""></a><br /><p class="MsoNormal"><span style="font-family:Mangal, serif;">हमारे</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">यहां</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">इतिहास</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">लेखन</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">में</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">बहुत</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">त्रुटियां</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">हुई</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">है।</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">सच</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">को</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">झुठलाते</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">हुए</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">इतिहास</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">को</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">तोड़</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">मरोड़</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">कर</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">प्रस्तुत</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">किया</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">गया</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">है।</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">यह</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">विडम्बना</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">ही</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">है</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">कि</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">आजादी</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">के</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">बाद</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">पाठ्यक्रमों</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">में</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">भी</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">भारत</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">का</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">इतिहास</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">इसी</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">का</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">शिकार</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">रहा।</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">मैं</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">शिक्षक</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">रहा</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">हूं</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">और</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">शोधार्थी</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">भी।</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">इसलिए</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">जब</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">इतिहास</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">की</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">गहराई</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">में</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">गया</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">तो</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">बहुत</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">सी</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">कड़वी</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">सच्चाईयां</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">पता</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">चली।</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">दरबारी</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">इतिहासकारों</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">ने</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">जो</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">लिखा</span>, <span style="font-family:Mangal, serif;">उसी</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">आधार</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">पर</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">हमारे</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">यहां</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">विद्यालयों</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">में</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">अकबर</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">महान</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">पढ़ाया</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">जाने</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">लगा</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">था।</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">राजस्थान</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">के</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">शिक्षा</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">मंत्री</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">के</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">रूप</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">में</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">जब</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">काम</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">करने</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">का</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">अवसर</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">मिला</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">तो</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">मैने</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">इसे</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">बदलते</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">हुए</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">महाराणा</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">प्रताप</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">महान</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">पढ़ाने</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">की</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">शुरूआत</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">की।</span></p>
<p class="MsoNormal"><strong><span style="font-family:Mangal, serif;">मुगलों</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">को</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">स्थाई</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">रूप</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">से</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">खदेड़ा :</span></strong></p>
<p class="MsoNormal"><span style="font-family:Mangal, serif;">पूरे</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">तथ्यों</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">के</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">साथ</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">इस</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">बात</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">को</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">हमने</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">अपनी</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">पाठ्य</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">पुस्तकों</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">में</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">प्रमाणित</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">किया</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">कि</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">हल्दी</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">घाटी</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">का</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">युद्ध</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">और</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">बाद</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">में</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">दिवेर</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">के</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">युद्ध</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">में</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">महाराणा</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">प्रताप</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">ने</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">मुगलों</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">को</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">स्थाई</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">रूप</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">से</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">मेवाड़</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">से</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">खदेड़</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">दिया</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">था।</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">महाराणा</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">प्रताप</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">की</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">विजय</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">पर</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">जो</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">लोग</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">प्रश्न</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">उठाते</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">हैं</span>, <span style="font-family:Mangal, serif;">उन्हें</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">इस</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">बात</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">को</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">जानना</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">चाहिए</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">कि</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">दरबारी</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">इतिहासकारों</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">ने</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">ऐतिहासिक</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">घटनाक्रमों</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">की</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">बजाय</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">प्रशस्ति</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">गान</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">किया</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">है।</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">इसमें</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">कपोल</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">कल्पनाएं</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">करते</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">हुए</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">तत्कालीन</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">शासक</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">को</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">प्रसन्न</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">करने</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">के</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">लिए</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">गाथाएं</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">गढ़</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">ली</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">गई</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">है।</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">यह</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">ऐतिहासिक</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">सत्य</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">है</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">कि</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">अकबर</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">इस</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">बात</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">को</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">जानता</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">था</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">कि</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">महाराणा</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">प्रताप</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">को</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">सीधे</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">लड़ाई</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">में</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">कभी</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">हराया</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">नहीं</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">जा</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">सकता</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">है।</span></p>
<p class="MsoNormal"><strong><span style="font-family:Mangal, serif;">हल्दीघाटी</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">का</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">युद्ध</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">जीता :</span></strong></p>
<p class="MsoNormal"><span style="font-family:Mangal, serif;">दरबारी</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">इतिहासकार</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">भी</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">इस</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">बात</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">को</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">जानते</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">हैं</span>, <span style="font-family:Mangal, serif;">इसलिए</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">प्रताप</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">की</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">वीरता</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">को</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">उन्होंने</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">अस्वीकार</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">नहीं</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">किया</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">है।</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">असली</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">बात</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">यह</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">है</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">कि</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">अकबर</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">चाहता</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">था</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">कि</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">हल्दीघाटी</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">के</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">युद्ध</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">में</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">महाराणा</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">प्रताप</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">को</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">बंदी</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">बना</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">लिया</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">जाए</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">और</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">फिर</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">मार</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">दिया</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">जाए</span>, <span style="font-family:Mangal, serif;">ताकि</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">पूरे</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">हिन्दुस्तान</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">में</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">उसके</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">विरोध</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">के</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">एकमात्र</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">कारण</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">को</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">ही</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">समाप्त</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">कर</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">दिया</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">जाए।</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">इसीलिए</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">उसने</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">आमेर</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">के</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">राजा</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">मानसिंह</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">को</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">सेनापति</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">चुना</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">और</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">हल्दीघाटी</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">युद्ध</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">में</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">प्रताप</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">को</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">बंदी</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">बनाने</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">भेजा।</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">मुगलों</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">की</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">भारी</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">भरकम</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">सेना</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">के</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">आगे</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">महाराणा</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">प्रताप</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">की</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">सेना</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">बहुत</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">ही</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">कम</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">थी</span>, <span style="font-family:Mangal, serif;">पर</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">फिर</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">भी</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">महाराणा</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">प्रताप</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">ने</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">अदम्य</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">वीरता</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">का</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">परिचय</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">देते</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">हुए</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">हल्दीघाटी</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">का</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">युद्ध</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">जीता।</span></p>
<p class="MsoNormal"><strong><span style="font-family:Mangal, serif;">युद्ध</span> 18 <span style="font-family:Mangal, serif;">जून</span> 1576 <span style="font-family:Mangal, serif;">को</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">हुआ :</span></strong></p>
<p class="MsoNormal"><span style="font-family:Mangal, serif;">इतिहास</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">की</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">घटनाओं</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">पर</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">गौर</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">करें</span>, <span style="font-family:Mangal, serif;">तो</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">हल्दीघाटी</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">का</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">युद्ध</span> 18 <span style="font-family:Mangal, serif;">जून</span> 1576 <span style="font-family:Mangal, serif;">को</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">हुआ।</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">अकबर</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">की</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">ओर</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">से</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">मुगल</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">सेना</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">का</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">नेतृत्व</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">आमेर</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">के</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">राजा</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">मान</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">सिंह</span> (<span style="font-family:Mangal, serif;">प्रथम</span>) <span style="font-family:Mangal, serif;">ने</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">किया।</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">महाराणा</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">प्रताप</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">स्वयं</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">अपने</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">भाई</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">शक्ति</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">सिंह</span>, <span style="font-family:Mangal, serif;">हकीम</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">खान</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">सूरी</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">आदि</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">के</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">साथ</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">युद्ध</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">में</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">डटे</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">हुए</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">थे।</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">मुगलों</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">की</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">सेना</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">लगभग</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">एक</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">लाख</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">के</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">करीब</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">थी</span>, <span style="font-family:Mangal, serif;">जबकि</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">महाराणा</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">प्रताप</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">के</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">पास</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">मात्र</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">बीस</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">हजार</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">से</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">पच्चीस</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">हजार</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">सैनिक</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">थे।</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">महाराणा</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">जानते</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">थे</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">कि</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">युद्ध</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">में</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">इस</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">बहुत</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">कम</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">सेना</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">से</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">मुगलों</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">को</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">हराना</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">आसान</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">नहीं</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">है</span>, <span style="font-family:Mangal, serif;">इसलिए</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">उन्होंने</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">छापामार</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">युद्ध</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">और</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">कुटनीति</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">का</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">सहारा</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">लिया।</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">हल्दीघाटी</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">की</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">संकरी</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">घाटियों</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">में</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">उन्होंने</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">मुगलों</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">को</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">घेरने</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">और</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">भ्रमित</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">करने</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">के</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">साथ</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">डराकर</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">छुपकर</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">हमले</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">किए।</span></p>
<p class="MsoNormal"><strong><span style="font-family:Mangal, serif;">उनके</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">साथ</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">भील</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">योद्धा</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">थे :</span></strong></p>
<p class="MsoNormal"><span style="font-family:Mangal, serif;">महाराणा</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">की</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">बड़ी</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">शक्ति</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">तब</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">उनके</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">साथी</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">भील</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">योद्धा</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">थे।</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">यह</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">वह</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">योद्धा</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">थे</span>, <span style="font-family:Mangal, serif;">जो</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">पेड़ों</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">और</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">दुर्गम</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">घाटियों</span>, <span style="font-family:Mangal, serif;">चट्टानों</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">और</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">पहाड़ियों</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">में</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">छुपकर</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">वार</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">करने</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">में</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">माहिर</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">थे।</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">उनके</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">सहयोग</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">से</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">महाराणा</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">प्रताप</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">ने</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">मुगलों</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">की</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">बड़ी</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">सेना</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">को</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">घेर</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">कर</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">हमले</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">किए।</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">मुगल</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">सेना</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">थोड़े</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">समय</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">में</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">ही</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">उखड़</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">गई।</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">पूरा</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">हल्दीघाटी</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">का</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">मैदान</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">रक्त</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">से</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">भर</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">गया।</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">एक</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">तरह</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">से</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">रक्त</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">की</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">नदी</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">बहने</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">लगी</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">थी।</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">इसी</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">कारण</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">हल्दी</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">घाटी</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">को</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">आज</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">भी</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">रक्ततलाई</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">कहा</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">जाता</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">है।</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">हल्दीघाटी</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">के</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">युद्ध</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">में</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">महाराणा</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">प्रताप</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">के</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">घोड़े</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">चेतक</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">ने</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">भी</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">बहुत</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">निर्णायक</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">भूमिका</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">निभाई।</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">चेतक</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">की</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">भूमिका</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">साहसिक</span>, <span style="font-family:Mangal, serif;">वफादारी</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">से</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">भरी</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">और</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">ऐतिहासिक</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">थी।</span></p>
<p class="MsoNormal"><strong><span style="font-family:Mangal, serif;">चेतक</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">ने</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">अदम्य</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">साहस</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">दिखाया :</span></strong></p>
<p class="MsoNormal"><span style="font-family:Mangal, serif;">इतिहास</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">के</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">कुछ</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">कथानकों</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">में</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">यह</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">भी</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">मिलता</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">है</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">कि</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">युद्ध</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">में</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">चेतक</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">के</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">चेहरे</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">पर</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">हाथी</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">का</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">मुखौटा</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">लगाया</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">गया</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">था</span>, <span style="font-family:Mangal, serif;">ताकि</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">मुगल</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">सेना</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">के</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">हाथियों</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">को</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">भ्रमित</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">किया</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">जा</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">सके।</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">युद्ध</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">में</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">एक</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">अवसर</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">वह</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">भी</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">आया</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">जब</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">चेतक</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">ने</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">अदम्य</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">साहस</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">दिखाते</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">हुए</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">मुगल</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">सेनापति</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">राजा</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">मानसिंह</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">के</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">हाथी</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">की</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">सूंड</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">पर</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">अपने</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">आगे</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">के</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">दोनों</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">पैर</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">रख</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">दिए</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">थे</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">ताकि</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">महाराणा</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">प्रताप</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">मानसिंह</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">पर</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">सीधा</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">वार</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">कर</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">सकें।</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">इस</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">दौरान</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">मानसिंह</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">के</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">हाथी</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">की</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">सूंड</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">में</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">बंधी</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">तलवार</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">से</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">चेतक</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">का</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">एक</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">पैर</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">बुरी</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">तरह</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">कट</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">गया</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">था।</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">महाराणा</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">प्रताप</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">ने</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">मानसिंह</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">पर</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">पूरी</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">ताकत</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">से</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">वार</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">किया</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">परन्तु</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">शरीर</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">पर</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">कवच</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">होने</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">के</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">कारण</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">मानसिंह</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">बच</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">गया।</span></p>
<p class="MsoNormal"><strong><span style="font-family:Mangal, serif;">अपने</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">स्वामी</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">को</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">सुरक्षित</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">रखा :</span></strong></p>
<p class="MsoNormal"><span style="font-family:Mangal, serif;">लड़ाई</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">में</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">चेतक</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">बुरी</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">तरह</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">से</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">घायल</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">हो</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">गया।</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">तीन</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">पैरों</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">पर</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">गंभीर</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">रूप</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">से</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">घायल</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">होने</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">के</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">बावजूद</span>, <span style="font-family:Mangal, serif;">चेतक</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">ने</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">स्वामीभक्ति</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">का</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">परिचय</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">देते</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">हुए</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">अपने</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">स्वामी</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">को</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">सुरक्षित</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">रखा</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">और</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">अपने</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">प्राण</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">त्याग</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">दिए।</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">महाराणा</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">प्रताप</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">की</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">सेना</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">के</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">आक्रमण</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">का</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">वेग</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">इतना</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">तीव्र</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">था</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">कि</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">मुगल</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">सैनिक</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">जान</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">बचाकर</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">बनास</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">के</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">दूसरे</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">किनारे</span> 10-15 <span style="font-family:Mangal, serif;">किलोमीटर</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">दूर</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">तक</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">भाग</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">खड़े</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">हुए।</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">बहुत</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">सुनियोजित</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">तरीके</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">से</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">बाद</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">में</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">विजयादशमी</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">को</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">दिवेर</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">में</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">मुगल</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">सेना</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">पर</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">महाराणा</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">प्रताप</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">ने</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">निर्णायक</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">आक्रमण</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">किया</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">और</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">मेवाड़</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">से</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">स्थाई</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">रूप</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">से</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">मुगलों</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">को</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">खदेड़</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">दिया।</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">इस</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">युद्ध</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">में</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">अमर</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">सिंह</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">ने</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">मुगल</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">सेनापति</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">पर</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">भाले</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">से</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">इतना</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">जोरदार</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">प्रहार</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">किया</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">कि</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">उसे</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">भेदते</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">हुए</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">भाला</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">जमीन</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">में</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">धंस</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">गया।</span></p>
<p class="MsoNormal"><strong><span style="font-family:Mangal, serif;">मुगल</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">सेना</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">ने</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">आत्मसमर्पण</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">कर</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">दिया :</span></strong></p>
<p class="MsoNormal"><span style="font-family:Mangal, serif;">दिवेर</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">युद्ध</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">में</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">छतीस</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">हजार</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">की</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">मुगल</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">सेना</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">ने</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">महाराणा</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">प्रताप</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">और</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">अमर</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">सिंह</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">के</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">आगे</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">आत्मसमर्पण</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">कर</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">दिया।</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">यह</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">ऐतिहासिक</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">तथ्य</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">है।</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">इससे</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">भी</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">यह</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">प्रमाणित</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">होता</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">है</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">कि</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">युद्ध</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">के</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">बाद</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">महाराणा</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">प्रताप</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">ने</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">विजय</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">के</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">प्रतीक</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">के</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">रूप</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">में</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">एक</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">साल</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">तक</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">ताम्रपत्रों</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">के</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">माध्यम</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">से</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">दान</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">और</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">भूमि</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">का</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">वितरण</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">किया।</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">यह</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">कोई</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">स्वतंत्र</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">राजा</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">ही</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">तब</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">कर</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">सकता</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">था।</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">यह</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">भी</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">इतिहास</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">की</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">कुछ</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">पुस्तकों</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">में</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">मिल</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">जाएगा</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">कि</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">अपनी</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">विशाल</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">सेना</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">के</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">बावजूद</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">महाराणा</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">प्रताप</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">को</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">जब</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">अधीन</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">करने</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">में</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">अकबर</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">असमर्थ</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">रहा</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">तो</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">वह</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">अपने</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">सेनापतियों</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">से</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">बहुत</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">नाराज</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">हुआ</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">था।</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">उसने</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">क्रोधित</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">होकर</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">अपने</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">सेनापतियों</span>, <span style="font-family:Mangal, serif;">जिसमें</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">राजा</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">मानसिंह</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">और</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">आसफ</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">खान</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">प्रमुख</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">थे</span>, <span style="font-family:Mangal, serif;">इन्हें</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">अपने</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">दरबार</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">में</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">आने</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">से</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">रोक</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">दिया</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">था।</span></p>
<p class="MsoNormal"><strong><span style="font-family:Mangal, serif;">भारतीय</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">इतिहास</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">की</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">गौरवगाथा :</span></strong></p>
<p class="MsoNormal"><span style="font-family:Mangal, serif;">हल्दीघाटी</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">का</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">युद्ध</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">निर्णायक</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">था।</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">इसी</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">युद्ध</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">में</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">महाराणा</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">प्रताप</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">ने</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">मुगलों</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">को</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">यह</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">अहसास</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">करा</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">दिया</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">था</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">कि</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">वह</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">उन्हें</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">कभी</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">अधीन</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">नहीं</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">कर</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">सकते।</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">एक</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">भय</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">उन्होंने</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">मुगल</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">सैनिकों</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">में</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">इसी</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">युद्ध</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">से</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">पैदा</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">किया</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">कि</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">महाराणा</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">से</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">युद्ध</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">करने</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">का</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">अर्थ</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">है</span>, <span style="font-family:Mangal, serif;">अपना</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">रक्त</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">बहाना।</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">मैं</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">यह</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">मानता</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">हूं</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">कि</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">हल्दीघाटी</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">का</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">युद्ध</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">राजस्थान</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">ही</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">नहीं</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">भारतीय</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">इतिहास</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">की</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">अपूर्व</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">गौरवगाथा</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">है।</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">महाराणा</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">प्रताप</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">ने</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">हल्दीघाटी</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">के</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">युद्ध</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">में</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">अपने</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">अदम्य</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">साहस</span>, <span style="font-family:Mangal, serif;">वीरता</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">और</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">पराक्रम</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">का</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">ही</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">प्रदर्शन</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">नहीं</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">किया</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">बल्कि</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">सूक्ष्म</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">रणनीतिक</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">सूझ</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">से</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">मेवाड़</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">की</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">सदा</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">सदा</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">के</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">लिए</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">स्वाधीनता</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">की</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">राह</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">प्रशस्त</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">की</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">थी।</span></p>
<p class="MsoNormal"><strong><span style="font-family:Mangal, serif;">-वासुदेव</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">देवनानी</span></strong></p>
<p class="MsoNormal"><strong><span style="font-family:Mangal, serif;">अध्यक्ष</span>, <span style="font-family:Mangal, serif;">राजस्थान</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">विधानसभा</span></strong></p>]]></content:encoded>
                
                                                            <category>ओपिनियन</category>
                                    

                <link>https://dainiknavajyoti.com/opinion/haldighati-battle-was-a-symbol-of-victory-over-the-invading/article-157216</link>
                <guid>https://dainiknavajyoti.com/opinion/haldighati-battle-was-a-symbol-of-victory-over-the-invading/article-157216</guid>
                <pubDate>Wed, 17 Jun 2026 11:41:09 +0530</pubDate>
                                    <enclosure
                        url="https://dainiknavajyoti.com/media/2026-06/111200-x-600-px%29-%281%2928.png"                         length="1338583"                         type="image/png"  />
                
                                    <dc:creator><![CDATA[Jaipur KD]]></dc:creator>
                            </item>
            <item>
                <title>भारत-नेपाल सीमा विवाद : केवल भारत ही नहीं ; नेपाल ने भी किया भारतीय जमीन पर कब्जा, बालेन्द्र ने कहा- कूटनीतिक वार्ता से निकाला जाएगा समाधान </title>
                                    <description><![CDATA[नेपाल के प्रधानमंत्री बालेन शाह ने संसद में कहा कि केवल भारत ने ही नहीं, बल्कि नेपाल ने भी कई जगहों पर भारत की जमीन पर अतिक्रमण किया है। उन्होंने आश्वासन दिया कि लिपुलेख, कालापानी और लिम्पियाधुरा विवाद को इतिहासकारों और सर्वेक्षकों की संयुक्त टीम के साथ कूटनीतिक बातचीत के जरिए सुलझाया जाएगा।]]></description>
                
                                    <content:encoded><![CDATA[<a href="https://dainiknavajyoti.com/world/india-nepal-border-dispute-not-only-india-but-nepal-also-occupied/article-155577"><img src="https://dainiknavajyoti.com/media/400/2026-02/nepal-election.png" alt=""></a><br /><p>काठमांडू। नेपाल के प्रधानमंत्री बालेंद्र शाह ने रविवार को संसद में एक विवादित बयान देते हुए कहा कि जैसे भारत ने नेपाल की जमीन पर अतिक्रमण किया है, वैसे ही नेपाल ने भी कई जगहों पर भारत की जमीन पर अतिक्रमण किया है। जानकारी के अनुसार, नेपाल के प्रधानमंत्री ने आश्वासन दिया कि लिपुलेख, लिम्पियाधुरा और कालापानी के सीमा विवाद को कूटनीतिक बातचीत के जरिए सुलझाया जाएगा। श्रम संस्कृति पार्टी के सांसद आरेन राय के संसद में पूछे गए सवाल का जवाब देते हुए शाह ने कहा, प्रधानमंत्री बनने के बाद मुझे पता चला कि न केवल भारत ने नेपाल की जमीन पर अतिक्रमण किया है, बल्कि नेपाल ने भी कई जगहों पर भारत की भूमि पर अतिक्रमण किया है। </p>
<p><strong>सीमा विवाद सुलझाने को बनेगी संयुक्त टीम</strong></p>
<p>शाह ने बताया कि नेपाल इस संबंध में भारत को पहले ही एक आधिकारिक कूटनीतिक नोट भेज चुका है और वहां से जवाब भी मिल गया है। उन्होंने कहा, भारत से मिले जवाब में कहा गया है कि दोनों सरकारें इतिहासकारों, सर्वेक्षकों और क्षेत्र के जानकारों को शामिल कर टीमें बनाएंगी और बातचीत के जरिए इसका समाधान तलाशेंगी।</p>
<p><strong>सीमा मुद्दे पर चीन और ब्रिटेन से भी बातचीत</strong></p>
<p>नेपाल के प्रधानमंत्री ने यह भी कहा कि नेपाल ने इस सीमा विवाद को लेकर चीन और ब्रिटेन के साथ भी कूटनीतिक चर्चा की है, क्योंकि यह मुद्दा उस समय का है, जब अंग्रेज इस क्षेत्र को छोड़कर गए थे, इसलिए ब्रिटेन को भी इसमें दिलचस्पी लेनी चाहिए। </p>]]></content:encoded>
                
                                                            <category>दुनिया</category>
                                            <category>भारत</category>
                                    

                <link>https://dainiknavajyoti.com/world/india-nepal-border-dispute-not-only-india-but-nepal-also-occupied/article-155577</link>
                <guid>https://dainiknavajyoti.com/world/india-nepal-border-dispute-not-only-india-but-nepal-also-occupied/article-155577</guid>
                <pubDate>Mon, 01 Jun 2026 09:18:46 +0530</pubDate>
                                    <enclosure
                        url="https://dainiknavajyoti.com/media/2026-02/nepal-election.png"                         length="1146792"                         type="image/png"  />
                
                                    <dc:creator><![CDATA[Jaipur NM]]></dc:creator>
                            </item>
            <item>
                <title>डोनाल्ड ट्रंप की 'ईरानी नीति' ने अमेरिका को &quot;अंधेरे गलियारे&quot; में धकेला, होर्मुज जलडमरूमध्य पर ईरान का नियंत्रण : मोहसिन रज़ाई</title>
                                    <description><![CDATA[ईरान के वरिष्ठ राजनेता मोहसिन रज़ाई ने कहा है कि अवैध युद्ध शुरू करने के बाद अमेरिका पूरी तरह गतिरोध में फंस गया है। उन्होंने चेतावनी दी कि व्यापक युद्ध अमेरिका के लिए 'अंधेरा गलियारा' साबित होगा। रज़ाई ने स्पष्ट किया कि होर्मुज जलडमरूमध्य ईरान के नियंत्रण में है और वहां जहाजों की सुरक्षा सुनिश्चित की जा रही है।]]></description>
                
                                    <content:encoded><![CDATA[<a href="https://dainiknavajyoti.com/world/donald-trumps-iran-policy-pushes-america-into-a-dark-corridor/article-154943"><img src="https://dainiknavajyoti.com/media/400/2026-05/1111200-x-600-px)-(5)33.png" alt=""></a><br /><p>तेहरान। ईरान के वरिष्ठ राजनेता एवं पूर्व सैन्य कमांडर मोहसिन रज़ाई ने कहा है कि हाल के क्षेत्रीय घटनाक्रमों और ईरान के खिलाफ "बिना उकसावे के छेड़े गए युद्ध" के बाद क्षेत्र में हुए हालिया घटनाक्रमों ने अमेरिका को पूरी तरह गतिरोध की स्थिति में पहुंचा दिया है। तेहरान के इमाम खुमैनी मुसल्ला में रविवार को अमेरिका-इजरायल युद्ध में मारे गये लोगों की स्मृति में आयोजित समारोह को संबोधित करते हुए कहा कि अमेरिकी सैन्य बल, जो संभवतः अल्पकालिक युद्ध के भ्रम के साथ क्षेत्र में आए थे, अब वह लंबे समय तक चलने वाले संघर्ष की वास्तविकता का सामना कर रहे हैं।</p>
<p>उन्होंने ख़ोर्रमशहर की मुक्ति और इराकी तानाशाह सद्दाम हुसैन की पराजय का उल्लेख करते हुए कहा कि इस वर्ष की वर्षगांठ पिछले 12 महीनों में अमेरिकी और ज़ायोनी दुश्मनों के खिलाफ ईरानी राष्ट्र द्वारा किए गए दो और धार्मिक-राष्ट्रीय रक्षा अभियान प्रतिरोधों के साथ संयोगवश आई है। रज़ाई ने अमेरिकी और इजरायल के शासन के खिलाफ सड़कों से लेकर युद्धक्षेत्र तक ईरानी जनता और सेना की दृढ़ता की सराहना करते हुए कहा कि विचार, आस्था और प्रेरणा में परिवर्तन के कारण ईरान को अपने दुश्मनों पर विजय मिली है।</p>
<p>इस्लामी क्रांति की सफलता के बाद से ईरान के प्रति अमेरिका की लंबे समय से चली आ रही दुश्मनी का उल्लेख करते हुए रज़ाई ने कहा कि 1980 के दशक में हुए पहले "थोपे गए युद्ध" के दौरान अमेरिका ने गुप्त रूप से हथियार भेजकर सद्दाम हुसैन का समर्थन किया था और उसे यह भरोसा दिलाया था कि अमेरिका, ईरान पर इराकी हमले के खिलाफ संयुक्त राष्ट्र सुरक्षा परिषद में कोई निर्णय नहीं होने देगा। रज़ाई ने कहा कि उस समय अमेरिका और कई पश्चिमी देशों ने ईरान को हथियार और मिसाइलें भेजने से परहेज किया, ताकि उसकी सैन्य क्षमता कमजोर हो सके, जबकि अरब देशों ने सद्दाम को उसके नुकसान की भरपाई के लिए 80 अरब डॉलर से अधिक की सहायता प्रदान की।</p>
<p>उन्होंने कहा कि अवैध युद्ध शुरू करने के बाद अमेरिका पूरी तरह से गतिरोध में फंस गया है। उन्होंने अमेरिका को "समुद्री डाकू" बताते हुए कहा कि उसने ईरान पर हमला किया, लेकिन भागते समय होर्मुज जलडमरूमध्य में फंस गया। रज़ाई ने अमेरिका को व्यापक युद्ध में प्रवेश करने के खिलाफ चेतावनी देते हुए कहा कि इससे अमेरिका के लिए एक "अंधेरा गलियारा" तैयार होगा, जो होर्मुज जलडमरूमध्य से शुरू होकर फारस की खाड़ी, ओमान सागर, बाब-अल-मंदेब जलडमरूमध्य और हिंद महासागर तक फैलेगा।</p>
<p>होर्मुज जलडमरूमध्य के संबंध में उन्होंने कहा कि यह ईरान के नियंत्रण में है, क्योंकि ईरान ने फारस की खाड़ी में सैन्य गतिविधियों और असुरक्षा को रोका है। उन्होंने कहा कि आईआरजीसी नौसेना जहाजों की पहचान और पंजीकरण कर विभिन्न देशों के वाणिज्यिक जहाजों की सुरक्षित आवाजाही सुनिश्चित करती है।</p>]]></content:encoded>
                
                                                            <category>दुनिया</category>
                                    

                <link>https://dainiknavajyoti.com/world/donald-trumps-iran-policy-pushes-america-into-a-dark-corridor/article-154943</link>
                <guid>https://dainiknavajyoti.com/world/donald-trumps-iran-policy-pushes-america-into-a-dark-corridor/article-154943</guid>
                <pubDate>Mon, 25 May 2026 15:51:06 +0530</pubDate>
                                    <enclosure
                        url="https://dainiknavajyoti.com/media/2026-05/1111200-x-600-px%29-%285%2933.png"                         length="1278453"                         type="image/png"  />
                
                                    <dc:creator><![CDATA[Jaipur NM]]></dc:creator>
                            </item>
            <item>
                <title>तमिलनाडु में मंत्रिमंडल विस्तार : कांग्रेस की 59 साल बाद सत्ता में वापसी, जानें कितने विधायक बने मंत्री</title>
                                    <description><![CDATA[मुख्यमंत्री सी. जोसेफ विजय ने अपनी 10 दिन पुरानी कैबिनेट का विस्तार करते हुए 23 नए मंत्रियों को शामिल किया है। इसके साथ ही कांग्रेस के दो विधायकों के मंत्री बनने से राज्य में 59 साल बाद कांग्रेस की सत्ता में वापसी हुई है और तमिलनाडु के इतिहास में पहली बार गठबंधन सरकार का गठन हुआ है।]]></description>
                
                                    <content:encoded><![CDATA[<a href="https://dainiknavajyoti.com/leads/tamil-nadu-gets-first-coalition-government-cm-vijay-expands-cabinet/article-154529"><img src="https://dainiknavajyoti.com/media/400/2026-05/cm-vijay.png" alt=""></a><br /><p>चेन्नई। तमिलनाडु की राजनीति में एक ऐतिहासिक घटनाक्रम के तहत मुख्यमंत्री एवं टीवीके संस्थापक सी. जोसेफ विजय ने गुरुवार को अपने 10 दिन पुराने मंत्रिमंडल का विस्तार करते हुए नये सहयोगी कांग्रेस को इसमें शामिल किया। इसके साथ ही राज्य में 59 वर्ष बाद कांग्रेस की सत्ता में वापसी हुई और तमिलनाडु में पहली बार गठबंधन सरकार के गठन का मार्ग प्रशस्त हुआ, जिससे द्रविड़ राजनीति के इस गढ़ में लंबे समय से चली आ रही एकदलीय शासन व्यवस्था का अंत हो गया।</p>
<p>तमिलनाडु में गठबंधन युग की शुरुआत विजय के उस चुनावी वादे की भी पूर्ति मानी जा रही है, जिसमें उन्होंने सहयोगी दलों के साथ सत्ता साझा करने की बात कही थी। इसे राज्य के राजनीतिक इतिहास में चुनाव बाद हुए पहले बड़े राजनीतिक पुनर्संयोजन के रूप में भी देखा जा रहा है। सीएम विजय ने मुख्यमंत्री पद की शपथ लेने के 10 दिन बाद अपने नौ मंत्रियों वाले मंत्रिमंडल का विस्तार करते हुए 23 नये मंत्रियों को शामिल किया, जिनमें कांग्रेस के दो और सत्तारूढ़ टीवीके के 21 विधायक शामिल हैं। राज्यपाल आर. वी. आर्लेकर ने लोक भवन में आयोजित समारोह में उन्हें पद एवं गोपनीयता की शपथ दिलाई।</p>
<p>शपथ ग्रहण समारोह की शुरुआत वंदे मातरम्, राष्ट्रगान और तमिल थाई वाझ्तु से हुई। इससे पहले राज्यपाल ने मुख्यमंत्री की सिफारिश पर 23 विधायकों को मंत्रिपरिषद में शामिल करने को मंजूरी दी। नये मंत्रियों में तीन महिला मंत्री भी शामिल हैं, जिससे मंत्रिमंडल में महिला मंत्रियों की संख्या बढ़कर चार हो गयी है और कुल मंत्रियों की संख्या 33 हो गयी है। नवनियुक्त मंत्रियों के विभागों की घोषणा शीघ्र किये जाने की संभावना है।</p>
<p>कांग्रेस के दो मंत्रियों में विधायक दल के नेता एस. राजेश कुमार तथा पी. विश्वनाथन शामिल हैं। किलियूर से निर्वाचित राजेश कुमार और मदुरै जिले की मेलूर सीट से जीते विश्वनाथन के मंत्रिमंडल में शामिल होने के साथ ही कांग्रेस का लगभग छह दशक लंबा इंतजार समाप्त हो गया। वर्ष 1967 में के. कामराज और एम. भक्तवत्सलम सरकार की पराजय के बाद राज्य में कांग्रेस शासन समाप्त हो गया था। लोकसभा में कांग्रेस के मुख्य सचेतक मणिकम टैगोर ने कहा कि कांग्रेस के विधायकों का मंत्रिमंडल में शामिल होना पूर्व प्रधानमंत्री राजीव गांधी की पुण्यतिथि के दिन होना महज संयोग नहीं है।</p>
<p>वर्ष 1967 में द्रविड़ राजनीति के उदय के बाद अगले 59 वर्षों तक द्रमुक और अन्नाद्रमुक ने बारी-बारी से राज्य पर शासन किया। वर्ष 2026 में नयी गठित टीवीके ने इस लंबे द्रविड़ वर्चस्व को समाप्त करते हुए सत्ता हासिल की और राज्य में पहली गठबंधन सरकार के गठन का मार्ग प्रशस्त किया। गठबंधन सरकार की अवधारणा द्रमुक और अन्नाद्रमुक दोनों के लिए लंबे समय तक अस्वीकार्य रही थी। वर्ष 2006 में द्रमुक बहुमत से दूर रहकर भी कांग्रेस और अन्य सहयोगियों के बाहरी समर्थन से सरकार चलाने में सफल रही थी, लेकिन कांग्रेस तब सत्ता में साझेदारी नहीं कर सकी थी। इस बार कांग्रेस ने विजय के प्रस्ताव को स्वीकार करते हुए मंत्रिमंडल में शामिल होकर लगभग 60 वर्ष पुराना सपना पूरा कर लिया। दो मंत्री पदों के अलावा कांग्रेस को राज्यसभा की एक सीट मिलने की भी संभावना है, जो विद्रोही अन्नाद्रमुक विधायक सी. वे. शण्मुगम के इस्तीफे से रिक्त हुई है।</p>
<p>पूर्व प्रधानमंत्री राजीव गांधी की 35वीं पुण्यतिथि के अवसर पर कांग्रेस नेताओं ने पहले तमिलनाडु कांग्रेस मुख्यालय और श्रीपेरंबदूर स्थित उनकी समाधि पर श्रद्धांजलि अर्पित की और बाद में शपथ ग्रहण समारोह में शामिल हुए। सूत्रों के अनुसार, विजय सरकार को बाहर से समर्थन दे रहे इंडियन यूनियन मुस्लिम लीग (आईयूएमएल) और विदुथलाई चिरुथिगल काची (वीसीके) के एक-एक विधायक को भी मंत्रिमंडल में शामिल किये जाने की संभावना है। दोनों दलों ने हालांकि अभी अंतिम निर्णय नहीं लिया है। सी. वे. शण्मुगम, एस. पी. वेलुमणि और सी. विजयभास्कर के नेतृत्व वाले अन्नाद्रमुक के विद्रोही गुट को मंत्रिमंडल विस्तार में कोई प्रतिनिधित्व नहीं मिला। वाम दलों और वीसीके ने उनके शामिल किये जाने का विरोध किया था।</p>
<p>सीएम विजय की पार्टी टीवीके ने विधानसभा चुनाव में 108 सीटें जीती थीं, जिनमें से एक सीट से विजय के इस्तीफे के बाद उसकी संख्या 107 रह गयी। कांग्रेस के पांच, माकपा, भाकपा और वीसीके के दो-दो विधायकों के समर्थन से सरकार ने 118 के बहुमत का आंकड़ा हासिल कर विश्वास मत जीत लिया। मंत्रिपरिषद में शामिल किये गये 23 नये चेहरों में श्रीनाथ, कमली एस., सी. विजयलक्ष्मी, आर. वी. रंजीतकुमार, विनोत, राजीव, बी. राजकुमार, वी. गांधीराज, मधन राजा, जेगदेश्वरी, एस. राजेश कुमार, एम. विजय बालाजी, लोगेश तमिलसेलवन, विजय तमिलन पार्थिबन, रमेश, पी. विश्वनाथन, आर. कुमार, के. थेन्नारसु, वी. संपत कुमार, मोहम्मद फारवस, डी. शरतकुमार, एन. मेरी विल्सन और विग्नेश के. शामिल हैं।</p>]]></content:encoded>
                
                                                            <category>भारत</category>
                                            <category>Top-News</category>
                                    

                <link>https://dainiknavajyoti.com/leads/tamil-nadu-gets-first-coalition-government-cm-vijay-expands-cabinet/article-154529</link>
                <guid>https://dainiknavajyoti.com/leads/tamil-nadu-gets-first-coalition-government-cm-vijay-expands-cabinet/article-154529</guid>
                <pubDate>Thu, 21 May 2026 13:08:55 +0530</pubDate>
                                    <enclosure
                        url="https://dainiknavajyoti.com/media/2026-05/cm-vijay.png"                         length="1196129"                         type="image/png"  />
                
                                    <dc:creator><![CDATA[Jaipur NM]]></dc:creator>
                            </item>
            <item>
                <title>अन्तरराष्ट्रीय संग्रहालय दिवस : राजस्थान के संग्रहालयों में इतिहास की धड़कनें, हर साल लाखों की संख्या में आते हैं देशी और विदेशी पर्यटक </title>
                                    <description><![CDATA[राजस्थान के 22 संग्रहालयों में संरक्षित ऐतिहासिक धरोहरें पर्यटकों को आकर्षित कर रही। वर्ष 2025-26 में 17.92 लाख देशी-विदेशी पर्यटक संग्रहालय पहुंचे, पिछले साल से 86 हजार अधिक। जयपुर का अल्बर्ट हॉल सबसे लोकप्रिय। ]]></description>
                
                                    <content:encoded><![CDATA[<a href="https://dainiknavajyoti.com/rajasthan/jaipur/international-museum-day-the-beats-of-history-in-the-museums/article-154188"><img src="https://dainiknavajyoti.com/media/400/2026-05/1111200-x-600-px)-(1)70.png" alt=""></a><br /><p class="MsoNormal"><span style="font-family:Mangal, serif;">जयपुर।</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">राजस्थान</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">के</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">संग्रहालयों</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">में</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">राजपूत</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">शौर्य</span>, <span style="font-family:Mangal, serif;">लोक</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">संस्कृति</span>, <span style="font-family:Mangal, serif;">हथियार</span>, <span style="font-family:Mangal, serif;">पांडुलिपियां</span>, <span style="font-family:Mangal, serif;">चित्रकला</span>, <span style="font-family:Mangal, serif;">मूर्तिकला</span>, <span style="font-family:Mangal, serif;">वस्त्र</span>, <span style="font-family:Mangal, serif;">आभूषण</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">और</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">पुरातात्विक</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">धरोहरों</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">का</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">अनमोल</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">संग्रह</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">संग्रहित</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">है।</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">जयपुर</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">का</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">अल्बर्ट</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">हॉल</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">संग्रहालय</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">प्रदेश</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">का</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">सबसे</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">प्रसिद्ध</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">संग्रहालय</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">है</span>, <span style="font-family:Mangal, serif;">जो</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">इजिप्ट</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">की</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">ममी</span>, <span style="font-family:Mangal, serif;">प्राचीन</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">सिक्के</span>, <span style="font-family:Mangal, serif;">हथियारों</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">और</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">दुर्लभ</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">कलाकृतियों</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">के</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">लिए</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">जाना</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">जाता</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">है।</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">कहा</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">जाए</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">तो</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">प्रदेश</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">में</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">पुरातत्व</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">एवं</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">संग्रहालय</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">विभाग</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">के</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">अधीन</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">करीब</span> 22 <span style="font-family:Mangal, serif;">संग्रहालय</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">हैं।</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">इन</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">संग्रहालयों</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">में</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">तकरीबन</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">दो</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">लाख</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">से</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">अधिक</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">पुरा</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">वस्तुएं</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">संग्रहित</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">हैं।</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">इनमें</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">से</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">करीब</span> 25 <span style="font-family:Mangal, serif;">से</span> 30 <span style="font-family:Mangal, serif;">हजार</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">पुरा</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">वस्तुएं</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">पर्यटकों</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">के</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">अवलोकनार्थ</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">संग्रहालयों</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">में</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">प्रदर्शित</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">हैं।</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">जबकि</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">बाकि</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">वस्तुएं</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">संग्रहालय</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">के</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">स्टोर</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">में</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">सुरक्षित</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">हैं।</span></p>
<p class="MsoNormal"><strong><span style="font-family:Mangal, serif;">साल</span> 2025-26 <span style="font-family:Mangal, serif;">में</span> 17,92,129 <span style="font-family:Mangal, serif;">पर्यटकों</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">ने</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">निहारी</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">दुर्लभ</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">वस्तुएं :</span></strong></p>
<p class="MsoNormal"><span style="font-family:Mangal, serif;">पुरातत्व</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">एवं</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">संग्रहालय</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">विभाग</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">के</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">अधीन</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">करीब</span> 22 <span style="font-family:Mangal, serif;">संग्रहालयों</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">में</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">साल</span> 2025-26 <span style="font-family:Mangal, serif;">में</span> 17,92,129 <span style="font-family:Mangal, serif;">देशी</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">और</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">विदेशी</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">पर्यटकों</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">ने</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">विभिन्न</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">पुरावस्तुओं</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">को</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">देखा।</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">सबसे</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">अधिक</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">पर्यटक</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">जयपुर</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">के</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">अल्बर्ट</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">हॉल</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">संग्रहालय</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">में</span> 10,57,551 <span style="font-family:Mangal, serif;">आए।</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">वहीं</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">राजकीय</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">संग्रहालय</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">चित्तौड़गढ़</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">में</span> 3,87,847, <span style="font-family:Mangal, serif;">भरतपुर</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">में</span> 1,15,839, <span style="font-family:Mangal, serif;">अजमेर</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">में</span> 76,774,<span>  </span><span style="font-family:Mangal, serif;">मण्डोर</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">में</span> 72,672 <span style="font-family:Mangal, serif;">सहित</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">अलवर</span>, <span style="font-family:Mangal, serif;">कोटा</span>, <span style="font-family:Mangal, serif;">झालावाड़</span>, <span style="font-family:Mangal, serif;">पाली</span>, <span style="font-family:Mangal, serif;">जोधपुर</span>, <span style="font-family:Mangal, serif;">बीकानेर</span>, <span style="font-family:Mangal, serif;">जैसलमेर</span>, <span style="font-family:Mangal, serif;">सीकर</span>, <span style="font-family:Mangal, serif;">बूंदी</span>, <span style="font-family:Mangal, serif;">बारां</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">सहित</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">अन्य</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">संग्रहालय</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">में</span> 17,92,129 <span style="font-family:Mangal, serif;">पर्यटक</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">आए।</span></p>
<p class="MsoNormal">2024-25 <span style="font-family:Mangal, serif;">की</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">अपेक्षा</span> 2025-26 <span style="font-family:Mangal, serif;">में</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">बढ़ी</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">संख्या</span>: <span style="font-family:Mangal, serif;">पुरातत्व</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">एवं</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">संग्रहालय</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">विभाग</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">के</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">संरक्षित</span> 22 <span style="font-family:Mangal, serif;">संग्रहालयों</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">में</span><span>  </span><span style="font-family:Mangal, serif;">एक</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">अप्रेल</span>, 2024 <span style="font-family:Mangal, serif;">से</span> 31 <span style="font-family:Mangal, serif;">मार्च</span>, 2025 <span style="font-family:Mangal, serif;">तक</span> 17,05,215 <span style="font-family:Mangal, serif;">पर्यटक</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">आए।</span> 2025-26 <span style="font-family:Mangal, serif;">में</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">इनकी</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">संख्या</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">बढ़कर</span> 17,92,129 <span style="font-family:Mangal, serif;">हो</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">गई।</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">इस</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">साल</span> 86,914 <span style="font-family:Mangal, serif;">पर्यटक</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">अधिक</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">आए।</span></p>
<p class="MsoNormal"><strong><span style="font-family:Mangal, serif;">पुरानी</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">वस्तुएं</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">दर्शनीय</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">ही</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">नहीं</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">ज्ञान</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">वर्धक</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">भी :</span></strong></p>
<p class="MsoNormal"><span style="font-family:Mangal, serif;">प्रदेश</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">के</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">संग्रहालयों</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">में</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">प्रदर्शित</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">पुरानी</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">वस्तुएं</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">केवल</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">देखने</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">के</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">लिए</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">नहीं</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">अपितु</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">ज्ञानवर्धन</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">भी</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">हैं।</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">इनसे</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">पर्यटकों</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">को</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">सालों</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">पुरानी</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">संस्कृति</span>, <span style="font-family:Mangal, serif;">खानपान</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">सहित</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">अन्य</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">चीजों</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">की</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">जानकारी</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">मिलती</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">है।</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">विभाग</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">के</span> 22 <span style="font-family:Mangal, serif;">संग्रहालयों</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">में</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">दो</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">लाख</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">से</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">अधिक</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">पुरा</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">वस्तुएं</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">संग्रहित</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">हैं।</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">इनमें</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">से</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">करीब</span> 30 <span style="font-family:Mangal, serif;">हजार</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">पुरा</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">वस्तुएं</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">पर्यटकों</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">के</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">अवलोकनार्थ</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">प्रदर्शित</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">हैं।</span></p>
<p class="MsoNormal"><strong>-<span style="font-family:Mangal, serif;">डॉ</span>. <span style="font-family:Mangal, serif;">पंकज</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">धरेन्द्र</span></strong></p>
<p class="MsoNormal"><strong><span style="font-family:Mangal, serif;">निदेशक</span>, <span style="font-family:Mangal, serif;">पुरातत्व</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">एवं</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">संग्रहालय</span> <span style="font-family:Mangal, serif;">विभाग।</span><span>   </span></strong></p>]]></content:encoded>
                
                                                            <category>राजस्थान</category>
                                            <category>जयपुर</category>
                                    

                <link>https://dainiknavajyoti.com/rajasthan/jaipur/international-museum-day-the-beats-of-history-in-the-museums/article-154188</link>
                <guid>https://dainiknavajyoti.com/rajasthan/jaipur/international-museum-day-the-beats-of-history-in-the-museums/article-154188</guid>
                <pubDate>Mon, 18 May 2026 11:20:05 +0530</pubDate>
                                    <enclosure
                        url="https://dainiknavajyoti.com/media/2026-05/1111200-x-600-px%29-%281%2970.png"                         length="1804184"                         type="image/png"  />
                
                                    <dc:creator><![CDATA[Jaipur KD]]></dc:creator>
                            </item>
            <item>
                <title>जयपुर वैक्स म्यूजियम, नाहरगढ़ किले में विश्व संग्रहालय दिवस पर नई पहल की घोषणा</title>
                                    <description><![CDATA[विश्व संग्रहालय दिवस पर नाहरगढ़ किले में स्थित जयपुर वैक्स म्यूजियम को अत्याधुनिक तकनीक से अपग्रेड करने की घोषणा की गई है। अगस्त 2026 से पर्यटक हाड़ी रानी के त्याग और किले के इतिहास पर आधारित VR फिल्में और लाइव सेट देख सकेंगे। इसके साथ ही प्रसिद्ध शीश महल में ऑटोमेशन लाइटिंग भी शुरू की जाएगी।]]></description>
                
                                    <content:encoded><![CDATA[<a href="https://dainiknavajyoti.com/rajasthan/jaipur/jaipur-wax-museum-announces-new-initiative-on-world-museum-day/article-154152"><img src="https://dainiknavajyoti.com/media/400/2026-05/nahargarh.png" alt=""></a><br /><p>जयपुर। विश्व संग्रहालय दिवस के अवसर पर जयपुर वैक्स म्यूजियम, नाहरगढ़ किले ने पर्यटकों के अनुभव को नई ऊंचाई देने की घोषणा की है। म्यूजियम अब केवल वैक्स की प्रतिमाएं नहीं, बल्कि फिल्म और लाइव वर्चुअल सेट के साथ कहानियां भी दिखाएगा। म्यूजियम के फाउंडर डायरेक्टर अनूप श्रीवास्तव ने बताया कि आज के पर्यटक सिर्फ मूर्ति देखना नहीं चाहते। वे उसे महसूस करना चाहते हैं, वर्चुअल रियलिटी के साथ अनुभव लेना चाहते हैं। इसी सोच को ध्यान में रखते हुए हम अपने म्यूजियम को नई और अत्याधुनिक तकनीक से अपग्रेड कर रहे हैं। यह राजस्थान सरकार और उपमुख्यमंत्री दिया कुमारी जी के विजन के अनुरूप है। मंत्री जी ने पिछले साल म्यूजियम का दौरा किया था और हमने उन्हें वादा किया था कि जयपुर वैक्स म्यूजियम को नई तकनीक से समृद्ध किया जाएगा।</p>
<p>इस पहल की शुरुआत हाड़ी रानी की वैक्स प्रतिमा के साथ होगी। इसके लिए विशेष रूप से 10 मिनट की फिल्म बनाई गई है। पर्यटक 22 सीटों वाले थिएटर में न सिर्फ हाड़ी रानी की मूर्ति देखेंगे, बल्कि उनके त्याग, समर्पण, प्रेम और देशभक्ति की कहानी भी समझेंगे। फिल्म की पोस्ट प्रोडक्शन का काम मुंबई में तेजी से चल रहा है। संग्रहालय  नाहरगढ़ किले के इतिहास पर भी एक विशेष फिल्म तैयार कर रहा है। इसमें बताया जाएगा कि किले को क्यों और कैसे बनाया गया, निर्माण के समय किन कठिनाइयों का सामना करना पड़ा, साथ ही सवाई जय सिंह जिन्होंने किले का निर्माण पूरा किया, सवाई माधो सिंह जिन्होंने 9 रानियों का महल बनवाया और नाहर सिंह का भी जिक्र किया जाएगा। इससे नाहरगढ़ आने वाले पर्यटकों को किले की पूरी कहानी समझने में मदद मिलेगी।</p>
<p>आने वाले पर्यटन सीजन से कुछ वैक्स प्रतिमाओं के लिए VR फिल्में भी बनाई जा रही हैं, ताकि पर्यटक अनुभव को और बेहतर तरीके से ले सकें। अनूप श्रीवास्तव ने कहा कि अगस्त के पहले हफ्ते तक ये सभी बदलाव पर्यटकों को देखने को मिल जाएंगे। अनूप श्रीवास्तव ने कहा कि देश में कई साधारण वैक्स म्यूजियम  खुले हैं, लेकिन जयपुर वैक्स म्यूजियम देश का एकमात्र म्यूजियम है जो 300 साल पुराने धरोहर किले के भीतर स्थित है। यहां लाइव सेट, साउंड और कहानियों के साथ वैक्स की प्रतिमाएं रखी गई हैं, जिसने इसे देश में अंतरराष्ट्रीय स्तर का दर्जा दिलाया है।</p>
<p>रॉयल फिगर्स और शीश महल जयपुर वैक्स म्यूजियम की खास पहचान हैं। शीश महल में 25 लाख से ज्यादा कांच के टुकड़े और ठिकरी काम के साथ शुद्ध सोने का प्रयोग किया गया है। इसके अलावा पर्यटकों के अनुभव को और बढ़ाने के लिए शीशमहल की लाइटिंग के ऑटोमेशन पर काम चल रहा है जिससे पर्यटकों को अलग-अलग प्रकार की लाइटिंग से शीशमहल को देखने का एक अद्भुत अनुभव प्राप्त होगा साथ ही वैक्स म्यूजियम के बाहरी एरिया को भी कलरफुल एलईडी लाइट्स से सुसज्जित किया जाएगा जिससे रात में भी पर्यटकों को एक अलग अनुभव प्राप्त हो। यही विशेषताएं जयपुर वैक्स म्यूजियम को जयपुर में एक अनिवार्य दर्शनीय स्थल बनाती हैं।</p>]]></content:encoded>
                
                                                            <category>राजस्थान</category>
                                            <category>जयपुर</category>
                                    

                <link>https://dainiknavajyoti.com/rajasthan/jaipur/jaipur-wax-museum-announces-new-initiative-on-world-museum-day/article-154152</link>
                <guid>https://dainiknavajyoti.com/rajasthan/jaipur/jaipur-wax-museum-announces-new-initiative-on-world-museum-day/article-154152</guid>
                <pubDate>Sun, 17 May 2026 14:46:15 +0530</pubDate>
                                    <enclosure
                        url="https://dainiknavajyoti.com/media/2026-05/nahargarh.png"                         length="921003"                         type="image/png"  />
                
                                    <dc:creator><![CDATA[Jaipur NM]]></dc:creator>
                            </item>
            <item>
                <title>भारतीय सांस्कृतिक विरासत के लिए बड़ी उपलब्धि, नीदरलैंड लौटाएगा चोल साम्राज्य काल के प्राचीन ताम्रपत्र</title>
                                    <description><![CDATA[प्रधानमंत्री मोदी के नीदरलैंड दौरे पर चोल सम्राट राजा राज चोल प्रथम के काल के 21 ऐतिहासिक ताम्रपत्र भारत को सौंपे जाएंगे। 12 वर्षों के कूटनीतिक प्रयासों और यूनेस्को के सहयोग से यह सांस्कृतिक धरोहर वापस आ रही है। संस्कृत और तमिल में लिखे ये ताम्रपत्र चोल साम्राज्य की धार्मिक सहिष्णुता और प्राचीन वैश्विक संबंधों के जीवंत प्रमाण हैं।]]></description>
                
                                    <content:encoded><![CDATA[<a href="https://dainiknavajyoti.com/world/netherlands-will-return-ancient-copper-plates-of-chola-empire-period/article-154102"><img src="https://dainiknavajyoti.com/media/400/2026-05/niderland.png" alt=""></a><br /><p>नई दिल्ली। प्रधानमंत्री नरेन्द्र मोदी के नीदरलैंड दौरे की एक बड़ी उपलब्धि आनईमंगलम चोल ताम्रपत्रों की घर वापसी रहेगी। असल में, नीदरलैंड पीएम मोदी को भारत की प्राचीन सांस्कृतिक धरोहर सौंपेगा। चोल वंश के महान सम्राट राजा राज चोल प्रथम के शासनकाल (985-1014 ई) से जुड़े यह 21 ताम्रपत्र भारतीय इतिहास और तमिल विरासत के अति महत्वपूर्ण प्रमाण माने जाते हैं। करीब 30 किलोग्राम वजनी इन ताम्रपत्रों को एक कांस्य वलय से जोड़ा गया है। जिस पर चोल साम्राज्य का राज चिह्न अंकित है। </p>
<p>भारतीय विदेश मंत्रालय के अनुसार भारत सरकार ने साल 2012 से इन ताम्रपत्रों की वापसी के लिए प्रयास शुरू किए थे। वर्ष 2023 में यूनेस्को के हस्तक्षेप के बाद इस प्रक्रिया में तेजी आई और भारत के दावे को मान्यता मिली। अब 12 सालों के लंबे कूटनीतिक प्रयासों के बाद इन ताम्रपत्रों को भारत को लौटाने पर सहमति बन गई है। इसे भारत की सांस्कृतिक विरासत की दोबारा प्राप्ति की दिशा में एक ऐतिहासिक उपलब्धि के रूप में देखा जा रहा है। जिन पर संस्कृत और तमिल भाषाओं का उपयोग किया गया है। संस्कृत भाग में चोल वंश की वंशावली का वर्णन है। जिसमें भगवान विष्णु से प्रारंभ कर राजवंश की वैधता को दर्शाया गया है। </p>
<p>वहीं, तमिल भाग में उल्लेख है कि राजा राजा चोल प्रथम ने अपने शासन के 21वें वर्ष में नागपट्टिनम स्थित एक बौद्ध विहार के लिए आनईमंगलम के आसपास के गांवों की संपूर्ण आय दान में देने की घोषणा की थी। यह विहार श्रीविजय के एक मलय शासक द्वारा निर्मित कराया गया था। इतिहासकारों के अनुसार, यह दान चोल साम्राज्य की धार्मिक सहिष्णुता और अंतरराष्टÑीय संबंधों का महत्वपूर्ण उदाहरण है। जहां एक शैव हिंदू सम्राट द्वारा बौद्ध संस्थान को संरक्षण दिया गया। यह उस समय के भारत के वैश्विक व्यापार और सांस्कृतिक आदान-प्रदान को भी दर्शाता है। इसके अलावा इस दान की घोषणा भले ही राजाराजा चोल प्रथम ने की थी। लेकिन इसे स्थाई रूप देने का काम उनके पुत्र राजेन्द्र चोल प्रथम ने किया था। उनके आदेश पर ही इन अभिलेखों को ताम्रपत्रों पर उत्कीर्ण कराया गया था। जिससे यह धरोहर आज तक सुरक्षित रह सकी। </p>]]></content:encoded>
                
                                                            <category>दुनिया</category>
                                            <category>भारत</category>
                                    

                <link>https://dainiknavajyoti.com/world/netherlands-will-return-ancient-copper-plates-of-chola-empire-period/article-154102</link>
                <guid>https://dainiknavajyoti.com/world/netherlands-will-return-ancient-copper-plates-of-chola-empire-period/article-154102</guid>
                <pubDate>Sun, 17 May 2026 10:59:16 +0530</pubDate>
                                    <enclosure
                        url="https://dainiknavajyoti.com/media/2026-05/niderland.png"                         length="833400"                         type="image/png"  />
                
                                    <dc:creator><![CDATA[Jaipur NM]]></dc:creator>
                            </item>
            <item>
                <title>145 साल पुराने सेंट स्टीफंस कॉलेज को मिली पहली महिला प्रिंसिपल, प्रो. सुसान एलियास संभालेंगी जिम्मेदारी</title>
                                    <description><![CDATA[सेंट स्टीफंस कॉलेज के 145 साल के इतिहास में नया अध्याय जुड़ गया है। प्रोफेसर सुसान एलियास संस्थान की पहली महिला प्रिंसिपल नियुक्त की गई हैं। वह 1 जून 2026 से कार्यभार संभालेंगी। तीन दशक का अनुभव रखने वाली सुसान की नियुक्ति को बिशप डॉ. पॉल स्वरूप की अध्यक्षता वाली काउंसिल ने मंजूरी दी है।]]></description>
                
                                    <content:encoded><![CDATA[<a href="https://dainiknavajyoti.com/world/145-year-old-st-stephens-college-gets-its-first-woman/article-153600"><img src="https://dainiknavajyoti.com/media/400/2026-05/collage.png" alt=""></a><br /><p>नई दिल्ली। दिल्ली विश्वविद्यालय से संबद्ध देश के प्रतिष्ठित सेंट स्टीफंस कॉलेज ने अपने 145 साल से अधिक लंबे इतिहास में पहली बार किसी महिला को प्रिंसिपल नियुक्त किया है। कॉलेज प्रशासन ने प्रोफेसर सुसान एलियास को संस्थान की 14वीं प्रिंसिपल बनाने की घोषणा की है। वह 1 जून 2026 से अपना कार्यभार संभालेंगी।</p>
<p>कॉलेज की ओर से जारी आधिकारिक सूचना में बताया गया कि दिल्ली के बिशप और कॉलेज के चेयरमैन डॉ. पॉल स्वरूप की अध्यक्षता वाली सुप्रीम काउंसिल ने इस नियुक्ति को मंजूरी दी है। सेंट स्टीफंस कॉलेज लंबे समय तक पुरुष प्रधान संस्थान रहा। शुरुआती वर्षों में कुछ छात्राओं को प्रवेश मिला था, लेकिन 1950 से 1975 तक यह पूरी तरह लड़कों का कॉलेज रहा। बाद में इसे सह-शिक्षा संस्थान बनाया गया।</p>
<p>1881 में स्थापित यह कॉलेज राजनीति, साहित्य, कानून और प्रशासन जैसे क्षेत्रों में अपने नामी पूर्व छात्रों के लिए जाना जाता है। पूर्व मुख्य न्यायाधीश डीवाई चंद्रचूड़, विदेश मंत्री एस. जयशंकर और लेखक अमिताव घोष जैसे कई चर्चित नाम इसी संस्थान से जुड़े रहे हैं। आईआईटी मद्रास की पूर्व छात्रा सुसान एलियास तीन दशक से अधिक समय का शैक्षणिक और प्रशासनिक अनुभव रखती हैं। उन्होंने कई प्रमुख विश्वविद्यालयों में शोध और प्रबंधन से जुड़े महत्वपूर्ण पदों पर काम किया है।</p>]]></content:encoded>
                
                                                            <category>दुनिया</category>
                                            <category>भारत</category>
                                    

                <link>https://dainiknavajyoti.com/world/145-year-old-st-stephens-college-gets-its-first-woman/article-153600</link>
                <guid>https://dainiknavajyoti.com/world/145-year-old-st-stephens-college-gets-its-first-woman/article-153600</guid>
                <pubDate>Tue, 12 May 2026 18:40:41 +0530</pubDate>
                                    <enclosure
                        url="https://dainiknavajyoti.com/media/2026-05/collage.png"                         length="309429"                         type="image/png"  />
                
                                    <dc:creator><![CDATA[Jaipur NM]]></dc:creator>
                            </item>
            <item>
                <title>सोमनाथ का पुनर्निर्माण: भारत की स्वतंत्र चेतना और प्राचीन गौरव की पुनर्स्थापना का उद्घोष, पीएम मोदी ने खुद को बताया दादा सोमनाथ का अनन्य भक्त</title>
                                    <description><![CDATA[प्रधानमंत्री नरेन्द्र मोदी ने सोमनाथ मंदिर की प्राण-प्रतिष्ठा के 75 वर्ष पूरे होने पर इसे भारत की स्वतंत्र चेतना का प्रतीक बताया। उन्होंने सरदार पटेल के योगदान को याद करते हुए मंदिर को सनातन गौरव का केंद्र कहा। पीएम ने 11 मई को पोखरण परमाणु परीक्षण की वर्षगांठ पर भारत की वैज्ञानिक और राजनीतिक इच्छाशक्ति को भी नमन किया।]]></description>
                
                                    <content:encoded><![CDATA[<a href="https://dainiknavajyoti.com/leads/reconstruction-of-somnath-proclamation-of-indias-independent-consciousness-and-restoration/article-153407"><img src="https://dainiknavajyoti.com/media/400/2026-05/photoo.png" alt=""></a><br /><p>सोमनाथ। प्रधानमंत्री नरेन्द्र मोदी ने सोमवार को कहा कि 75 वर्ष पहले शुरू हुआ सोमनाथ मंदिर का पुनर्निर्माण केवल एक धार्मिक आयोजन नहीं था, बल्कि यह भारत की स्वतंत्र चेतना और प्राचीन गौरव की पुनर्स्थापना का उद्घोष था। पीएम मोदी ने सोमनाथ मंदिर में विग्रह प्रतिष्ठा के 75 वर्ष पूर्ण होने पर आयोजित 'अमृत महोत्सव' को संबोधित करते हुए कहा कि "समय खुद जिनकी इच्छा से प्रकट होता है, जो स्वयं कालातीत हैं और काल स्वरूप हैं, आज उन देवाधिदेव महादेव की विग्रह प्रतिष्ठा के हम 75 वर्ष मना रहे हैं।"</p>
<p>उन्होंने कहा कि सोमनाथ केवल आस्था का केंद्र नहीं, बल्कि भारत की आत्मा और सनातन चेतना का प्रतीक है। प्रधानमंत्री ने कहा, "ये सृष्टि जिनसे सृजित होती है, जिनमें लय हो जाती है, आज हम उनके धाम के पुनर्निर्माण का उत्सव मना रहे हैं। जो हलाहल पीकर नीलकंठ हो गए, उन्हीं की शरण में आज सोमनाथ अमृत महोत्सव हो रहा है।" पीएम मोदी ने स्वयं को "दादा सोमनाथ का अनन्य भक्त" बताते हुए कहा कि वह अनेक बार यहां आ चुके हैं, लेकिन इस बार यहां पहुंचते हुए उन्हें "समय की यात्रा" का विशेष अनुभव हुआ।</p>
<p>उन्होंने कहा कि 75 वर्ष पहले सोमनाथ मंदिर का पुनर्निर्माण स्वतंत्र भारत के आत्मविश्वास का प्रतीक था। पीएम मोदी ने कहा कि स्वतंत्रता के बाद सरदार वल्लभभाई पटेल ने 500 से अधिक रियासतों का एकीकरण कर आधुनिक भारत की नींव रखी और सोमनाथ के पुनर्निर्माण के माध्यम से दुनिया को संदेश दिया कि भारत केवल स्वतंत्र ही नहीं हुआ है, बल्कि अपने प्राचीन गौरव को पुनः प्राप्त करने के मार्ग पर भी अग्रसर है। उन्होंने कहा कि कुछ महीने पहले सोमनाथ स्वाभिमान पर्व मनाया गया था और अब प्राण प्रतिष्ठा के 75 वर्ष पूरे होने का अवसर मिला है। उन्होंने इसे "हजार वर्षों की अमृत यात्रा" का अनुभव बताया।</p>
<p>पीएम मोदी ने कहा कि सोमनाथ अमृत महोत्सव केवल अतीत का उत्सव नहीं, बल्कि अगले एक हजार वर्षों के लिए भारत की प्रेरणा का भी महोत्सव है। इस अवसर पर पीएम मोदी ने देशवासियों और भगवान सोमनाथ के करोड़ों भक्तों को शुभकामनाएं दीं। प्रधानमंत्री ने कहा कि 11 मई का दिन एक और कारण से भी विशेष है, क्योंकि इसी दिन वर्ष 1998 में पोखरण में परमाणु परीक्षण किए गए थे। उन्होंने कहा कि भारत ने 11 मई को तीन परमाणु परीक्षण कर अपनी क्षमता और सामर्थ्य का परिचय दुनिया को दिया था।</p>
<p>उन्होंने कहा कि परीक्षणों के बाद विश्व की अनेक शक्तियों ने भारत पर दबाव बनाने का प्रयास किया और आर्थिक प्रतिबंध लगाए, लेकिन इसके बावजूद 13 मई को दो और परमाणु परीक्षण किए गए, जिससे दुनिया को भारत की राजनीतिक इच्छाशक्ति का परिचय मिला।<br />श्री मोदी ने कहा कि तत्कालीन प्रधानमंत्री अटल बिहारी वाजपेई के नेतृत्व में भारतीय जनता पार्टी सरकार ने यह स्पष्ट कर दिया था कि राष्ट्र सर्वोपरि है और दुनिया की कोई ताकत भारत को झुका नहीं सकती। उन्होंने कहा कि पोखरण परमाणु परीक्षण को "ऑपरेशन शक्ति" नाम दिया गया था, क्योंकि भारत की परंपरा शिव और शक्ति की आराधना से जुड़ी रही है। प्रधानमंत्री ने आशा व्यक्त की कि शिव और शक्ति की यह आराधना देश की वैज्ञानिक प्रगति के लिए भी प्रेरणा बनेगी।</p>]]></content:encoded>
                
                                                            <category>भारत</category>
                                            <category>Top-News</category>
                                    

                <link>https://dainiknavajyoti.com/leads/reconstruction-of-somnath-proclamation-of-indias-independent-consciousness-and-restoration/article-153407</link>
                <guid>https://dainiknavajyoti.com/leads/reconstruction-of-somnath-proclamation-of-indias-independent-consciousness-and-restoration/article-153407</guid>
                <pubDate>Mon, 11 May 2026 14:46:41 +0530</pubDate>
                                    <enclosure
                        url="https://dainiknavajyoti.com/media/2026-05/photoo.png"                         length="536535"                         type="image/png"  />
                
                                    <dc:creator><![CDATA[Jaipur NM]]></dc:creator>
                            </item>
            <item>
                <title>FIFA World Cup 2026: ओपनिंग सेरेमनी में कैटी पेरी के साथ जलवां बिखरेंगी नोरा फतेही, कनाडा के बीएमओ फील्ड स्टेडियम में देगी धमाकेदार परफॉर्मेंस</title>
                                    <description><![CDATA[बॉलीवुड डांसिंग क्वीन नोरा फतेही 12 जून को टोरंटो में फीफा विश्व कप 2026 की ओपनिंग सेरेमनी में परफॉर्म करेंगी। वह इस मंच पर प्रस्तुति देने वाली पहली भारतीय अभिनेत्री बनेंगी। अंतरराष्ट्रीय सितारों के साथ नोरा की यह ऐतिहासिक परफॉर्मेंस फुटबॉल के महाकुंभ में भारतीय ग्लैमर का तड़का लगाएगी।]]></description>
                
                                    <content:encoded><![CDATA[<a href="https://dainiknavajyoti.com/movie-fun/trending-today/fifa-world-cup-2026-nora-fatehi-will-slay-the-opening/article-153273"><img src="https://dainiknavajyoti.com/media/400/2026-05/nora.png" alt=""></a><br /><p>मनोरंजन। बॉलीवुड अभिनेत्री और डांसर नोरा फतेही अब फुटबॉल के सबसे बड़े मंच फीफा विश्व कप 2026 में अपनी परफॉर्मेंस से धमाल मचाने जा रही हैं। नोरा 12 जून को कनाडा के टोरंटो स्थित बीएमओ फील्ड स्टेडियम में आयोजित ओपनिंग सेरेमनी में प्रस्तुति देंगी। खास बात यह है कि वह फीफा वर्ल्ड कप के मंच पर परफॉर्म करने वाली पहली बॉलीवुड अभिनेत्री बन सकती हैं।</p>
<p>इस समारोह में नोरा के साथ माइकल बुबले, एलानिस मॉरिसेट, एलेसिया कारा और जेसी रेयेज जैसे कई अंतरराष्ट्रीय कलाकार भी नजर आएंगे। वहीं अमेरिका में होने वाले दूसरे कार्यक्रम में कैटी पेरी, लिसा और रेमा जैसे स्टार्स प्रस्तुति देंगे।</p>
<p>फीफा अध्यक्ष Gianni Infantino ने कहा कि यह समारोह कनाडा की संस्कृति, विविधता और फुटबॉल के प्रति जुनून को दुनिया के सामने पेश करेगा। टूर्नामेंट का फाइनल 19 जुलाई को न्यूयॉर्क-न्यू जर्सी में खेला जाएगा।</p>]]></content:encoded>
                
                                                            <category>खेल</category>
                                            <category>मूवी-मस्ती</category>
                                            <category>Trending Today</category>
                                    

                <link>https://dainiknavajyoti.com/movie-fun/trending-today/fifa-world-cup-2026-nora-fatehi-will-slay-the-opening/article-153273</link>
                <guid>https://dainiknavajyoti.com/movie-fun/trending-today/fifa-world-cup-2026-nora-fatehi-will-slay-the-opening/article-153273</guid>
                <pubDate>Sat, 09 May 2026 17:58:13 +0530</pubDate>
                                    <enclosure
                        url="https://dainiknavajyoti.com/media/2026-05/nora.png"                         length="520856"                         type="image/png"  />
                
                                    <dc:creator><![CDATA[Jaipur NM]]></dc:creator>
                            </item>
            <item>
                <title>सुवेन्दु अधिकारी की दूरदर्शी सोच बंगाल को प्रगति, सुशासन और नई संभावनाओं की ओर अग्रसर करेगी : संजय सरावगी</title>
                                    <description><![CDATA[बिहार भाजपा अध्यक्ष संजय सरावगी ने सुवेंदु अधिकारी के शपथ ग्रहण को ऐतिहासिक बताते हुए 'सोनार बांग्ला' के सपने को साकार होने की बधाई दी। उन्होंने कहा कि बंगाल में जन-विरोधी शासन का अंत सुशासन और प्रगति की नई शुरुआत है। भाजपा के नेतृत्व में राज्य अब विकास और नई संभावनाओं की ओर अग्रसर होगा।]]></description>
                
                                    <content:encoded><![CDATA[<a href="https://dainiknavajyoti.com/bharat/suvendu-adhikaris-visionary-thinking-will-take-bengal-towards-progress-good/article-153262"><img src="https://dainiknavajyoti.com/media/400/2026-05/sanjay-saravgi.png" alt=""></a><br /><p>पटना। बिहार भारतीय जनता पार्टी (भाजपा) के अध्यक्ष संजय सरावगी ने शनिवार को कहा कि पश्चिम बंगाल के मुख्यमंत्री के तौर पर सुवेंदु अधिकारी की दूरदर्शी सोच बंगाल को प्रगति, सुशासन और नई संभावनाओं की ओर अग्रसर करेगी। संजय सरावगी ने आज पश्चिम बंगाल के मुख्यमंत्री के तौर पर सुवेंदु अधिकारी के शपथ ग्रहण को प्रदेश के लोगों के लिए ऐतिहासिक दिन बताया। उन्होंने कहा कि बंगाल में हुए चुनाव में एक 'जन-विरोधी' सरकार हार गई है। उन्होंने विश्वास जताया कि भाजपा के नेतृत्व में राज्य में बड़ा विकास होगा। ‎उन्होंने पश्चिम बंगाल में भाजपा की पहली बार सरकार बनने पर देश के भाजपा कार्यकर्ताओं के लिए भी एक बड़ा दिन बताया।</p>
<p>संजय सरावगी ने पश्चिम बंगाल के मुख्यमंत्री बनने पर सुवेन्दु अधिकारी को भी बधाई और शुभकामनाएं दीं। उन्होंने विश्वास जताते हुए कहा कि सुवेन्दु अधिकारी की दृढ़ नेतृत्व क्षमता, जनता के प्रति समर्पण और विकास को केंद्र में रखकर कार्य करने की दूरदर्शी सोच निश्चित रूप से पश्चिम बंगाल को प्रगति, सुशासन और नई संभावनाओं की ओर अग्रसर करेगी। उन्होंने “सोनार बांग्ला” का सपना साकार होने की भी ईश्वर से कामना की है।</p>
<p>संजय सरावगी ने कहा कि ‎पश्चिम बंगाल के लिए इसे एक महत्वपूर्ण और ऐतिहासिक दिन बताते हुए कहा कि भाजपा कार्यकर्ताओं ने लंबे समय से राज्य में सरकार बनाने का सपना देखा था। उन्होंने कहा कि आज से पश्चिम बंगाल में एक बड़ा बदलाव आएगा। ‎उन्होंने कहा कि पश्चिम बंगाल में लोगों ने आज विकास का सूर्योदय देख लिया है। अब वहां के लोग विकास और सुशासन भी देखेंगे। उन्होंने दावा करते हुए कहा कि भाजपा सरकार लोगों की आकांक्षाएं पूर्ण करेगी। उन्होंने कहा कि यह मात्र एक सत्ता परिवर्तन नहीं है, नए बदलाव की भी शुरुआत है।</p>]]></content:encoded>
                
                                                            <category>भारत</category>
                                    

                <link>https://dainiknavajyoti.com/bharat/suvendu-adhikaris-visionary-thinking-will-take-bengal-towards-progress-good/article-153262</link>
                <guid>https://dainiknavajyoti.com/bharat/suvendu-adhikaris-visionary-thinking-will-take-bengal-towards-progress-good/article-153262</guid>
                <pubDate>Sat, 09 May 2026 16:50:22 +0530</pubDate>
                                    <enclosure
                        url="https://dainiknavajyoti.com/media/2026-05/sanjay-saravgi.png"                         length="452285"                         type="image/png"  />
                
                                    <dc:creator><![CDATA[Jaipur NM]]></dc:creator>
                            </item>
            <item>
                <title>बंगाल में ममता राज खत्म, भाजपा शासन शुरू: राजतिलक की तैयारी..आ रहे है अधिकारी, कल ब्रिगेड परेड़ मैदान में होगा शपथ ग्रहण समारोह</title>
                                    <description><![CDATA[पश्चिम बंगाल में 15 साल का टीएमसी शासन समाप्त हुआ। भाजपा ने शुभेंदु अधिकारी को मुख्यमंत्री नियुक्त कर इतिहास रच दिया है। ममता बनर्जी को हराने वाले शुभेंदु के साथ दो उपमुख्यमंत्री भी पद संभालेंगे। आजादी के बाद पहली बार बंगाल में भाजपा सरकार का उदय राज्य की राजनीति में सबसे बड़ा उलटफेर है।]]></description>
                
                                    <content:encoded><![CDATA[<a href="https://dainiknavajyoti.com/leads/mamtas-rule-ends-in-bengal-bjp-rule-begins-preparations-for/article-153152"><img src="https://dainiknavajyoti.com/media/400/2026-05/1122.png" alt=""></a><br /><p>कोलकाता। पश्चिम बंगाल में कौन होगा सीएम, अब इस बात से पूरी तरह पर्दा हट चुका है और भाजपा नेतृत्व में शुभेंदु अधिकारी को राज्य का सीएम नियुक्त किया हैं। बंगाल में देश की आजादी के बाद यह पहली बार है, जब राज्य में भाजपा शासन करेगी। उल्लेखनीय है कि शुभेंदु अधिकारी ने भवानीपुर सीट से चुनाव लड़ा था और ममता को करीब 16,000 वोटों से हराया था। ममता बनर्जी पिछले 15 साल से बंगाल में शासन कर रही थी इस दौरान बनर्जी तीन बार राज्य की सीएम रही। </p>
<p>पश्चिम बंगाल में भारतीय जनता पार्टी (भाजपा) के नवनिर्वाचित विधानसभा सदस्यों ने शुभेदु अधिकारी को विधायक दल का नेता चुना है। यह घोषणा पार्टी के केंद्रीय पर्यवेक्षक एवं गृह मंत्री अमित शाह ने यहां शुक्रवार को विधायक दल की बैठक के बाद की। अमित शाह ने कहा कि विधायक दल की आज हुई बैठक में विधान मंडल दल के नेता के नाम पर कल 08 प्रस्ताव और अनुमोदन प्राप्त हुए थे और ये सभी प्रस्ताव शुभेदु अधिकारी के पक्ष में थे। नवनिर्वाचित सदस्यों को दूसराे नाम का सुझाव देने के लिए भी पर्याप्त समय दिया गया लेकिन कोई अन्य नाम नहीं आया।</p>
<p>अमित शाह ने कहा, "इसके आधार पर मैं शुभेदु अधिकारी को पश्चिम बंगाल भाजपा विधायक दल का नेता घोषित करता हूं।" इस तरह शुभेदु अधिकारी का राज्य का नया मुख्यमंत्री बनना तय है। परंपरा के अनुसार उनके नेतृत्व में पार्टी राज्यपाल के समक्ष नयी सरकार के गठन का दावा करेगी। पश्चिम बंगाल में भाजपा के नेतृत्व में पहली बार सरकार का गठन किया जा रहा है।</p>
<p>भाजपा अध्यक्ष नितिन नवीन ने पश्चिम बंगाल भाजपा विधायक दल की बैठक के लिए अमित शाह के अलावा मोहन चारण माझी को केंद्रीय पर्यवेक्षक के रूप में कोलकाता भेजा था। शुभेदु अधिकारी को विधायक दल का नेता चुने जाने का वहां उपस्थित भाजपा के सदस्यों और कार्यकर्ताओं ने करतल ध्वनि के साथ स्वागत किया।</p>
<p>भाजपा ने चुनाव जीत कर टीएमसी के 15 साल के शासन को समाप्त कर दिया। शुभेंदु अधिकारी भाजपा की जीत के सबसे बड़े चहरे बनकर उभरें, उन्होंने ममता को नंदीग्राम से उनकी परंपरागत सीट से हराकर ऐतिहासिक जीत दर्ज की। शुभेंदु अधिकारी ने 1998 में ममता बनर्जी द्वारा तृणमूल कांग्रेस (टीएमसी) की स्थापना के बाद कांग्रेस छोड़कर टीएमसी में शामिल  हो गए। वे टीएमसी के शुरुआती सदस्यों में से एक थे। 2006 में पहली बार विधायक बने – कांथी दक्षिण (साउथ कंटाई) सीट से। उसी वर्ष वे कांथी नगर पालिका के चेयरमैन भी बने। इस दौरान उन्होंने स्थानीय स्तर पर जमीनी काम किया, जो बाद में उनकी ताकत बना। 2020 के अंत में टीएमसी के अंदर गुटबाजी बढ़ी। अभिषेक बनर्जी के साथ तनाव और कथित भ्रष्टाचार के मुद्दों ने सुवेंदु को पार्टी से दूर किया। नवंबर 2020 में उन्होंने परिवहन मंत्री और होगली ब्रिज कमीशन के पद से इस्तीफा दिया। 17 दिसंबर 2020 को टीएमसी की प्राथमिक सदस्यता छोड़ी और 19 दिसंबर को भाजपा जॉइन कर ली। यह बंगाल राजनीति का सबसे बड़ा उलटफेर था।</p>
<p> </p>
<p> </p>
<p> </p>
<p> </p>]]></content:encoded>
                
                                                            <category>भारत</category>
                                            <category>Top-News</category>
                                    

                <link>https://dainiknavajyoti.com/leads/mamtas-rule-ends-in-bengal-bjp-rule-begins-preparations-for/article-153152</link>
                <guid>https://dainiknavajyoti.com/leads/mamtas-rule-ends-in-bengal-bjp-rule-begins-preparations-for/article-153152</guid>
                <pubDate>Fri, 08 May 2026 16:40:59 +0530</pubDate>
                                    <enclosure
                        url="https://dainiknavajyoti.com/media/2026-05/1122.png"                         length="1121723"                         type="image/png"  />
                
                                    <dc:creator><![CDATA[Jaipur NM]]></dc:creator>
                            </item>

            </channel>
        </rss>
        